Yargıtay 16. Hukuk Dairesi E.2018/4062 K.2018/5814

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen hükmün Yargıtay'ca incelenmesi istenilmekle; temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldı, inceleme raporu ve dosyadaki belgeler okundu, GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:

Kullanım kadastrosu sonucunda ...

Mahallesi çalışma alanında bulunan 302 ada 3 parsel sayılı 1.420,85 metrekare yüzölçümündeki taşınmaz, ... tutanağının beyanlar hanesine, 6831 sayılı Yasa'nın 2/B maddesi uyarınca ... sınırları dışına çıkarıldığı, parsel içindeki zeytin ağaçlarının eşit hisselerle ve müştereken ... evlatları ...’ın kullanımında bulunduğu şerhi yazılarak tarla vasfıyla ... adına tespit ve tescil edilmiş, 24.06.2014 tarihinde beyanlar hanesindeki kullanım şerhi çizilerek yerine “taşınmazın tamamı eylemli ... haline dönüşmüştür” şerhi yazılmıştır.

Davacı ..., taşınmazın eylemli ... vasfında olmayıp, kendi fiili kullanımında bulunduğu iddiasına dayanarak dava açmıştır. Mahkemece yapılan yargılama sonunda dava konusu taşınmazın beyanlar hanesindeki “taşınmazın tamamı eylemli ... haline dönüşmüştür” şeklindeki şerhin iptaline, beyanlar hanesine “taşınmaz davacı ... kızı ...’in zilyetliğindedir” şeklinde şerh verilmesine karar verilmiş; hüküm, davalılardan ... İdaresi vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Mahkemece, dava konusu taşınmazın eylemli ... vasfında olmadığı, davacının fiili kullanımında bulunduğu kabul edilmek suretiyle yazılı şekilde hüküm kurulmuş ise de; taşınmazın eylemli ... olup olmadığı yönünde yapılan inceleme ve araştırma hüküm kurmaya elverişli değildir. Uyuşmazlık, kullanım kadastrosu nedeniyle taşınmazın tapu kaydına konulan "eylemli ..." olduğu yolundaki şerhin kaldırılması isteminden kaynaklanmaktadır.

Mahallinde yapılan keşif sırasında tutanağa geçirilen gözlemde; taşınmaz üzerinde 8-9 adet zeytin ağacı bulunduğu, üst kısmına harfiyat dökülü olduğu belirlenmiştir. Keşifte dinlenen yerel bilirkişi ... ile davacı tanığı... beyanlarında, taşınmazın öncesinde ... ’e ait olduğunu, ölümüyle mirasçılarına kaldığını, mirasçıların da tahminen 5 yıl önce bu yeri davacıya sattıklarını, taşınmazdaki zeytin ağaçlarının dikme değil deliceden aşılama olduğunu belirtmişlerdir.

Keşif sonrası aldırılan 15.09.2015 tarihli ... mühendisi ile teknik bilirkişi tarafından düzenlenmiş müşterek raporda, bilirkişilerin yalnızca taşınmazın 1971 ila 1994 tarihli hava fotoğrafları ile memleket haritalarındaki yerini işaretlediği anlaşılmış, 18.09.2015 tarihli ziraat mühendisi bilirkişi raporunda, taşınmazın %30 eğimli olduğu, toprak derinliğinin sığ ve ana kayanın bölümler halinde yüzeyde olduğu, taşınmazda çok yıllık yabani zeytin ağaçlarının aşılanması sonucunda zeytincilik tarımı yapılan 9 adet zeytin ağacı ve 1 adet kızılçam ağacı bulunduğu, zeminde yabani otlar ve çalı formunda ağaççıklar bulunduğu,

taşınmazın imar ihya edilmiş olduğu belirtilmiş, 17.09.2015 tarihli ... bilirkişi raporunda ise, taşınmazın eylemli ... özelliği taşımadığı, zeytin bahçesi görünümünde olduğu belirtilmiştir.

Mahkemece, yetersiz bilirkişi raporlarına, yerel bilirkişi ile davacı tanığının soyut nitelikteki beyanlarına değer verilerek yazılı şekilde hüküm kurulmuş ise de; dosya kapsamına göre, taşınmazın tespit tarihi itibariyle niteliğinin ne olduğu, eylemli ... niteliğinde olup olmadığı belirlenmemiş, taşınmazın niteliğine ilişkin bilirkişi raporlarındaki değerlendirmeler ile taşınmaza ait fotoğraflar arasında bağlantı kurulamamıştır.

Davayı çözümlemekten uzak ve yetersiz bilirkişi raporlarına dayalı olarak karar verilemez.

O halde, sağlıklı sonuca varılabilmesi için; öncelikle, dava konusu taşınmazın tapu kaydına konulan zilyetlik şerhinin neye istinaden kaldırılarak, yerine eylemli ... şerhi konulduğu araştırılmalı, dava konusu taşınmazın eylemli ... parseli olarak ... tarafından ...

İdaresine tahsis ve teslim edilip edilmediği araştırılmalı, edilmiş ise buna ilişkin tahsis kararı, harita ve ilgili evrak dosya arasına alınmalı, yine, dava konusu taşınmazın tespitinin yapıldığı tarihe en yakın tarihe ait ortofoto, uydu fotoğrafları ve hava fotoğrafları getirtilerek dosya ikmal edildikten sonra,

mahallinde yaşlı, tarafsız, yöreyi iyi bilen, davada yararı bulunmayan şahıslar arasından seçilecek yerel bilirkişiler ile aynı yönteme göre tespit edilecek taraf tanıkları, 3 kişilik ... bilirkişi kurulu, 3 kişilik ziraat mühendisi bilirkişi kurulu, jeodezi ve fotogrametri mühendisi ile teknik bilirkişi huzuruyla yeniden keşif yapılmalıdır.

Keşif sırasında yerel bilirkişi ve tanıklardan taşınmazın niteliği, tespit günü itibariyle ne şekilde zilyet edildiği, davacının taşınmazda fiili kullanımı bulunup bulunmadığı, şayet kullanımı var ise ne surette olduğu hususlarında maddi olaylara dayalı ayrıntılı bilgi alınmalı; yerel bilirkişi beyanları ile tanık beyanları çeliştiği takdirde yüzleştirme yapılarak çelişki giderilmeye çalışılmalı; taşınmaz bölümü üzerinde bulunan ağaçların dağılım biçimi, düzenlenecek bilirkişi haritasında işaretlenmeli;

... ve ziraat mühendisi bilirkişi kurulundan, tespit tarihi itibariyle taşınmazın niteliği, eğimi, toprak yapısı, kullanım durumu, ... vejetasyonu ile kaplı olup olmadığı, eylemli ... niteliğinde olup olmadığı, taşınmazın üzerindeki ağaçların cinsi, aşı yaşı ve yoğunluğu ile komşu taşınmazlarla mukayeseli, önceki bilirkişi raporlarını da irdeler şekilde ayrıntılı rapor alınmalı; jeodezi ve fotogrametri uzmanı bilirkişiden, ortofoto, uydu fotoğrafları ve hava fotoğraflarının stereoskop aletiyle incelenmesi neticesinde, taşınmazın niteliği ve kullanım durumunu açıklayan rapor alınmalı;

teknik bilirkişiden keşfi takibe imkan verir ve denetime elverişli krokili ve ayrıntılı rapor alınmalı; taşınmaz ile çevresinin yakın plan ve panaromik fotoğrafları çektirilip, üzerine taşınmazın sınırlarının işaretlenilmesi istenmeli, bundan sonra tüm deliller birlikte değerlendirilerek sonucuna göre bir karar verilmelidir.