Yargıtay 16. Hukuk Dairesi E.2017/798 K.2020/3380

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen hükmün Yargıtay'ca incelenmesi istenilmekle; temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldı, inceleme raporu ve dosyadaki belgeler okundu, GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:

Yargıtay bozma ilamında özetle; “Tescil davasının yasal hasmı olması nedeni ile davanın Büyükşehir Belediye Başkanlığı’na da yöneltilmesi ve dava konusu taşınmaz üzerinde zilyetlikle edinim koşullarının oluşup oluşmadığı hususunun yöntemince araştırılması” gereğine değinilmiştir. Mahkemece bozma ilamına uyularak yapılan yargılama sonunda davanın kabulüne, bilirkişi raporunda (A) harfi ile gösterilen taşınmaz bölümünün davacı adına tesciline karar verilmiş; hüküm, davalı Hazine vekili ve davalı ... vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Mahkemece Yargıtay bozma ilamına uyulduğuna göre, bozma ilamında işaret edilen hususların eksiksiz olarak yerine getirilmesi gerekir. Bozma ilamına uyulmakla, taraflar yararına usuli kazanılmış hak oluşur. Bu hakkın zedelenmemesi için bozma gereklerinin yerine getirilmesi zorunludur.

Mahkemece hükmüne uyulan bozma ilamında temyize konu taşınmaz bölümü üzerinde zilyetlik araştıması yapılması istenildiği halde taşınmaz üzerinde sürdürülen zilyetliğin sürenin ve niteliği kesin olarak belirlenmemiş, bilirkişi ve tanık beyanları arasındaki çelişkiler giderilmemiş, hangi beyana neden üstünlük verildiği açıklanmamış, uyuşmazlığın çözümünde uydu fotoğraflarından yararlanılmamış, yetersiz bilirkişi raporları dikkate alınmak suretiyle hüküm kurulmuş olması nedeniyle bozma ilamının gereklerinin yerine getirildiğinden söz edilemez.

Bu şekilde eksik araştırma ve inceleme ile hüküm kurulamaz.

Hal böyle olunca, mahkemece doğru sonuca varılabilmesi için öncelikle, dava tarihinden 15-20-25 yıl öncesine ait üç ayrı evreye ilişkin uydu fotoğrafları ilgili kurumdan getirtilerek dosya arasına konulmalı, çekişmeli taşınmaza komşu parselerin kadastro tutanağı ve dayanakları ile dava konusu ise ilgili dava dosyaları temin edilmeli, dosya bu şekilde keşfe hazır hale getirildikten sonra mahallinde, elverdiğince yaşlı, tarafsız, yöreyi iyi bilen ve davada yararı bulunmayan şahıslar arasından seçilecek üç kişilik yerel bilirkişi kurulu ve taraf tanıkları ile fen bilirkişisi, ziraatçi bilirkişi katılımıyla yeniden keşif yapılmalıdır.

Yapılacak bu keşifte, yerel bilirkişiler ve taraf tanıklarından, çekişmeli taşınmazın öncesinin ne olduğu, taşınmaz üzerindeki zilyetliğin hangi tarihte ve ne zaman başladığı, zilyetliğin sürdürülüş biçimi, kimden kime ve nasıl intikal ettiği, davacının dava konusu taşınmaz bölümünü, dava dışı 870 parsel numaralı taşınmazı Hazine’den satın aldıktan sonra mı kullanmaya başladığı yoksa öncesinde de mi kullandığı hususları etraflıca sorulup maddi olaylara dayalı olarak açıklattırılmalı; beyanlar arasında çelişki oluştuğu takdirde yöntemine uygun şekilde bu çelişkiler giderilmeye çalışılmalı;

yerel bilirkişi ve tanık beyanları komşu parsel tutanak ve dayanakları ile denetlenmeli; ziraat mühendisinden çekişmeli taşınmazın tarımsal niteliğini bildiren, üzerindeki zilyetliğin sürdürülüş şeklini ve süresini açıklayan, komşu parsellerle karşılaştırmalı biçimde toprak yapısını, eğimini ve bitki desenini açıklayıp önceki ziraat bilirkişi raporlarını irdeleyen, taşınmazın değişik yönlerden çekilmiş ve sınırları işaretlenmiş olan fotoğrafları ile desteklenmiş ayrıntılı ve gerekçeli rapor alınmalı; uydu fotoğrafları yapılacak inceleme sırasında dikkate alınmalı;

fen bilirkişisinden, keşfi takibe ve denetlemeye imkan verir ayrıntılı rapor ve kroki aldırılmalı ve çekişmeli taşınmazın değişik yönlerden ve komşu parseller ile arasındaki sınırları gösterecek şekilde çekilmiş yakın plan panoramik fotoğrafları dosya arasına konulmalı; bundan sonra da iddia ve savunma çerçevesinde toplanan tüm deliller birlikte değerlendirilerek sonucuna göre bir karar verilmelidir.