Yargıtay 16. Hukuk Dairesi E.2019/1673 K.2019/4786

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen hükmün Yargıtay'ca incelenmesi istenilmekle; temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldı, inceleme raporu ve dosyadaki belgeler okundu, GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:

Kadastro sonucu ... İlçesi Bolat Köyü çalışma alanında bulunan 259 ada 53 parsel sayılı ve 1.218,67 metrekare yüzölçümündeki taşınmaz, zilyetlikle iktisabı mümkün olan yerlerden olduğu ve kimsenin mülkiyet iddiasında bulunmadığı belirtilerek, bağ vasfıyla Hazine adına hükmen tespit ve tescil edilmiştir. Davacı ..., kazandırıcı zamanaşımı zilyetliğine dayanarak çekişmeli taşınmaz hakkında tapu iptali ve tescil istemiyle dava açmıştır. Mahkemece yapılan yargılama sonunda davanın kabülüne, 529 ada 53 parsel nolu taşınmazın davalı Hazine adına olan tapu kaydının iptali ile davacı adına tapuya kayıt ve tesciline karar verilmiş; hüküm, davalı Hazine vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Dava, kadastrodan önceki nedenlere dayalı olarak açılan tapu iptali ve tescil istemine ilişkindir. Mahkemece, çekişmeli taşınmazda davacı lehine zilyetlikle mülk edinme şartlarının gerçekleştiği kabul edilmek suretiyle hüküm kurulmuş ise de, yapılan araştırma ve inceleme karar için yeterli bulunmamaktadır. İştirak halinde mülkiyet hükümlerine tabi taşınmazlarda, mirasçılardan birisi tek başına taşınmazın adına tescili için dava açamayacağı gibi, bu şekilde açılan davalara, diğer mirasçıların muvafakatlerinin sağlanması suretiyle devam edilmesi de mümkün değildir.

Somut olayda davacı, kazandırıcı zamanaşımı zilyetliğine dayanarak çekişmeli taşınmazın tapu kaydının iptali ve adına tescili istemiyle dava açmış olup dava dilekçesinde, taşınmazın miras yoluyla kendisine intikal ettiğini ifade etmiştir.

Yapılan keşifte beyanına başvurulan mahalli bilirkişi ve tanıklar da aynı yönde beyanda bulunmalarına rağmen, davacıdan, taşınmazın kendisine müstakilen ne şekilde geçtiği (taksim, satış, bağış vs..) hususunda açıklama istenmemiş; davacının aktif dava ehliyeti bulunup bulunmadığı hususunda bir araştırma ve değerlendirme yapılmamıştır.

Öte yandan, yapılan keşifte beyanına başvurulan mahalli bilirkişi ve tanıkların beyanları, taşınmazın ne zamandan beri ne şekilde kullanıldığı hususlarında soyut ve yüzeysel nitelikte olup, hükme esas alınabilmeleri mümkün değildir. Bunun yanında, bir taşınmazın kullanım süresi ile niteliğini ve üzerindeki imar-ihya işlemlerinin tamamlandığı tarihi en iyi

belirleme yöntemi olan hava fotoğraflarından yararlanılmamıştır. Davacı tarafından daha önce, dava konusu taşınmaz hakkında açılan ve Mahkemece kesin hüküm kabul edilmeyen ... Kadastro Mahkemesinin 2006/143 Esas, 2007/295 Karar sayılı dosyasındaki davacının beyanı, mahalli bilirkişi ve tank beyanları ile bilirkişi raporu değerlendirilmeden, zirai bilirkişinin bilimsel esaslara ve maddi bulgulara dayanmayan farazi raporuna dayanılarak karar verilmiştir. Bu şekilde eksik inceleme ve araştırma ile hüküm kurulamaz.

Hal böyle olunca, doğru sonuca ulaşılabilmesi için mahkemece, taşınmazın ilk sahibi olduğu belirtilen, davacının dedesine ait nüfus aile kayıt örneği getirtilerek davacının dışında başkaca mirasçılarının bulunduğunun anlaşılması halinde, çekişmeli taşınmaz bölümünün murisinden kendisine ne şekilde geçtiği (taksim, satış, bağış vs..) hususunda davacıdan açıklama istenmeli ve bu hususta kendisine ispat hakkı tanınmalı, taşınmazın bir şekilde davacıya müstakilen intikal ettiğinin sübuta ermiş olması şartıyla,

tespit tarihi ile dava konusu taşınmazın su altında kalma tarihinden 15-20-25 yıl öncesine ilişkin en az 3 adet stereoskopik hava fotoğrafı Harita Genel Komutanlığından getirtilmeli ve bundan sonra, mahallinde yaşlı, tarafsız, yöreyi iyi bilen, davada yararı bulunmayan şahıslar arasından seçilecek yerel bilirkişi ve taraf tanıkları ile fen bilirkişisi, ziraat bilirkişisi ve jeodezi ve fotogrametri uzmanı bilirkişinin katılımıyla keşif yapılmalı; yapılacak keşifte, yerel bilirkişi ve taraf tanıklarından, taşınmazın geçmişte ne durumda bulunduğu, kime ait olduğu,

kimden kime nasıl intikal ettiği, kim tarafından ne zamandan beri ne suretle kullanıldığı, taşınmazın öncesinin ne olduğu, taşınmazın devletin hüküm ve tasarrufu altında bulunan yerlerden olması halinde imar-ihyaya konu edilip edilmediği, imar-ihyaya konu edilmiş ise ihyanın hangi tarihte başlayıp ne zaman bitirildiği etraflıca sorulup maddi olaylara dayalı olarak açıklattırılmalı; ziraatçı bilirkişinden, komşu parsellerin toprak yapısının mukayese edilmesi suretiyle, çekişmeli taşınmazın toprak yapısını ve niteliğini belirtir ayrıntılı ve gerekçeli rapor alınmalı;

fen bilirkişisinden, keşfi takibe ve denetlemeye elverişli krokili rapor istenmeli; belirtilen tarihlerde çekilmiş stereoskopik hava fotoğrafları üzerinde jeodezi ve fotogrametri uzmanı bilirkişiye stereoskop aletiyle inceleme yaptırılarak,

çekişme konusu taşınmazın hava fotoğraflarında işaretlenmek suretiyle bu yerin önceki ve şimdiki niteliğinin ne olduğunun, arazinin ekonomik amacına uygun olarak tarım arazisi niteliğiyle zilyetliğine ne zaman başlanıldığının ve zilyetliğin ne şekilde sürdürüldüğünün belirlenmesi istenilmeli, bundan sonra iddia ve savunma çerçevesinde toplanan tüm deliller birlikte değerlendirilerek sonucuna göre karar verilmelidir.