Yargıtay 16. Hukuk Dairesi E.2018/2533 K.2019/921

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen hükmün Yargıtay'ca incelenmesi istenilmekle; temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldı, inceleme raporu ve dosyadaki belgeler okundu, GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:

Kadastro sırasında ... İlçesi, ... Köyü çalışma alanında bulunan 673, 1039, 1256, 1265, 1757, 1758 parsel sayılı 17700, 63200, 14250, 61500, 1200 ve 3700 metrekare yüzölçümündeki taşınmazlar, Asliye Hukuk Mahkemesinde dava konusu olduklarından söz edilerek, malik haneleri açık bırakılmak suretiyle tespit edilmiştir.

Davacı ... tarafından kadastro tespit gününden önce Asliye Hukuk Mahkemesinde davalı ..., Köy İşleri Bakanlığı ve ... aleyhine açılan tapu iptal ve tescil davası ile davacı ... vekili tarafından, ... aleyhine açılan elatmanın önlenmesi davası davaya konu olan parseller hakkında tutanak düzenlenmiş olması nedeniyle Kadastro Mahkemesine aktarılmıştır.

Kadastro Mahkemesinde, çekişmeli parsel tutanakları ile aktarılan dava dosyası birleştirilerek yapılan yargılama sonunda, ...'nin davasının reddine, ... davasının kabulüne, çekişmeli 673, 1039, 1256, 1265, 1757 ve 1758 parsel sayılı taşınmazların miras payları belirtilmek suretiyle yargılama sırasında vefat eden davacı ... mirasçıları adına tesciline karar verilmiş; hüküm, davalı-karşı davacı ... vekili tarafından temyiz edilmiştir.

1- Dosya içeriğine, toplanan delillere, kararda yazılı gerektirici nedenlere göre ve delillerin taktirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre davalı- karşı davacı ... vekilinin yerinde görülmeyen temyiz itirazlarının reddiyle, dava konusu 673, 1256 ve 1265 parsel sayılı taşınmazlar yönünden usul ve yasaya uygun olan hükmün ONANMASINA,

2- Dava konusu 1757 ve 1758 parsel sayılı taşınmazlara ilişkin hükme yönelik temyiz itirazlarına gelince; bilindiği üzere feragat davaya son veren taraf işlemlerinden olup, HMK. 302 maddesine göre davacının talep sonucunda kısmen ya da tamamen vazgeçmesidir. Aynı kanunun 309/2 maddesi ve 312/1 maddesine göre de hüküm ifade etmesi karşı tarafın ve mahkemenin muvafakatına bağlı olmayıp, kesin hüküm gibi sonuç doğurur.

Davacı ... , 17.12.1987 tarihli duruşmadaki imzalı beyanı ile dava konusu 1757 ve 1758 parsellere yönelik davasından feragat ettiğini belirtmiş olduğuna göre Mahkemece, bu taşınmazlar ile ilgili davanın feragat nedeniyle reddine karar verilmesi gerekirken, yazılı şekilde karar verilmesi isabetsiz olup, temyiz itirazları açıklanan nedenle yerinde görüldüğünden kabulü ile hükmün BOZULMASINA,

3- Dava konusu 1039 parsel sayılı taşınmaza ilişkin hükme yönelik temyiz itirazına gelince. Mahkemece çekişmeli taşınmazın kadim mera olmadığı, zilyetlikle kazanılabilecek yerlerden olduğu ve davacı ... lehine zilyetliğe dayalı mülk edinme şartlarının gerçekleştiği gerekçesiyle yazılı şekilde hüküm kurulmuştur.

Ancak; davacı ..., 1947 tarih ve 146 numaralı 40.000 metrekare yüzölçümlü vergi kaydına dayanmış olup, bu kayıt ile birlikte, komşu taşınmazların dayanakları olan vergi kayıtlarının güney hududu yol okumaktadır. Ne var ki, taşınmazın güney hududunda eylemli mera bulunduğu ve fen bilirkişi raporuna ek krokiye göre zeminde yol görünmediği anlaşılmaktadır.

Ayrıca çekişmeli taşınmaz kadastro tespiti sırasında, 63.200 metrekare yüzölçümü ile tespit edilmiş olup, kayıt miktar fazlası yönünden taşınmazın niteliği ile ilgili olarak usulünce mera araştırması yapılmamış ve bu kapsamda taşınmazın geçmişteki niteliğini, kullanım şeklini ve sınırlarını belirleme bakımından en önemli yöntem olan hava fotoğraflarından yararlanılmamış, ziraatçı bilirkişinin, çekişmeli taşınmazın sınırında bulunan meradan ne şekilde ayrıldığını açık şekilde ortaya koymayan,

yetersiz ve hüküm vermeye elverişli olmayan raporuna dayalı olarak karar verilmiş olması nedeniyle yapılan araştırma ve inceleme hükme yeterli bulunmamaktadır.

Hal böyle olunca, sağlıklı sonuca varılabilmesi için, öncelikle çekişmeli taşınmazın tespit tarihinden 15-20-25 yıl öncesine ilişkin en az üç farklı tarihte çekilmiş hava fotoğrafları Harita Genel Komutanlığı’ndan getirtilerek dosyaya konulmalı, daha sonra mahallinde yaşlı, tarafsız, yöreyi iyi bilen, davada yararı bulunmayan ve komşu köylerde ikamet eden şahıslar arasından seçilecek yerel bilirkişiler, aynı yönteme göre tespit edilecek taraf tanıkları, tespit bilirkişileri ile 3 ziraat mühendisi bilirkişisi, jeodezi ve fotogrametri mühendisi bilirkişisi ve fen bilirkişisi hazır olduğu halde yeniden keşif yapılmalı,

mahalli bilirkişi ve tanıklardan taşınmazın kim tarafından hangi tarihten beri ve ne şekilde kullanıldığı, taşınmazın öncesinin mer’a olup olmadığı hususlarında olaylara dayalı ayrıntılı bilgi alınmalı, bilirkişi ve tanık sözleri komşu parsel tutanak ve dayanakları ile denetlenmeli, yerel bilirkişi ve tanık beyanlarının çelişmesi halinde yüzleştirme yapılmak suretiyle, tespite aykırı bir sonuca ulaşılması halinde ise tüm tespit bilirkişileri dinlenerek çelişkiler giderilmeye çalışılmalı; taşınmazın görüntüsü ve mer’a ile arasında ayırıcı unsur bulunup bulunmadığı hususlarındaki hakim gözlemi keşif tutanağına aynen yansıtılmalı;

fen bilirkişisine keşfi takibe imkan verir kroki düzenlettirilmeli.

3 kişilik uzman ziraat mühendisleri bilirkişi kurulundan, çekişmeli taşınmaz bölümünün değişik yönlerden çekilmiş renkli fotoğraflarının da yer aldığı, taşınmazı komşu parsellerle ve davacıya ait dava dışı taşınmazla birlikte ele alan, taşınmazın önceki ve mevcut niteliğinin ne olduğunu, ne kadar süreden beri, hangi vasıfla kullanıldığını, mer’a ile arasında ayırıcı unsur bulunup bulunmadığını açıklayan ayrıntılı ve gerekçeli rapor alınmalı; hava fotoğrafları jeodezi ve fotogrametri uzmanı olan harita mühendisi bilirkişiye tevdi edilerek çekişmeli taşınmazın geçmişteki niteliği, mer’a ile bütün olarak kullanılıp kullanılmadığı,