Yargıtay 16. Hukuk Dairesi E.2017/803 K.2020/4799

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen hükmün Yargıtay'ca duruşmalı olarak incelenmesi istenilmekle; duruşma için belli edilen 27.10.2020 gün ve saatte temyiz eden ... vekili Avukat ... ile aleyhine temyiz istenilen Hazine vekili Avukat Dilara Güven ve ... geldiler. Gelenlerin yüzlerine karşı duruşmaya başlandı. Tarafların sözlü açıklamaları dinlendikten sonra duruşmanın bittiği bildirildi. Süresi içinde inceleme raporu ve dosyadaki belgeler okundu. GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:

Uygulama kadastrosu sırasında, ...Mahallesi çalışma alanında ve tapuda davacı ... ve dava dışı paydaşlar adına kayıtlı bulunan eski 38 parsel sayılı 36.056,00 metrekare yüzölçümündeki taşınmaz, 116 ada 1 parsel numarasıyla ve Komisyon Kararı uyarınca 36.951,66 metrekare yüzölçümlü olarak; ... ve müşterekleri adına kayıtlı bulunan eski 39 parsel sayılı 25.350,00 metrekare yüzölçümündeki taşınmaz, 116 ada 3 parsel numarasıyla ve 19.625,40 metrekare yüzölçümlü olarak;

... ve müşterekleri adına kayıtlı bulunan eski 561 parsel sayılı 30.914,00 metrekare yüzölçümündeki taşınmaz, 116 ada 4 parsel numarasıyla ve Komisyon Kararı uyarınca 56.234,71 metrekare yüzölçümlü olarak tespit edilmiştir.

Davacı ..., uygulama kadastrosu sırasında paydaşı olduğu yeni 116 ada 1 parsel sayılı taşınmaz ile komşu aynı ada 3 ve 4 parsel sayılı taşınmazlar ve İncirli Köyü çalışma alanında bulunan 1 parsel sayılı taşınmazın sınırlarının yanlış tespit edildiğini ileri sürerek dava açmıştır.

Mahkemece yapılan yargılama sonunda davanın kısmen kabulüne, dava konusu 116 ada 3 parsel sayılı taşınmazın, teknik bilirkişilerin 19.10.2015 tarihli raporuna ekli “ek:1” nolu haritada (B) harfi ile gösterilen 315,12 metrekarelik bölümünün iptali ile 116 ada 1 parsel sayılı taşınmaza ilave edilmesine,

böylece 116 ada 1 parsel sayılı taşınmazın yüzölçümünün 37.266,78 metrekare, 116 ada 3 parsel sayılı taşınmazın yüzölçümünün ise 19.310,28 metrekare olarak tapuya tesciline, 116 ada 4 parsel sayılı taşınmazın uygulama kadastrosu komisyon tutanağındaki gibi tesciline, İncirli Köyü çalışma alanında bulunan 1 parsel sayılı taşınmaz hakkında uygulama kadastrosu çalışması yapılmadığı anlaşıldığından, bu taşınmaz hakkında karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiş; hüküm, davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Mahkemece, dava konusu 116 ada 4 parsele ilişkin yapılan uygulama kadastrosunun doğru olduğu, 116 ada 1 parsel ile 116 ada 3 parsel arasındaki sınırın, su arkının kesim noktasından alınması gerekirken, tesis kadastrosu sırasında bu sınırın yanlış yerden alındığı kabul edilmek suretiyle, yazılı şekilde hüküm kurulmuştur.

Ancak, dava konusu eski 38 parsel, yeni 116 ada 1 parsel sayılı taşınmazda davacı ...’nun tam paylı malik olmadığı, davacı dışında başkaca paydaşlar da bulunmasına rağmen, diğer paydaşların davada taraf olmadıkları anlaşılmaktadır. Diğer yandan Mahkemece, esasa ilişkin olarak yapılan araştırma ve inceleme de hüküm vermek için yeterli bulunmamaktadır.

