Yargıtay 16. Hukuk Dairesi E.2018/3279 K.2021/3807

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen hükmün Yargıtay'ca incelenmesi istenilmekle; temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldı, inceleme raporu ve dosyadaki belgeler okundu, GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:

Kadastro sonucu, ... İlçesi ... Köyü çalışma alanında bulunan 372 ada 1 parsel sayılı 12.087.00 metrekare yüzölçümündeki taşınmaz, tapu kaydı, intikal, devir ve harici satımlar nedeniyle, davacı ... ile davalılar ... ve arkadaşları adına tespit ve tescil edilmiştir. Davacı ..., çekişmeli taşınmazı kendisinin imar ve ihya ettiği iddiasıyla, kazandırıcı zamanaşımı zilyetliğine dayanarak, davalılar adına olan tapu kaydının iptali ile adına tescili istemiyle dava açmıştır. Mahkemece yapılan yargılama sonunda davanın kabulüne, çekişmeli taşınmazın 319176/345600 oranındaki davalıların hissesinin iptali ile davacı adına tapuya tesciline karar verilmiş; hüküm, bir kısım davalılar vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Mahkemece, dava konusu taşınmazın, davacıya babasından kaldığı, davacının taşınmaza 40 yıldan fazladır zilyet olduğu, zilyetliğine her hangi bir müdahalenin olmadığı ve kadastro tespitinin hatalı olduğu gerekçesiyle yazılı şekilde karar verilmiş ise de, yapılan araştırma, inceleme ve uygulama hüküm vermek için yeterli bulunmamaktadır.

Davalı tarafın dayandığı ve Kadastro Komisyonunca tespite esas alınan tapu kayıtları tüm tedavülleri ile getirtilmemiş, haritasının bulunup bulunmadığı araştırılmamış, uygulamada komşu parsel tutanak ve dayanaklarından yararlanılmamış, mahallinde keşif yapılmak suretiyle tapu kayıtları yöntemince uygulanarak taşınmaza uyup uymadığı belirlenmemiş, tapu kayıt uygulamasında mahalli bilirkişilere kayıtta yazılı sınır yerleri tek tek göstertilerek bu hudutların fen bilirkişi raporunda işaretlenmesi gerektiği halde,

mahalli bilirkişi ve tanıkların sınırlara yönelik soyut beyanlarına ve fen bilirkişi tarafından düzenlenen ve tapu kayıtlarındaki sınır yerlerinin işaretlenmediği, denetime elverişli olmayan rapora itibar edilerek hüküm kurulması cihetine gidilmiştir. Bu şekilde eksik araştırma ve incelemeye dayalı olarak karar verilemez.

Hal böyle olunca; doğru sonuca varılabilmesi için Mahkemece öncelikle, davalı tarafın dayandığı ve Kadastro Komisyonunca tespite esas alınan Haziran 1289 tarih 151 ve 156 nolu tapu kayıtları ve varsa haritaları ile tüm komşu parsellerin onaylı tutanak suretleri ve dayanağı olan belgeler getirtilip dosya ikmal edildikten sonra mahallinde, yerel bilirkişiler ve taraf tanıkları ile fen bilirkişinin katılımıyla yeniden keşif icra edilmeli ve bu keşifte,

tespite esas alınan ve aynı zamanda davalı tarafın dayandığı tapu kayıtları yöntemince uygulanarak kapsamları 3402 sayılı Kadastro Kanunu'nun 20. maddesi gereğince öncelikle haritasına göre belirlenmeli, tapu kayıtlarının haritalarının bulunmaması veya uygulama kabiliyetinin olmaması durumunda ise, hudutlarının yerel bilirkişilerce zeminde tek tek gösterilmesi istenilmeli, bilirkişilerin gösteremediği sınırların tespiti için taraflara tanık dinletme imkanı sağlanmalı; taşınmazın tapu kaydı kapsamında kaldığının anlaşılması halinde, tapu kayıtlarının hukuki kıymetini yitirip yitirmediği üzerinde durulmalı;

ayrıca mahalli bilirkişi ve tanıklardan, çekişmeli taşınmazın geçmişte ne durumda bulunduğu, kime ait olduğu, kimden nasıl intikal ettiği, kim tarafından, ne zamandan beri ve ne suretle kullanıldığı hususlarında maddi olaylara dayalı ayrıntılı bilgi alınmalı, yerel bilirkişi ve tanık sözleri komşu parsel tutanakları ve dayanakları ile denetlenmeli, beyanlar arasındaki çelişkiler gerektiğinde yüzleştirme yapılmak suretiyle giderilmeli;

teknik bilirkişiden, uygulanan tapu kayıtlarının ve varsa haritaları ve ölçeğini kadastro paftasının ölçeği ile eşitleyerek zemine uygulaması suretiyle kayıtların kapsadığı alanı gösterir ve keşfi takibe ve denetlemeye imkan verir rapor ve kroki düzenlemesi istenilmeli; taşınmazın tümünün ya da bir kısmının tapu kayıtlarının kapsamında kalıp kalmadığı duraksamasız tespit edilmeli; tapu kayıtlarının çekişmeli taşınmazı kapsamadığının anlaşılması halinde ihtilafın zilyetlik hükümlerine göre çözülmesi gerektiği göz önünde bulundurulmalı;

aynı zamanda davacı tapu kaydında hisseli malik olduğundan davacının taşınmazdaki zilyetliğinin asli zilyetlik mi yoksa fer'i zilyetlik mi olduğu hususu belirlenmeli ve bundan sonra toplanmış ve toplanacak tüm deliller birlikte değerlendirilerek sonucuna göre bir karar verilmelidir.