Yargıtay 16. Hukuk Dairesi E.2017/6117 K.2018/940

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen kararın onanmasına ilişkin yukarda belirtilen ilamın karar düzeltme yolu ile incelenmesi ... tarafından süresinde istenilmekle; inceleme raporu ve dosyadaki belgeler okundu GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:

Davacılar ... ve ..., ... Mahallesi çalışma alanında bulunan ve 1972 tarihinde yapılan ... sırasında tespit harici bırakılan taşınmaz bölümleri hakkında imar-ihya ve kazandırıcı zamanaşımı zilyetliğine dayanarak eşit hisseyle adlarına tescil istemiyle dava açmışlardır. Yargılama sırasında Van Büyükşehir Belediyesi davaya dahil edilmiştir.

Mahkemece yapılan yargılama sonunda davanın kısmen kabulüne, teknik bilirkişinin 15.12.2014 tarihli rapor ve eki krokisinde (A2) olarak belirtilen 29.188,61 metrekare yüzölçümlü; aynı bilirkişinin 23.06.2014 tarihli rapor ve krokisinde (B) harfi ile belirtilen 18.364,66 metrekare yüzölçümlü. (C) harfi ile belirtilen 23.390,89 metrekare yüzölçümlü. (D) harfi ile belirtilen 19.010,76 metrekare yüzölçümlü. (E) harfi ile belirtilen 35.386,77 metrekare yüzölçümlü.

(F) harfi ile belirtilen 18.949,83 metrekare yüzölçümlü. (G) harfi ile belirtilen 31.703,92 metrekare yüzölçümlü taşınmazların davacılar ... ve ... adlarına 1/2 hisseli olarak tarla vasfı ile tapuya kayıt ve tesciline karar verilmiş; hüküm, davalı ... vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Dairemiz 14.02.2017 tarih ve 2016/12040 Esas, 2017/850 Karar sayılı ilamıyla davalı Hazinenin davacılar adına tescile karar verilen (A2), (B), (C), (D), (E), (F) ve (G) bölümleri hakkındaki hükme yönelik yerinde olmayan temyiz itirazlarının reddiyle usul ve yasaya uygun olan hükmün onanmasına karar verilmiş bu kez davalı ... vekili karar düzeltme isteminde bulunmuştur.

Mahkemece, çekişmeli taşınmaz bölümlerinin imar-ihyasının tamamlandığı ve davacılar yararına 3402 sayılı Yasa'nın 14. ve 17. maddesi koşullarının oluştuğu gerekçesiyle karar verilmiş ise de, bu hususta sadece 1988 tarihli hava fotoğrafı üzerinden inceleme yapılmış olması ve usulünce mera araştırması yapılmamış olması sebepleriyle yapılan araştırma inceleme ve uygulama hüküm için yeterli değildir.

Doğru sonuca ulaşılabilmesi için mahkemece, öncelikle taşınmaz hakkında mera tahsis kaydı ve haritasının bulunup bulunmadığı usulüne uygun olarak ilgili kurumlardan araştırılmalı varsa mera tahsis kararı ve haritası ile ekleri getirtilmeli, çekişmeli taşınmaz ve çevresini gösterir, tespit gününden 15-20-25 yıl öncesine ait ve üç farklı dönemde çekilmiş hava fotoğrafları temin edilmeli, bundan sonra mahallinde ziraat mühendislerinden oluşacak üç kişilik ziraatçi bilirkişi kurulunun ve jeodezi ve fotogrametri mühendisi bilirkişi ile harita mühendisi fen bilirkişisinin de katılımı ile yeniden keşif yapılmalı;

ziraatçi bilirkişi kurulundan, çekişmeli taşınmaz bölümlerinin öncesinin ne olduğu, toprak yapısı, bitki örtüsü, komşu parsellerle mukayesesi, komşu taşınmazlar ile arasında doğal ya da yapay kadim bir sınırın bulunup bulunmadığı, taşınmazların mera vasfında olup olmadığı hususlarında bilimsel verilerle desteklenmiş ayrıntılı rapor düzenlemeleri, ayrıca çekişmeli taşınmazların sınırlarını gösterir ve farklı açılardan çekilmiş fotoğrafları üzerinde çekişmeli taşınmazın sınırlarını işaretlemesi istenmeli; harita mühendisi fen bilirkişisinden keşfi izlemeye imkan verir harita düzenlemesi,

jeodezi ve fotogrametri mühendisi bilirkişiye çekişmeli taşınmaz bölümlerinin hava fotoğrafları üzerindeki konumunu işaretlettirilerek hava fotoğrafları üzerinde stereoskopik olarak, temin edilebilecek en eski tarihli uydu fotoğrafları üzerinde de inceleme yaptırılarak; çekişme konusu taşınmazların önceki ve şimdiki niteliği belirlemesi istenmeli, taşınmazlar hakkında varsa mera tahsis kararı ve haritaları uygulanıp kapsamları belirlenmeli, mera tahsisi yoksa, taşınmazın öncesinin geleneksel biçimde kullanılan kadim mera olup olmadığı tespit edilmeli, bundan sonra, toplanmış ve toplanacak tüm deliller birlikte incelenip tartışılarak,