Dava konusu taşınmazlara ait tesis kadastrosu sırasında düzenlenen ölçü krokisi, hesap cetveli, ölçü cetveli, dava konusu eski 38 ve 561 parsel sayılı taşınmazların güney sınırında bulunan (İncirli Mahallesi çalışma alanında bulunan) taşınmazın tesis kadastrosu tutanak örneği, tedavüllü tapu kaydı, taşınmazda uygulama kadastrosu çalışması yapılmışsa uygulama kadastrosu tutanak örneği, tesis kadastrosunun yapıldığı tarihe en yakın tarihli hava fotoğrafları, temin edilebilen en eski ve güncel ortofoto ve uydu fotoğrafları getirtilerek dosya arasına alınmamış,

teknik bilirkişiden tesis kadastrosu sonucu oluşturulan paftadaki sınır yerleri ile uygulama kadastrosu sonucu oluşturulan paftadaki sınır yerlerinin yapılan çakıştırması sonucunda, birbirleriyle ve zeminle uyumlu olup olmadığını belirleyen ayrıntılı ve gerekçeli rapor aldırılmamıştır. Bu şekilde eksik araştırma ve incelemeye dayanılarak ve aktif dava ehliyetindeki eksiklik giderilmeden hüküm kurulması usul ve yasaya uygun bulunmamaktadır.

Mahkemece, amacına ve yöntemine uygun bir araştırma yapılabilmesi için öncelikle, denetime veri teşkil etmek üzere, tesis kadastrosunun yapıldığı tarihe en yakın tarihli hava fotoğrafları, temin edilebilen en eski ve güncel ortofoto ve uydu fotoğrafları, tesis kadastrosuna ait pafta haritası, varsa bu haritada değişiklik yapan ifraz haritaları, mahkeme ilamları ve eki olan haritalar, varsa uygulama kadastrosu sırasında yararlanıldığı anlaşılan diğer haritalar, dava konusu taşınmaza ilişkin tesis kadastrosu ve uygulama kadastrolarına ait ölçü çizelgesi, hesap cetveli ve ölçü krokileri gibi bilgi ve belgelerin toplanması gerekmektedir.

Bundan sonra mahallinde, yerel bilirkişiler, taraf tanıkları, harita ya da jeodezi mühendisi teknik bilirkişinin katılımı ile keşif yapılmalıdır. Keşif sırasında dava konusu taşınmaz ve çevresinin toprak yapısı, bitki örtüsü, zeminde mevcut ağaçların yaşı gibi hususlar ile zeminin jeolojik yapısının değerlendirilmesine ihtiyaç duyulan hallerde uzman ziraat bilirkişisi ile jeoloji mühendisi bilirkişi de keşif heyetine dahil edilmelidir.

Yapılacak keşif sırasında yerel bilirkişi ve tanıklardan tesis kadastrosu sırasında da zeminde mevcut olan sabit sınır ya da yapılar bulunup bulunmadığı sorularak varsa yerleri teknik bilirkişiye işaretlettirilmeli, fotoğrafları çekilmeli, taraflar keşif sırasında hazır bulunmakta ise zeminde ortak sınır üzerinde uzlaşıp uzlaşmadıkları tespit edilip gerektiğinde imzaları ile beyanları tevsik edilmeli, uzlaşılan sınırlar ile iddia edilen sınırlar teknik bilirkişi tarafından haritasında işaretlenmeli, keşif sırasında hazır edilmeleri halinde ziraat bilirkişisi ile jeoloji mühendisi bilirkişisinden,

taşınmazlar arasında değişmeyen doğal ya da yapay sınırlar bulunup bulunmadığı, sınırlarda mevcut ağaçların yaşları gibi hususlarda bilgi alınmalı, teknik bilirkişiden denetime veri teşkil etmek üzere dosya içine getirtilen bilgi ve belgeler ile bilirkişi ve tanık anlatımlarından yararlanarak uygulama kadastrosunu denetlemesi istenmelidir.

