Yargıtay 16. Hukuk Dairesi E.2018/2141 K.2021/860

...

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen hükmün Yargıtay'ca incelenmesi istenilmekle; temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldı, inceleme raporu ve dosyadaki belgeler okundu, GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:

Davacı ... Top, ... Mahallesi çalışma alanında bulunan ve kadastro sırasında tespit harici bırakılan taşınmazın bir bölümü hakkında, hibe ve kazandırıcı zamanaşımı zilyetliğine dayanarak, adına tescili istemiyle dava açmıştır. Mahkemece yapılan yargılama sonunda davanın kısmen kabulüne, 20.11.2014 tarihli fen bilirkişisi raporunda (A) harfiyle gösterilen 1.735,51 metrekare yüzölçümlü taşınmaz bölümünün davacı ... Top adına tapuya kayıt ve tesciline karar verilmiş; hüküm, davalı ... vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Dava, TMK'nın 713/1, 3402 sayılı Kadastro Kanunu'nun 14. ve 17. maddelerine dayalı tapusuz taşınmazın tescili isteğine ilişkindir.

Mahkemece, 20.11.2014 tarihli fen bilirkişi raporunda (A) harfiyle gösterilen taşınmaz bölümü üzerinde davacı yararına zilyetlikle mülk edinme koşullarının gerçekleştiği kabul edilmek suretiyle yazılı şekilde hüküm kurulmuş ise de, çekişmeli taşınmaz bölümün sınırında Mersin-Antalya Karayolu bulunması nedeniyle ilgili kamu tüzel kişiliği olarak T.M.K: 713/3. maddesi uyarınca yasal hasım konumunda bulunan Karayolları Genel Müdürlüğü'nün davada taraf olması sağlanmadığı gibi Mahkemece yapılan araştırma, inceleme ve uygulama da hüküm vermeye yeterli bulunmamaktadır.

Şöyle ki; taşınmazın tescil harici bırakılma nedeni kesin olarak belirlenmemiş, çekişmeli taşınmaz bölümüne ilişkin 1971, 1975 ve 1978 tarihli hava fotoğrafları da bulunmasına rağmen sadece 1958, 1986 ve 2009 yıllarına ilişkin hava fotoğrafları getirtilmiş ve getirtilen hava fotoğrafları jeodezi ve fotogrametri uzmanı tarafından değil taşınmazın orman olup olmadığı yönünden orman mühendisi bilirkişi tarafından incelenmiş, komşu taşınmazlara ait kayıtlar getirtilerek mahalli bilirkişi ve tanık beyanları denetlenmemiş;

bu kayıtların taşınmaz yönünü ne gösterdikleri üzerinde durulmamış ve yerel bilirkişi ve tanıkların soyut beyanları ile taşınmaz bölümünün niteliğine ve kullanım durumuna ilişkin detaylı bilgi içermeyen ziraatçi bilirkişi raporu hükme esas alınmıştır.

Hal böyle olunca; doğru sonuca ulaşılabilmesi için Mahkemece öncelikle davacıya, davasını yasal hasım konumunda bulunan Karayolları Genel Müdürlüğüne yöneltmesi için süre ve imkan verilmeli, bu şekilde taraf teşkilinin sağlanması halinde Karayolları Genel Müdürlüğü'nden savunma ve delilleri sorulmalı, bildirmesi halinde delilleri toplanmalı, bildirdiği takdirde delilleri toplanmalı, dava konusu taşınmazın hangi nedenle tescil harici bırakıldığı Kadastro Müdürlüğünden sorulmak suretiyle belirlenmeli, çekişmeli taşınmaz bölümüne ilişkin 1971,

1975 ve 1978 tarihli hava fotoğrafları Harita Genel Müdürlüğü’nden getirtilerek dosya arasına alınmalı, dosya bu şekilde ikmal edildikten sonra mahallinde, yaşlı, tarafsız, yöreyi iyi bilen, davada yararı bulunmayan şahıslar arasından seçilecek mahalli bilirkişiler ve taraf tanıkları ile fen bilirkişi, inşaat mühendisi bilirkişisi, jeodezi ve fotogrametri mühendisi bilirkişi ve 3 kişilik ziraat mühendisi bilirkişi kurulunun katılımıyla yeniden keşif yapılmalı; keşif sırasında dinlenilecek yerel bilirkişiler ve taraf tanıklarından, çekişmeli taşınmazın öncesinin ne olduğu,

taşınmazın devletin hüküm ve tasarrufu altında bulunan yerlerden olması halinde imar ve ihyaya konu edilip edilmediği, imar ve ihyaya konu edilmiş ise ihyanın hangi tarihte başlayıp, ne zaman bitirildiği, taşınmazın tarımsal amaçlı olarak kullanılıp kullanılmadığı, varsa taşınmaz üzerinde zilyetliğin hangi tarihte ve ne zaman başladığı, zilyetliğin sürdürülüş biçimi, kimden kime ve nasıl intikal ettiği, çekişmeli taşınmaz bölümünün sınırında bulunan davacının babasına ait 225 parsel sayılı taşınmaz ile bir bütün olarak davacının kullanımında olup olmadığı hususları etraflıca sorulup maddi olaylara dayalı olarak açıklattırılmalı;

beyanları arasında oluşabilecek çelişkiler gerektiğinde yüzleştirme yapılarak yöntemince giderilmeye çalışılmalı; komşu parsel dayanağı kayıt ve belgeler mahalli bilirkişi ve tanıklar eliyle uygulanarak çekişmeli taşınmaz yönünü ne ve kimin yeri olarak okuduğu belirlenmeli ve bu yolla yerel bilirkişi ve tanık sözleri denetlenmeli.

3 kişilik ziraat mühendislerinden oluşan bilirkişi kurulundan çekişmeli taşınmazın tarımsal niteliğini bildiren, komşu parsellerle karşılaştırmalı biçimde toprak yapısını, eğimini ve bitki desenini açıklayan, taşınmazın değişik yönlerden çekilmiş ve sınırları işaretlenen fotoğrafları ile desteklenmiş ve önceki bilirkişinin raporunu irdeleyen ayrıntılı rapor alınmalı; fen bilirkişisine keşif ve uygulamayı denetlemeye elverişli, ayrıntılı rapor ve harita düzenlettirilmeli; inşaat mühendisi bilirkişisinden, taşınmaz üzerindeki ev, duvar gibi muhdesatların yaşları ve ne zaman yapıldıkları hususunda rapor alınmalı;

jeodezi ve fotogrametri uzmanı bilirkişiden, getirtilen tüm stereoskopik çift hava fotoğraflarının stereoskop aletiyle incelemesi yaptırılarak, çekişme konusu taşınmaz bölümünün hava fotoğraflarında gösterilmesi istenilmeli ve bu yerin önceki ve şimdiki niteliğinin, imar-ihyaya en erken ne zaman başlanıldığının ve tamamlandığının, arazinin kısmen veya tamamen ekonomik amacına uygun olarak zilyetliğine ne zaman başlanıldığının belirlenmesine yönelik rapor alınmalı; tanık ve yerel bilirkişi ifadeleri bilimsel esaslara ve maddi bulgulara dayanılarak hazırlanan bilirkişi raporlarıyla denetlenmeli;

bundan sonra iddia ve savunma çerçevesinde toplanan tüm deliller birlikte değerlendirilerek sonucuna göre bir karar verilmelidir.