Yargıtay 16. Hukuk Dairesi E.2018/4189 K.2021/2854

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen hükmün Yargıtay'ca incelenmesi istenilmekle; temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldı, inceleme raporu ve dosyadaki belgeler okundu, GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:

Davacı ... Sayıklı ve arkadaşları, Zara İlçesi Yoğunpelit Köyü çalışma alanında bulunan ve kadastro sırasında tespit harici bırakılan taşınmazın bir bölümü hakkında, kazandırıcı zamanaşımı zilyetliğine dayanarak, adlarına tescili istemiyle dava açmışlardır.

Mahkemece verilen, davanın kabulü ile çekişmeli taşınmazın fen bilirkişi tarafından hazırlanan 15.8.2014 tarihli rapor ve eki haritada (A) harfiyle gösterilen 11.024,28 metrekare yüzölçümündeki taşınmaz bölümünün davacılar adlarına tapuya tesciline ilişkin önceki hüküm, Dairemizin 21/12/2017 tarih, 2015/14766 Esas 2017/9195 Karar sayılı ilamı ile, “TMK’ nın 713/3. maddesi gereğince ilgili kamu tüzel kişisi olarak Yoğunpelit Köyü Tüzel Kişiliğinin davaya dahil edilerek taraf teşkilinin sağlanması” gereğine değinilerek sair yönleri incelenmeksizin bozulmuştur.

Mahkemece, bozma ilamına uyularak yapılan yargılamada sonunda davanın kabulüne, 15.08.2014 havale tarihli fen bilirkişisinin raporunda 105 ada 4 parselin güney ve güney batısında bulunan (A) harfi ile gösterilen yerin tapu kaydının iptali ile söz konusu parselin fen bilirkişinin rapor krokisinde (A) harfi ile gösterilen 11.024,28 metrekarelik kısmının aynı adanın son parsel numarası adı altında davacılar adına tapuya kayıt ve tesciline karar verilmiş; hüküm, davalı Hazine vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Mahkemece, çekişmeli taşınmazın hükme esas alınan fen bilirkişi raporunda (A) harfi ile gösterilen 11.024,28 metrekare bölümü üzerinde, davacılar yararına zilyetlikle kazanım koşullarının gerçekleştiği kabul edilerek yazılı şekilde karar verilmiş ise de, yapılan inceleme, araştırma ve uygulama hüküm vermeye yeterli bulunmamaktadır.

Şöyle ki, çekişmeli taşınmazın dere yatağı olarak tescil harici bırakılmış olması nedeniyle mahallinde yapılan keşfe jeolog bilirkişi götürülmüş ancak jeolog bilirkişi raporunda, çekişmeli taşınmaz bölümünün dere yatağında kalıp kalmadığı ve derenin taşkın sahası içerisinde bulunup bulunmadığı hususlarına ilişkin açıklamaya yer verilmediği halde, bu rapor hükme esas alınmış ve ziraatçi bilirkişi raporunda, çekişmeli taşınmaz bölümünün etrafında söğüt ve kavak ağaçları bulunduğu belirtilmesine rağmen, bu ağaçların yaşları, adetleri, kendiliğinden yetişme mi yoksa dikme mi oldukları açıklanmamıştır.

Bu şekilde eksik ve yetersiz bir incelemeye dayalı olarak karar verilemez.

Hal böyle olunca; doğru sonuca ulaşılabilmesi için Mahkemece mahallinde, elverdiğince yaşlı, tarafsız, yöreyi iyi bilen ve davada yararı bulunmayan şahıslar arasından seçilecek üç kişilik yerel bilirkişi kurulu ve taraf tanıkları ile fen bilirkişisi, jeolog bilirkişi ve üç kişilik ziraatçi bilirkişi kurulunun katılımıyla yeniden keşif yapılmalı ve bu keşifte dinlenilecek yerel bilirkişiler ve taraf tanıklarından, çekişmeli taşınmaz bölümünün öncesinin ne olduğu, üzerindeki zilyetliğin hangi tarihte ve ne zaman başladığı, zilyetliğin hangi tasarruflarla sürdürüldüğü,

kimden kime ve nasıl intikal ettiği, taşınmaz bölümünün imar- ihyaya muhtaç yerlerden olup olmadığı, böyle yerlerden ise ne şekilde imar-ihya edildiği ve imar-ihyanın ne zaman tamamlandığı hususları etraflıca sorulup maddi olaylara dayalı olarak açıklattırılmalı, beyanlar arasında çelişkiler oluştuğu takdirde yöntemine uygun şekilde çelişkinin giderilmesine çalışılmalı, yerel bilirkişi ve tanık sözleri komşu parsel tutanak ve dayanakları ile denetlenmeli;

... mühendisleri bilirkişi kurulundan, çekişmeli taşınmaz bölümünün önceki ve şimdiki niteliğine bildiren, gerçekleştirildiği iddia edilen imar-ihyanın tamamlanma tarihi ile zilyetliğin sürdürülüş şeklini ve süresini, ayrıca çekişmeli taşınmaz bölümü üzerindeki ağaçların adetlerini, yaşlarını, kendiliğinden yetişme mi yoksa dikme mi olduklarını açıklayan, çekişmeli taşınmaz bölümünün komşu parsellerle ve davacılar adına kayıtlı bulunan dava dışı bölüm ile karşılaştırmalı biçimde toprak yapısını, eğimini, bitki desenini irdeleyen, önceki ... bilirkişi raporlarını değerlendiren, somut verilere ve bilimsel esaslara dayanan,

ayrıntılı ve gerekçeli rapor alınmalı; jeolog bilirkişiden, çekişmeli taşınmaz bölümünün dere yatağında kalıp kalmadığı, dere yatağından kazanılıp kazanılmadığı ve derenin taşkın sahası içerisinde bulunup bulunmadığı hususlarında, somut verilere ve bilimsel esaslara dayalı rapor düzenlenmesi istenilmeli;

fen bilirkişisinden ise, keşfi takibe ve denetlemeye imkan verir ayrıntılı rapor ve kroki aldırılmalı, çekişmeli taşınmaz bölümünün değişik yönlerden ve komşu parseller ile aralarındaki sınırları gösterecek şekilde çekilmiş yakın plan panoramik fotoğrafları dosya arasına konulmalı ve bundan sonra tarafların iddia ve savunmaları çerçevesinde toplanan tüm deliller birlikte değerlendirilerek sonucuna göre bir karar verilmelidir.