Yargıtay 16. Hukuk Dairesi E.2017/6092 K.2021/2007

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen hükmün Yargıtay'ca incelenmesi istenilmekle; temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldı, inceleme raporu ve dosyadaki belgeler okundu, GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:

Davacı ..., kazandırıcı zamanaşımı zilyetliğine dayanarak,... Köyü çalışma alanında bulunan ve 1961 yılında yapılan kadastro sırasında tescil harici bırakıldıktan sonra, 03.02.2003 tarihinde toplulaştırma çalışmaları sırasında idari yoldan davalı Hazine adına tescil edilen 153 ada 6 parsel (23.07.2015 tarihli toplulaştırma ile 250 ada 5 parsel) sayılı taşınmazın bir bölümü hakkında, tapu iptali ve adına tescili istemiyle 21.04.2011 tarihinde dava açmıştır.

Mahkemece, “3402 sayılı Yasa'nın 14. maddesinde belirtilen koşulların davacı lehine gerçekleşip gerçekleşmediği değerlendirilerek sonucuna göre karar verilmesi” gereğine değinilen bozma ilamına uyularak yapılan yargılama sonunda davanın kabulüne, çekişmeli 250 ada 5 parsel sayılı taşınmazın davalı Hazine adına olan tapu kaydının iptali ile davacı ... adına tesciline karar verilmiş; hüküm, davalı Hazine vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Mahkemece, çekişmeli taşınmaz üzerinde, davacı lehine zilyetlikle edinme koşullarının oluştuğu gerekçesiyle davanın kabulüne karar verilmiş ise de, yapılan inceleme ve araştırma hüküm kurmaya elverişli bulunmamaktadır.

Taşınmazların kullanım süresi ile niteliğini en iyi belirleme yöntemi hava fotoğraflarının incelenmesi olup, bu kapsamda jeodezi ve fotogrametri mühendisi bilirkişi tarafından 1999 yılı hava fotoğrafı yorumlanmış ise de, özellikle çekişmeli taşınmaz üzerindeki ağaçların yaşları göz önüne alındığında, uyuşmazlığı aydınlatabilmek ve tanık sözlerinin doğru olup olmadığını denetleyebilmek için taşınmazın tapuya tescil edildiği 2003 yılından 15-20-25 yıl öncesine ait hava fotoğraflarının yorumlanması gerekmektedir.

Ayrıca fen bilirkişi raporunda, dava konusu edilen yerin 250 ada 5 parsel sayılı taşınmazın (A) harfi ile gösterilen 13.600,64 metrekarelik kısmı olduğu belirtilmesine ve bu kısım kroki üzerinde gösterilmesine rağmen, 63.282,39 metrekare yüzölçümündeki 250 ada 5 parsel sayılı taşınmazın tamamı yönünden tapu iptali ve tescil hükmü kurulmuş olması doğru değildir.

Kaldı ki, dava dilekçesinde açıkça 12.510,00 metrekarelik kısım için dava açılmış olup Mahkemece, taleple bağlı kalınmak suretiyle, dava dilekçesine konu edilen bu miktar dikkate alınarak değerlendirme yapılması gerekir.

Hal böyle olunca; doğru sonuca ulaşılabilmesi için Mahkemece öncelikle, çekişmeli taşınmaza komşu taşınmazların toplulaştırma işlemi öncesi tapuya ilk tescillerini gösterir tapu kayıtları ve varsa hükmen tescile esas mahkeme kararlarının onaylı örnekleri getirtilmeli.

Harita Genel Müdürlüğü web sitesinin hava fotoğrafı sorgulama sayfasına girilerek taşınmazın bulunduğu köyü/mahalleyi/mevkiyi kapsayacak şekilde hangi yıllara ait hava fotoğrafı bulunduğu araştırılıp belirlenmek ve (denetimin sağlanması bakımından) ilgili sayfanın çıktısı dosya içerisine konulmak suretiyle,

buradan elde edilen verilere göre taşınmazın idari yoldan davalı Hazine adına tescil edildiği 2003 yılından 15-20-25 yıl öncesine (bulunmadığı taktirde bu tarihlere en yakın tarihlere) ait farklı dönemlerde çekilmiş en az üç adet stereoskopik hava fotoğrafı Harita Genel Müdürlüğü'nden tarihleri açıkça yazılmak suretiyle istenilerek dosyaya konulmalı;

bundan sonra mahallinde, yaşlı, tarafsız, yöreyi iyi bilen, davada yararı bulunmayan şahıslar arasından seçilecek yerel bilirkişiler ve taraf tanıkları ile 3 ziraat mühendisi, jeodezi ve fotogrametri mühendisi ve fen bilirkişinin katılımıyla yeniden keşif yapılmalı ve bu keşif sırasında dinlenilecek yerel bilirkişi ve tanıklardan, taşınmazın geçmişte ne durumda bulunduğu, ilk olarak ne zaman ve nasıl zilyet edilmeye başlandığı, imar-ihyaya konu edilip edilmediği,

imar-ihyaya konu edilmiş ise ihyanın ne zaman başlayıp bitirildiği ve zilyetliğin ne şekilde sürdürüldüğü hususları etraflıca sorulup maddi olaylara dayalı olarak açıklattırılmalı, beyanlar arasında doğabilecek çelişkiler gerektiğinde yüzleştirme yapılarak yöntemince giderilmeye çalışılmalı ve yerel bilirkişi ve tanık sözleri komşu parsellere ait tespit tutanağı ve dayanağı kayıtlarla denetlenmeli;

jeodezi ve fotogrametri uzmanı bilirkişiye hava fotoğraflarının stereoskop aletiyle incelemesi yaptırılmak ve temin edilebilen en eski tarihli uydu fotoğrafları da değerlendirilmek suretiyle, çekişmeli taşınmazın önceki ve şimdiki niteliğinin, arazinin ekonomik amacına uygun olarak zilyetliğine ne zaman başlanıldığının belirlenmesine çalışılmalı; tanık ve yerel bilirkişi ifadeleri bilimsel esaslara ve maddi bulgulara dayanılarak hazırlanan bilirkişi raporlarıyla denetlenmeli; taşınmazın kadastro paftasındaki konumu bilgisayar programı aracılığıyla ölçekleri eşitlenmek suretiyle uydu ve hava fotoğraflarına aktarılmalı;

ziraatçi bilirkişi kurulundan, taşınmazın zirai faaliyete konu olup olmadığı, zilyetliğin hangi tarihte başladığı ve hangi tasarruflar ile sürdürüldüğü, kullanım sınırlarının oluşup oluşmadığı ve komşu parseller ile dava konusu taşınmaz arasında nitelik farkı bulunup bulunmadığı hususunda, bilimsel esaslara ve somut verilere dayalı, ayrıntılı, gerekçeli ve denetime elverir şekilde rapor düzenlemeleri istenilmeli; fen bilirkişisine, davacının dava dilekçesinde açıkça 12.510,00 metrekarelik kısım için dava açtığı dikkate alınarak,

dava konusu edilen alanı gösterir şekilde, keşfi takibe ve denetlemeye elverişli rapor ve kroki düzenlettirilmeli ve bundan sonra toplanan tüm deliller birlikte değerlendirilmek suretiyle, taşınmazın 12.510,00 metrekarelik bölümü için dava açıldığı göz önünde bulundurularak sonucuna göre karar verilmelidir.