Yargıtay 16. Hukuk Dairesi E.2017/4159 K.2017/6102

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen kararın onanmasına ilişkin yukarda belirtilen ilamın karar düzeltme yolu ile incelenmesi ... tarafından süresinde istenilmekle; inceleme raporu ve dosyadaki belgeler okundu GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:

Kadastro sırasında Merkez...Köyü çalışma alanında bulunan 152 ada 202 parsel sayılı 8.333,79 metrekare yüzölçümündeki taşınmaz devletin hüküm ve tasarrufu altında bulunan yerlerden olması nedeniyle ham toprak vasfıyla Hazine adına tespit edilmiştir. Davacılar ... ve ... satın alma ve kazandırıcı zamanaşımı zilyetliğine dayanarak dava açmışlardır. Yargılama sırasında davacı ...'in ölümü nedeniyle mirasçıları davaya dahil edilmiştir. Mahkemece yapılan yargılama sonunda davanın reddine, çekişmeli 152 ada 202 parsel sayılı taşınmazın tespit gibi Hazine adına tapuya tesciline karar verilmiş; hükmün, davacı ... vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine onanmasına karar verilmiş, davacı ... vekili tarafından karar düzeltme isteminde bulunulmuştur.

Mahkemece 19.02.2016 tarihli zirai bilirkişi raporunda taşınmazın 10 yıldır kullanılmadığı, 10 yıldır kullanılmamasının iradi terk anlamı taşıdığı, olağanüstü zilyetlikle kazanım koşulunun davacı yararına gerçekleşmediği gerekçe gösterilerek yazılı şekilde hüküm kurulmuş ise de yapılan inceleme, araştırma ve uygulama hüküm vermeye yeterli bulunmamaktadır.

Şöyle ki, mahkemece hükme esas alınan zirai raporu incelendiğinde, taşınmazın 10 yıldır kullanılmadığı, üzerinde bodur meşe ve çam ağaçlarının olduğu, bakım ve temizleme işleri yapılırsa kuru tarıma elverişli olduğu yazılı olup rapor bu haliyle uyuşmazlığı çözmeye elverişli olmadığı gibi; bir taşınmazın iradi olarak terkinden bahsedebilmek için, uzun süre kullanmama olgusunun da tespit tarihine kadar 20 yıla ulaşmış olması gerekir.

Yine davacı tanık deliline dayandığı ve tanıklarının isimlerini bildirdiği halde, taşınmaz başında dinlenmek üzere mahkemece keşif gün ve saatini bildirir davetiye çıkartılmamış ve keşifte dinlenmemişlerdir. Ayrıca keşifte dinlenen mahalli bilirkişi ve tespit bilirkişi de taşınmazın kime ait olduğunu, kimin zilyet veya malik olduğunu bilmediklerini, beyan etmişlerdir.

Dolayısıyla dinlenen mahalli bilirkişi ve tespit bilirkişinin taşınmaz ve üzerinde sürdürülen zilyetlikle ilgili, uyuşmazlığı çözmeye yeterli bilgileri bulunmadığı anlaşılmaktadır.

Hal böyle olunca; dava konusu taşınmazın ham toprak vasfıyla Hazine adına tespit edildiği, böyle bir yerin imar-ihyaya muhtaç olduğu ve 19.2.2016 tarihli zirai bilirkişi raporunda 10 yıldır kullanılmadığına ilişkin tespit dikkate alınarak,

öncelikle kadastro tespit tarihinden 15-20 ve 25 yıl öncesine ait hava fotoğrafları Harita Genel Komutanlığı’ndan temin edilerek dosya arasına konulmalı, bundan sonra fen, zirai ve jeodezi ve fotogrametri mühendisi bilirkişiler ile çekişmeli taşınmazı ve çevresini bilebilecek tarafsız yerel bilirkişi, tutanak tanıklarının tümü ve davetiye ile çağrılacak davacı tanıkları eşliğinde çekişmeli taşınmaz başında yeniden keşif yapılmalı; yapılacak keşifte taşınmazın öncesinin ne olduğu, kim tarafından ne zamandan beri ne şekilde tasarruf edildiği,

kimden kime ne şekilde intikal ettiği, davacı tarafın dayandığı satış senetlerinin çekişmeli taşınmaza uyup uymadığı, uyuyor ise davacının bayii olan kişilerin taşınmazda ekonomik amaca uygun zilyetlik ve kullanımı bulunup bulunmadığı hususları teredütsüz olarak saptanmalı ve varsa komşu parsel dayanağı kayıt ve belgeler yerel bilirkişi ve tanıklar eliyle uygulanarak çekişmeli taşınmaz yönünü ne ve kimin yeri olarak okuduğu belirlenmeli, zilyetlikle birleşmeyen harici satış senetlerine değer verilemeyeceği de göz önünde bulundurulmalı;

jeodezi ve fotogrametri mühendisi bilirkişiden belirtilen tarihlerde çekilmiş stereoskopik çift hava fotoğraflarının stereoskop aletiyle incelemesi yaptırılarak; çekişme konusu taşınmazın önceki ve şimdiki niteliği, arazinin ekonomik amaca uygun olarak tarım arazisi niteliğiyle kullanılıp kullanılmadığı ve kullanımın hangi tarihten itibaren olduğu konusunda rapor düzenlettirilmeli, ziraat mühendisi bilirkişiden taşınmazın tarımsal niteliğini bildiren, komşu parsellerle karşılaştırmalı biçimde toprak yapısı, eğimi,

bitki desenini açıklayan ve önceki bilirkişinin raporunu irdeleyen ayrıntılı rapor alınmalı ve önceki raporda bahsi geçen meşe ve çam ağaçlarının taşınmazın tamamı mı yoksa bir bölümü mü üzerinde bulunduğu hususunu da raporda açıklaması istenmeli, fen bilirkişisine keşif ve uygulamayı denetlemeye elverişli, ayrıntılı rapor ve harita düzenlettirilmeli.

HMK'nın 290/2. maddesi uyarınca birlikte keşfe götürülecek bir fotoğrafçı aracılığıyla taşınmazlar ve çevresinin yakın plan ve panoramik fotoğrafları çektirilip sınırları üzerine işaretlenerek ve mahkemece onaylandıktan sonra dosya arasına konulmalı, bundan sonra tüm deliller birlikte değerlendirilerek sonucuna göre bir karar verilmelidir.

Mahkemece bu yönler göz ardı edilerek yazılı şekilde hüküm kurulması isabetsiz olup, hükmün bu nedenle bozulması gerekirken, onandığı anlaşılmakla davacı ... vekilinin karar düzeltme isteminin kabulü ile Dairemizin 19.4.2017 tarih 2016/9625-2017/2597 Esas, Karar sayılı onama kararının kaldırılarak hükmün yukarıda açıklanan nedenle BOZULMASINA, aşağıda yazılı karar düzeltme ve temyiz harcının istek halinde ilgilisine iadesine,