Yargıtay 16. Hukuk Dairesi E.2017/6067 K.2018/5671

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen hükmün Yargıtay'ca incelenmesi istenilmekle; temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldı, inceleme raporu ve dosyadaki belgeler okundu

,GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ

Kadastro sonucunda... İlçesi,...Köyü çalışma alanında bulunan 107 ada 31 parsel sayılı 9.108,02 metrekare yüzölçümündeki taşınmaz devletin hüküm ve tasarrufu altındaki yerlerden olduğu belirtilerek hali arazi vasfıyla 23.03.1995 tarihinde davalı Hazine adına tespit ve tescil edildikten sonra 2006 yılında yapılan toplulaştırma çalışmaları sonucunda 622.711,06 metrekare yüzölçümlü olarak Hazine adına tapuda tescil edilmiş;

aynı çalışma alanında bulunan 107 ada 73 parsel sayılı 276.458,41 metrekare yüzölçümündeki taşınmaz ise devletin hüküm ve tasarrufu altındaki yerlerden olduğu belirtilerek hali arazi vasfıyla Hazine adına tespit edilmiş iken, Kadastro Mahkemesinde görülen dava sonucunda hükmen ifrazla 107 ada 112, 113 ve 142 parsellere ayrılmış.

107 ada 112 parsel de yine hükmen ifrazla 107 ada 143 (230.215,66 metrekare yüzölçümü ile Hazine adına tescil), 144, 145, 146 ve 147 parsellere ayrılarak tapuda tescil edilmiştir.

Davacılar ... mirasçıları, çekişmeli 107 ada 143 parsel sayılı taşınmazın 7.073,00 metrekarelik bölümü hakkında; ... aynı taşınmazın 15.212,00 metrekarelik bölümü hakkında; ... ise çekişmeli 107 ada 31 parsel sayılı taşınmazın 12.347,00 metrekarelik bölümü hakkında irsen intikal ve kazandırıcı zamanaşımı zilyetliğine dayanarak tapu iptali ve tescil istemiyle dava açmışlardır.

Mahkemece yapılan yargılama sonunda davanın kısmen kabulüne, çekişmeli 107 ada 31 parsel sayılı taşınmazın davalı Hazine adına olan tapu kaydının iptali ile, 17.09.2014 tarihli fen bilirkişi raporunda (A) harfi ile gösterilen 12.347,82 metrekarelik kısmının davacı ... adına tapuya tesciline, kalan kısmın Hazine adına olan tescilinin devamına; çekişmeli 107 ada 143 parsel sayılı taşınmazın davalı Hazine adına olan tapu kaydının iptali ile, aynı raporda (B) harfi ile gösterilen 13.162,59 metrekarelik kısmının davacı ... adına tapuya tesciline.

(B) harfi ile gösterilen 6.182,40 metrekarelik kısmın ise ... mirasçıları adına veraset ilamındaki payları oranında tapuya tesciline karar verilmiş; hüküm, davalı Hazine vekili tarafından temyiz edilmiştir.Mahkemece, dava konusu 107 ada 31 parsel sayılı taşınmazın teknik bilirkişi raporunda (A) harfi ile gösterilen bölümü üzerinde davacı ... lehine,

107 ada 143 parsel sayılı taşınmazın teknik bilirkişi raporunda (B) harfi ile gösterilen bölümü üzerinde davacı ... lehine ve (C) harfi ile gösterilen bölümü üzerinde ise davacı ... mirasçıları lehine zilyetlikle kazanım koşullarının gerçekleştiği kabul edilerek yazılı şekilde karar verilmiş ise de, yapılan inceleme, araştırma ve uygulama hüküm vermeye yeterli bulunmamaktadır.

Çekişmeli taşınmaz bölümlerinin evveliyatı, kullanım süresi ile niteliğini ve varsa üzerindeki imar-ihya işlemlerinin tamamlandığı tarihi en iyi belirleme yöntemi hava fotoğraflarıdır. 08.03.2013 havale tarihli harita bilirkişisi raporunda çekişmeli taşınmazların ... datumunda ...coğrafi koordinatları arasında kaldığı belirtilmiştir.

