Yargıtay 16. Hukuk Dairesi E.2017/611 K.2020/4093

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen hükmün Yargıtay'ca incelenmesi istenilmekle; temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldı, inceleme raporu ve dosyadaki belgeler okundu, GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:

Yargıtay bozma ilamında özetle.

“Dava konusu taşınmazın 1930 yılında ölen tarafların murisi ....’e ait olduğu, bazı mirasçıların açtığı dava, diğer mirasçıların paylarını kapsamadığından ve aynı zamanda onlar adına da dava açılmadığından, diğer mirasçıların katılması (olurlarının alınması) veya TMK'nın 640. maddesi uyarınca miras ortaklığına temsilci tayin edilmek suretiyle davaya devam edilmesinin mümkün olmadığı belirtilerek, yöntemince taksim araştırması yapılması ve taşınmaz üzerinde sürdürülen zilyetliğin süresinin ve niteliğinin belirlenmesi” gereğine değinilmiştir.

Mahkemece, bozma ilamına uyularak yapılan yargılama sonunda davanın kabulüne, fen bilirkişileri.... ve harita mühendisi .... tarafından tanzim edilmiş 26.11.2014 tarihli raporuna ekli krokide (A) harfi ile gösterilen 1537.34 metrekarelik taşınmazın ..., ... mirasçıları ..., ..., ..., ..., ... ile ... mirasçıları, ..., ..., ... adlarına veraset ilamındaki hisseleri oranında tapuya ve tesciline karar verilmiş; hüküm, davacı ... vekili ve davalı Hazine vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Mahkemece, bozma ilamına uyulduğu halde, bozma ilamın gerekleri yerine getirilmemiştir. Osya ki, bozma ilamına uyulmakla taraflar yararına usuli kazanılmış hak oluşur. Bu hakkın zedelenmemesi için bozma ilamının gereklerinin tam ve eksiksiz olarak yerine getirilmesi gerekir. Önceki tarihli bozma ilamında, çekişmeli taşınmaz bölümü ile ilgili taksim araştırması yapılması ve çekişmeli taşınmaz üzerinde sürdürülen zilyetliğin belirlenmesi gereğine değinildiği halde, taşınmazın taksime konu olup olmadığı sorulmamış ve böylelikle davacı yanın aktif dava ehliyetinin bulunup bulunmadığı belirlenmeksizin hüküm kurulması cihetine gidilmiştir. Bu haliyle verilen kararın usul ve yasaya uygun olduğundan söz edilemez.

Dava, TMK’nın 713/1, 3402 sayılı Kanun'un 14 ve 17. maddeleri uyarınca tapusuz taşınmazın tescili isteğine ilişkindir. Dosya kapsamından, dava konusu taşınmazın miras bırakan ...’ndan kaldığı ve mirasçılık belgesine göre, kök miras bırakan ...'nun 10.05.1930 tarihinde, alt mirasçı ...'nun ise 10.02.1986 tarihinde vefat ettiği anlaşılmaktadır.

Miras bırakanların ölüm tarihine göre terekeleri elbirliği mülkiyet hükümlerine tabi olup, taksim hakkında bir açıklama da yapılmamıştır. Elbirliği mülkiyetinde mirasçıların tereke malları üzerinde belli pay veya payları olmayıp, hakları taşınmazın tamamı üzerine yayılmış olarak terekenin tamamını kapsar. TMK'nın 702. maddesinde topluluk devam ettiği sürece tasarrufi işlemlerde tüm ortakların oy birliğiyle karar vermeleri gerektiği belirtilmiştir.

Dava açmak ta tasarrufi bir işlem olduğuna göre, bir kısım mirasçıların kendi paylarını ileri sürerek ve dava açmaları hukuken mümkün değildir. Başka bir anlatımla, bir kısım mirasçıların, elbirliği mülkiyet hükümlerine tabi bir taşınmaz üzerinde tasarrufda bulunma yetkisi bulunmamaktadır.

Bir veya bir kısım mirasçı tarafından açılan dava, diğer mirasçıların paylarını kapsamadığından ve aynı zamanda onlar adına da dava açılmadığından, davaya, diğer mirasçıların katılması (olurlarının alınması) veya TMK'nın 640. maddesi uyarınca miras ortaklığına temsilci tayin edilmek suretiyle devam edilmesi mümkün değildir.