Teknik bilirkişiden, tesis kadastrosunun, paftaların üretim yılı, üretim tekniği, altlığı ve ölçeği gibi hususları da açıklar tarzda hangi yöntem ve tekniklerle yapıldığı, uygulanan yöntemlerin hata paylarının ne olduğu, üretilen haritaların zeminle uyumsuz bulunması halinde farklılığın nereden ve hangi sebeplerden kaynaklandığı, sırasıyla tersimat hatası, hesap hatası, ölçü hatası ve sınırlandırma hatası bulunup bulunmadığı, uygulama kadastrosu sonucu tespit edilen yeni sınırların niteliğinin ne olduğu ve yönetmelik hükümlerine uygun olarak belirlenip belirlenmediği,

uygulama kadastrosunda hata yapılmış ise doğru sınır ve haritanın nasıl olması gerektiği gibi hususlarda ve "ada raporu" ile "uygulama tutanağı ve haritasını" irdeler şekilde, teknik ve bilimsel verilere dayalı, gerekçelendirilmiş, denetlenebilir ve ayrıntılı rapor ve haritalar alınmalıdır.

Raporun denetime elverişli olması için teknik bilirkişiden, düzenleyeceği haritalardan iki tanesinde hava fotoğrafı üzerinde, iki tanesinde ise ortofoto (yoksa uydu fotoğrafı) üzerinde ilk tesis kadastrosu paftası ve uygulama kadastrosu paftasını çakıştırması istenmeli; çakıştırmaların birer tanesinin ada bazında değerlendirme yapmaya elverişli geniş ölçekli olması, diğerinin ise dava konusu taşınmaz ve çevresini gösterir şekilde daha dar ölçekli olması istenmelidir.

Teknik bilirkişi haritasında, uygulama kadastrosunda yanlışlık varsa, infazı kabil bir hükme esas olmak üzere doğru sınırların nasıl olması gerektiği de gösterilmelidir.

Açıklanan yönteme uygun inceleme ve araştırma yapıldıktan sonra tüm deliller birlikte değerlendirilerek sonucuna göre bir karar verilmeli; değerlendirme yapılırken uygulama kadastrosunun amacının mülkiyet ihtilaflarını çözmek olmadığı ve mülkiyet uyuşmazlıklarının uygulama kadastrosuna ilişkin davalarda tartışma konusu yapılamayacağı göz önünde bulundurulmalıdır.

Hal böyle olunca, Mahkemece öncelikle davacıya, paydaşı bulunduğu 116 ada 1 parsel sayılı taşınmazdaki diğer hissedarların yöntemince davaya katılımını sağlamak üzere süre ve imkan verilmeli, bu şekilde aktif dava ehliyetindeki eksikliğin giderilmesi halinde, amacına ve yöntemine uygun bir araştırma yapılabilmesi için belirtilen eksik belgeler ilgili yerlerden getirtilerek dosya ikmal edildikten sonra,

harita mühendisi ve jeodezi ve fotogrametri mühendisi bilirkişi sıfatına sahip üç kişilik uzman bilirkişi kurulu eliyle, yukarıda belirtilen şekilde inceleme ve araştırma yapılarak denetime elverişli rapor alınmalı ve bundan sonra toplanan tüm deliller birlikte değerlendirilerek sonucuna göre bir karar verilmelidir.

Mahkemece bu hususlar gözetilmeksizin, eksik araştırma ve inceleme ile hüküm kurulması isabetsiz olup, temyiz itirazları açıklanan nedenlerle yerinde bulunduğundan kabulüyle hükmün BOZULMASINA, Yargıtay duruşması için belirlenen 2.540,00 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak, duruşmada kendisini vekil ile temsil ettiren davacı tarafa verilmesine,