Mahkemece taşınmazların kadastro tespit tarihi olan 1994 yılından geriye doğru 15-20-25 yıl öncesine ait üç ayrı tarihte çekilmiş hava fotoğrafları üzerinde inceleme yaptırılması gerekirken sadece 1975 ve 1992 yıllarına ait hava fotoğrafları üzerinde inceleme yaptırıldığı gibi, mahkemece çekişmeli taşınmaz bölümlerinin her ne kadar 17.09.2014 tarihli harita bilirkişi raporunda, 1975 tarihli hava fotoğraflarında ekili dikili olduğu,

sınırlarının belli ve açık olduğunun rapora derc edildiği belirtilmiş ise de, söz konusu raporda bu şekilde bir değerlendirmede bulunulmamış, komşu parsel tutanakları ile dayanağı olan belgeler getirtilerek taşınmazlar yönünü ne gösterdiği yönünde değerlendirme yapılmamış, taşınmaz bölümleri üzerinde davacılar lehine zilyetlikle kazanım şartlarının oluşup oluşmadığı somut olarak ortaya konulmadan hüküm kurulmuştur. Eksik araştırma ve incelemeye dayalı olarak hüküm kurulamaz.

Doğru sonuca ulaşılabilmesi için, çekişmeli taşınmazlara komşu taşınmazların kadastro tutanak ve dayanakları ile kadastro tespit tarihi olan 1994 yılından geriye doğru 15-20-25 yıl öncesine ait en az 3 adet stereoskopik hava fotoğrafları getirtilerek dosya ikmal edilmeli, bundan sonra,

mahallinde yaşlı, tarafsız, yöreyi iyi bilen, davada yararı bulunmayan şahıslar arasından seçilecek yerel bilirkişiler ve aynı yönteme göre tespit edilecek taraf tanıkları, ziraat mühendisi bilirkişisi, jeodezi ve fotogrametri mühendisi ve fen bilirkişisinden oluşacak bilirkişi heyeti huzuruyla yeniden keşif yapılmalı, yapılacak keşifte, yerel bilirkişi ve taraf tanıklarından çekişmeli taşınmaz bölümlerinin geçmişte ne durumda bulunduğu, kime ait olduğu, kimden kime nasıl intikal ettiği, kim tarafından ne zamandan beri ne suretle kullanıldığı, taşınmaz bölümlerinin öncesinin ne olduğu, imar-ihyaya konu edilip edilmediği,

imar-ihyaya konu edilmiş ise ihyanın hangi tarihte başlayıp ne zaman bitirildiği etraflıca sorulup maddi olaylara dayalı olarak açıklattırılmalı, bilirkişi ve tanık sözleri komşu parsel tutanak ve dayanakları ile denetlenmeli, dinlenen mahalli bilirkişi ve tanık beyanlarının çelişmesi halinde gerektiğinde yüzleştirme yapılmak suretiyle çelişki giderilmeye çalışılmalı;

ziraat bilirkişisinden dava konusu taşınmaz bölümlerinin toprak yapısı ve niteliğini, zirai durumunu, üzerinde sürdürülen zilyetliğin şekli ve süresini, taşınmazların üzerindeki bitki örtüsünü, taşınmazların imar-ihyaya konu olabilecek yerlerden olmaları halinde imar-ihyaya konu olmaya başladığı ve imar-ihyanın tamamlandığı tarihi bildirir, komşu parsellerle karşılaştırmalı değerlendirmeyi ve taşınmazların değişik yönlerden çekilmiş fotoğraflarını da içerir ayrıntılı ve gerekçeli rapor alınmalı;

jeodezi ve fotogrametri mühendisi bilirkişiden yukarıda belirtilen tarihlerde çekilmiş stereoskopik üç adet hava fotoğrafının stereoskop aletiyle incelenmesi neticesinde taşınmazların sınırlarını ve niteliğini, taşınmazlarda imar-ihya tamamlanmış ise tamamlandığı tarih ile üzerinde sürdürülen zilyetliğin başlangıcı, şekli ve süresini belirtir şekilde rapor alınmalı; bundan sonra iddia ve savunma çerçevesinde toplanan tüm deliller birlikte değerlendirilerek sonucuna göre karar verilmelidir.