Yargıtay 16. Hukuk Dairesi E.2019/1013 K.2021/4433

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen hükmün Yargıtay'ca incelenmesi istenilmekle; temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldı, inceleme raporu ve dosyadaki belgeler okundu, GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:

Yargıtay bozma ilamında özetle.

"Mahkemece yapılan araştırma ve incelemenin hüküm kurmak için yeterli olmadığı belirtilerek, taşınmazın tespit tarihinden 15-20-25 yıl öncesine ait üç ayrı tarihte çekilmiş stereoskopik hava fotoğraflarının getirtilip dosya ikmal edildikten sonra mahallinde, çekişmeli 1177 ada 231 ve 232 parsel sayılı taşınmazlar yönünden aynı köyden, komşu mera parseli yönünden komşu köylerden seçilecek taşınmazları iyi bilen, elverdiğince yaşlı ve davada yararı bulunmayan yerel bilirkişiler, taraf tanıkları, 3 kişilik ziraat mühendisleri kurulu ve fen bilirkişinin katılımıyla yeniden keşif yapılması,

keşif sırasında dinlenilecek yerel bilirkişi ve tanıklardan çekişmeli taşınmazların öncesi, niteliği, zilyetliğin başlangıcı, sürdürülüş biçimi, mera olup olmadığı, taşınmazın imar-ihyaya konu edilip edilmediği, imar-ihyaya konu edilmiş ise ihyanın ne zaman başlanıp bitirildiği hususlarında olaylara dayalı ayrıntılı bilgi alınması, bilirkişi ve tanık sözlerinin komşu parsel tutanak ve dayanakları ile denetlenmesi, yargılama boyunca dinlenen mahalli bilirkişi ve tanık beyanlarının çelişmesi halinde yüzleştirme yapılarak çelişkinin giderilmeye çalışılması,

üç kişilik jeodezi ve fotogrametri mühendisi bilirkişi kuruluna dosyanın tevdii ile dava konusu taşınmazların tespit tarihine göre 15-20-25 yıl öncesine ait ve üç ayrı tarihte çekilmiş stereoskopik hava fotoğrafları üzerinde uygulama yaptırılarak, taşınmazların önceki ve şimdiki niteliğinin, mera vasfında olup olmadığının, imar-ihyaya en erken ne zaman başlanıldığının ve tamamlandığının, arazinin ekonomik amacına uygun olarak tarım arazisi niteliğiyle zilyetliğine ne zaman başlanıldığının belirlenmesine çalışılması,

ziraat mühendisleri bilirkişi kurulundan çekişmeli taşınmazların geçmişteki ve şimdiki nitelikleri, mera vasfında olup olmadıkları, komşu mera vasfındaki taşınmaz ile ayrıcı unsur bulunup bulunmadığı, taşınmaz üzerindeki mandalina ve zeytin ağaçlarının sonradan taşınmaza taşınıp taşınmadığı, taşınmaz üzerindeki bitki örtüsü, toprak yapısı hususlarında komşu parsellerle karşılaştırmalı değerlendirmeyi ve taşınmazın değişik yönlerden çekilmiş fotoğraflarını da içerir ayrıntılı ve gerekçeli rapor düzenlemelerinin istenilmesi, fen bilirkişisinden ise keşfi takibe elverişli krokili raporlar alınması,

çekişmeli taşınmazların ve çevresinde bulunan mera vasfındaki taşınmazın niteliklerine ve mera ile ayırıcı unsur bulunup bulunmadığına ilişkin hakim gözleminin keşif zaptına aynen yansıtılması ve sonucuna göre karar verilmesi" gereğine değinilmiştir.

Mahkemece, bozma ilamına uyularak yapılan yargılama sonunda davanın reddine, çekişmeli 231 parsel sayılı taşınmaza ait tutanağın beyanlar hanesindeki şerhin iptali ile beyanlar hanesine "Bu parsel üzerindeki 8 adet 35-40 aşı yaşlı zeytin ağacı ve 300 adet 13 yaşlı mandalina ağacı ... oğlu ... T.C. kimlik numaralı ... ve ... oğlu ...

T.C. kimlik numaralı ...'a aittir." şerhinin, yine çekişmeli 232 parsel sayılı taşınmaza ait tutanağın beyanlar hanesindeki şerhin iptali ile beyanlar hanesine "Bu parsel üzerindeki 6 adet 20-25 aşı yaşlı zeytin ağacı, 10 adet 50-60 aşı yaşlı zeytin ağacı, 250 adet 12-13 aşı yaşlı zeytin ağacı ve 400 adet 13 yaşlı mandalina ağacı ... oğlu ... T.C. kimlik numaralı ... ve ... oğlu ...

T.C. kimlik numaralı ...'a aittir." şerhinin yazılmasına karar verilmiş; hüküm, davacılar vekili ve davalı Hazine vekili tarafından temyiz edilmiştir.