Yargıtay 16. Hukuk Dairesi E.2018/3816 K.2021/2572

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen hükmün Yargıtay'ca incelenmesi istenilmekle; temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldı, inceleme raporu ve dosyadaki belgeler okundu, GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:

Yargıtay bozma ilamında özetle.

"Mahkemece yapılan araştırma ve incelemenin hüküm vermek için yeterli olmadığı belirtilerek, doğru sonuca varılabilmesi için çekişmeli taşınmazların belirtmelik dayanağı olan 11.02.1957 tarih 902 sıra numaralı tapu kaydının tesisinden itibaren tüm tedavülleri ile birlikte getirtilmesi, tapu kaydının kadastro sırasında revizyon görüp görmediğinin araştırılması, ardından mahallinde, yaşlı, tarafsız, yöreyi iyi bilen, davada yararı bulunmayan şahıslar arasından seçilecek yerel bilirkişi kurulu, belirtmelik bilirkişileri ve aynı yöntemle belirlenecek taraf tanıkları eşliğiyle keşif yapılması,

keşif sırasında belirtmelik dayanağını oluşturan tapu kaydının yöntemince mahallinde uygulanması, yerel bilirkişi ve taraf tanıklarından taşınmazların tasarrufu hususunda maddi olaylara dayalı ayrıntılı bilgi alınması, beyanların zemine uygunluğunun komşu parsel tutanak ve dayanaklarıyla denetlenmesi, teknik bilirkişiden uygulanan kaydın kapsamını belirtir, keşfi takibe imkan verir ayrıntılı ve gerekçeli kroki ve rapor alınması, tapu kaydının çekişmeli taşınmazı kapsadığının belirlenmesi halinde, dayanak tapu kaydında davacının da pay sahibi olduğu göz önüne alınarak,

davacı ile davaya konu taşınmazların önceki malikleri arasında harici satış ya da taksim ile irsi ilişki bulunup bulunmadığının belirlenmesi, bu hususta önceki keşifte dinlenilen tanıkların beyanlarına da başvurulması, beyanlar arasında çelişki oluşması halinde yüzleştirme yapılmak suretiyle çelişkinin giderilmeye çalışılması,

tapu kaydının çekişmeli taşınmazları kapsamadığı ya da kapsamı dışında kalan bölümlerinin bulunduğunun belirlenmesi halinde, tarafların zilyetlik tanıkları da dinlenmek suretiyle, zilyetlik koşullarının davacı taraf lehine gerçekleşip gerçekleşmediğinin davacı tarafın ne zamandan beri zilyet olduğunun kesin olarak belirlenmesi ve sonucuna göre karar verilmesi" gereğine değinilmiştir.

Mahkemece, bozma ilamına uyularak yapılan yargılama sonunda davanın reddine karar verilmiş; hüküm, davacı ... tarafından temyiz edilmiştir.

Mahkemece, davacı tarafın ikamesini talep ettiği keşif delili için belirlenen avansı kesin süre içerisinde yatırmadığı ve bu nedenle keşif delilinden vazgeçmiş sayıldığı, bunun sonucu olarak davasını ispatlayamadığı kabul edilerek yazılı şekilde karar verilmiş olup, 3402 sayılı Kadastro Kanunu'nun 36. maddesinin keşif delili yönünden uygulanabilmesi için, dosyanın keşfe hazır hale gelmesi zorunludur.

Ne var ki; somut olayda, davacı yanın dayandığı Şubat 1957 tarih 902 sıra numaralı tapu kaydı tesisinden itibaren tedavülleri ile birlikte birbirini takip edecek şekilde ve eksiksiz biçimde getirtilip dosyaya konulmamış, davacının dayandığı tapu kaydının kadastro sırasında revizyon görüp görmediği sorularak, revizyon görmüş ise revizyon gördüğü taşınmazların kadastro tutanakları ve kadastro sonucu oluşan tapu kayıtları ile tespite dayanak belgelerin onaylı örnekleri temin edilmemiş, ayrıca çekişmeli taşınmaza komşu parsellerin toprak tevzi sırasında yapılan belirtmeliklerinin dayanağı kayıtlar getirtilmemiştir.

Şu halde dosyanın keşfe hazır hale getirildiğinden söz edilemez.

Hal böyle olunca; doğru sonuca ulaşılabilmesi için Mahkemece öncelikle, davacı tarafın dayandığı Şubat 1957 tarih, 902 sıra numaralı tapu kaydının tesisinden itibaren tüm tedavülleri ile birlikte eksiksiz biçimde getirtilmeli, ayrıca bu tapu kaydının kadastro sırasında revizyon görüp görmediği sorularak,

revizyon görmüş ise revizyon gördüğü taşınmazların kadastro tutanakları ve kadastro sonucu oluşan tapu kayıtları ile tespite dayanak belgelerin onaylı örnekleri getirtilmeli, yine çekişmeli taşınmazlara komşu parsellerin toprak tevzi çalışmaları sırasında yapılan belirtmeliklerine dayanak olarak kabul edilen kayıtlar ve eki olan tüm belgeler getirtilerek dosya keşfe hazır hale getirildikten sonra,

davacı tarafa keşif için belirlenecek avansı yatırması için 3402 sayılı Yasa'nın 36. maddesi uyarınca yeniden ve yöntemine uygun şekilde makul bir süre verilmeli, süresi içerisinde ara kararın gereklerinin yerine getirilmesi durumunda mahallinde keşif yapılmalı ve bundan sonra toplanan ve toplanacak tüm deliller birlikte değerlendirilerek sonucuna göre bir karar verilmelidir.