Yargıtay 16. Hukuk Dairesi E.2018/1302 K.2020/4982

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen hükmün Yargıtay'ca incelenmesi istenilmekle; temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldı, inceleme raporu ve dosyadaki belgeler okundu, GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:

Davacı ..., ... Mahallesi çalışma alanında bulunan ve kadastro sırasında tespit harici bırakılan taşınmazın bir bölümü hakkında, kazandırıcı zamanaşımı zilyetliğine dayanarak, adına tescili istemiyle dava açmıştır. Mahkemece yapılan yargılama sonunda davanın kabulüne, harita mühendisi bilirkişinin 02.11.2015 tarihli raporunda (A) harfiyle gösterilen 8.207,16 metrekare yüzölçümündeki bölüm ile (B) harfiyle gösterilen 3.112,16 metrekare yüzölçümlü bölümün davacı adına tapuya kayıt ve tesciline karar verilmiş; hüküm, davalı ... vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Davacı, imar-ihya ve kazandırıcı zamanaşımı zilyetliği hukuki nedenlerine dayanarak çekişmeli taşınmaz bölümlerinin adına tescili isteğinde bulunmuş olup, Mahkemece, davacı lehine kazandırıcı zamanaşımı zilyetliği ve imar-ihya şartlarının gerçekleştiği kabul edilmek suretiyle yazılı şekilde karar verilmiştir. Tescili istenen taşınmaz bölümlerinin kadastro sırasında taşlık alan vasfıyla tespit harici bırakıldığı anlaşılmaktadır.

Böyle bir taşınmazın iktisap edilebilmesi için 3402 sayılı Yasa'nın 14. ve 17. maddeleri uyarınca emek ve para harcanmak suretiyle imar-ihya işlemlerinin tamamlanıp tarıma elverişli hale getirilmesi ve bu işlemlerin tamamlanmasından sonra kazanmayı sağlayacak zilyetlik süresinin geçmesi zorunludur.

Bu nedenle; söz konusu imar-ihya işlemlerinin tamamlanıp tamamlanmadığının ve tamamlandığı tarihten itibaren kazandırıcı zamanaşımı zilyetliği süresinin geçip geçmediğinin belirlenmesi gerekmektedir.

Ne var ki, mahallinde yapılan keşif sonucu jeodezi ve fotogrametri mühendisi bilirkişisince hazırlanan raporda yalnızca, çekişmeli taşınmaz bölümlerinin 2014/589 Esas sayılı dava dosyasında bulunan 1984 yılı hava fotoğrafları kapsamında kaldığı belirtilmiş ancak bu bölümlerin niteliğine yönelik herhangi bir değerlendirme yapılmamış;

çekişmeli taşınmaz bölümlerinin imar planı kapsamında olup olmadıkları araştırılmadığı gibi, TMK’nın 713/4-5. fıkraları gereğince yapılması gereken yasal ilanların, keşif sonucu elde edilen bilirkişi raporu ve krokisine göre yapılması gerekli olduğu halde taşınmazın dava dilekçesine ekli krokideki bilgiler esas alınmak suretiyle ilan yapılmış olması nedeniyle yapılan araştırma ve inceleme hüküm vermeye yeterli bulunmamaktadır.

Hal böyle olunca; doğru sonuca ulaşılabilmesi için Mahkemece öncelikle, çekişmeli taşınmaz bölümlerini kapsayacak şekilde imar planı olup olmadığı ilgili belediyelerden sorularak, varsa onaylı bir örneği dosyaya getirtilmeli, taşınmaz bölümü imar planı kapsamındaysa imar planının onay tarihinden, değilse dava tarihinden 15-20-25 yıl öncesine ilişkin farklı evrelerde çekilmiş en az 3 adet stereoskopik hava fotoğrafı Harita Genel Müdürlüğünden getirtilmeli, ayrıca bu hava fotoğrafları kullanılarak üretilmiş memleket haritaları ile temin edilebilen en eski ve yeni tarihli uydu fotoğrafları istenilmeli,

dosya ikmal edildikten sonra jeodezi ve fotogrametri mühendisine dosyanın tevdii ile hava fotoğrafları üzerinde uygulama yaptırılarak, çekişme konusu taşınmaz bölümlerinin hava fotoğraflarında gösterilmesi istenilmeli ve taşınmazların önceki ve şimdiki niteliğinin, arazinin ekonomik amacına uygun olarak tarım arazisi niteliğiyle kullanılıp kullanılmadığının, imar-ihyaya muhtaç olup olmadığının, imar-ihyaya muhtaç yerlerden ise imar-ihyasına ne zaman başlanıldığının ve hangi tarihte tamamlandığının belirlenmesine çalışılmalı;

çekişmeli taşınmazların imar planı kapsamında olduğunun anlaşılması halinde imar planının onay tarihinden önce, aksi halde dava tarihinden önce 3402 sayılı Yasa'nın 14. ve 17. maddesinde öngörülen koşulların davacı taraf yararına gerçekleşip gerçekleşmediği belirlenmeli ve bundan sonra TMK'nın 713/4 ve 5. fıkraları gereğince keşif sonucu elde edilen bilirkişinin rapor ve krokisine göre yasal ilanlar da yaptırılmak suretiyle, iddia ve savunma çerçevesinde toplanan tüm deliller birlikte değerlendirilerek sonucuna göre bir karar verilmelidir.