Yargıtay 16. Hukuk Dairesi E.2019/2537 K.2021/4734

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen hükmün Yargıtay'ca incelenmesi istenilmekle; temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldı, inceleme raporu ve dosyadaki belgeler okundu, GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:

Davacı ..., kazandırıcı zamanaşımı zilyetliğine dayanarak, ... Köyü çalışma alanında bulunan ve 1970 yılında yapılan kadastro sırasında tespit harici bırakılan taşınmaz bölümünün adına tescili istemiyle dava açmıştır. Yargılama sırasında ..., miras yoluyla gelen hakka dayanarak davaya katılmıştır. Mahkemece yapılan yargılama sonunda davacı ... tarafından açılan davanın kabulüne, 24/08/2015 tarihli bilirkişi raporunda (A) harfi ile gösterilen 2.868,63 metrekarelik kısmın davacı ... adına tapuya tesciline; müdahil ... tarafından açılan davanın reddine karar verilmiş; hüküm, davalı Hazine vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Mahkemece, çekişmeli taşınmaz üzerinde, davacı lehine zilyetlikle edinme koşullarının oluştuğu gerekçesiyle davanın kabulüne karar verilmiş ise de, yapılan inceleme ve araştırma hüküm kurmaya elverişli bulunmamaktadır.

Dosya kapsamında bulunan ziraat bilirkişilere ait raporda çekişmeli taşınmaz üzerinde dava tarihi olan 2014 yılı itibariyle en fazla 23-25 yaş bağ omcaları ve muhtelif meyve fidanları bulunduğu belirlenmişken; harita ve orman bilirkişilere ait raporda, 1985 hava fotoğrafında çekişmeli taşınmaz üzerinde tarımsal faaliyet bulunmadığı, hali arazi olduğu, 1999 hava fotoğrafında ise yeni dikilmiş bağ çubukları ile yapraklı meyve fidanları bulunan bağ ve meyve bahçesi olduğu belirtilmiştir.

Dolayısıyla ziraat raporunda belirlenen bağ ve ağaç yaşları ile 1999 yılına ait hava fotoğrafı yorumları birbiriyle örtüşmemektedir. Uyuşmazlığı aydınlatabilmek için özellikle dava tarihi olan 2014 yılından 20-25 yıl öncesine ait hava fotoğraflarının da yorumlanması ve bilirkişi raporları arasındaki çelişkinin giderilmesi gerekmektedir.

Hal böyle olunca; doğru sonuca ulaşılabilmesi için Mahkemece öncelikle, Harita Genel Müdürlüğü web sitesinin hava fotoğrafı sorgulama sayfasına girilerek taşınmazın bulunduğu köyü/mahalleyi/mevkiyi kapsayacak şekilde hangi yıllara ait hava fotoğrafı bulunduğu araştırılıp belirlenmek ve (denetimin sağlanması bakımından) ilgili sayfanın çıktısı dosya içerisine konulmak suretiyle, buradan elde edilen verilere göre taşınmazın dava tarihi olan 2014 yılından 20-25 yıl öncesine ait farklı dönemlerde çekilmiş en az iki adet stereoskopik hava fotoğrafı Harita Genel Müdürlüğü'nden tarihleri açıkça yazılmak suretiyle istenilerek dosyaya konulmalı;

bundan sonra mahallinde, yaşlı, tarafsız, yöreyi iyi bilen, davada yararı bulunmayan şahıslar arasından seçilecek yerel bilirkişiler ve taraf tanıkları ile öncekilerden farklı 3 ziraat mühendisi, jeodezi ve fotogrametri mühendisi ve fen bilirkişinin katılımıyla yeniden keşif yapılmalı ve bu keşif sırasında dinlenilecek yerel bilirkişi ve tanıklardan, taşınmazın geçmişte ne durumda bulunduğu, ilk olarak ne zaman ve nasıl zilyet edilmeye başlandığı, imar-ihyaya konu edilip edilmediği,

imar-ihyaya konu edilmiş ise ihyanın ne zaman başlayıp bitirildiği ve zilyetliğin ne şekilde sürdürüldüğü hususları etraflıca sorulup maddi olaylara dayalı olarak açıklattırılmalı, beyanlar arasında doğabilecek çelişkiler gerektiğinde yüzleştirme yapılarak yöntemince giderilmeye çalışılmalı ve yerel bilirkişi ve tanık sözleri komşu parsellere ait tespit tutanağı ve dayanağı kayıtlarla denetlenmeli;

jeodezi ve fotogrametri uzmanı bilirkişiye hava fotoğraflarının stereoskop aletiyle incelemesi yaptırılmak ve temin edilebilen en eski tarihli uydu fotoğrafları da değerlendirilmek suretiyle, çekişmeli taşınmazın önceki ve şimdiki niteliğinin, arazinin ekonomik amacına uygun olarak zilyetliğine ne zaman başlanıldığının belirlenmesine çalışılmalı; tanık ve yerel bilirkişi ifadeleri bilimsel esaslara ve maddi bulgulara dayanılarak hazırlanan bilirkişi raporlarıyla denetlenmeli; taşınmazın kadastro paftasındaki konumu bilgisayar programı aracılığıyla ölçekleri eşitlenmek suretiyle uydu ve hava fotoğraflarına aktarılmalı;

ziraatçi bilirkişi kurulundan, taşınmazın zirai faaliyete konu olup olmadığı, zilyetliğin hangi tarihte başladığı ve hangi tasarruflar ile sürdürüldüğü, kullanım sınırlarının oluşup oluşmadığı ve komşu parseller ile dava konusu taşınmaz arasında nitelik farkı bulunup bulunmadığı hususunda, bilimsel esaslara ve somut verilere dayalı, ayrıntılı, gerekçeli ve denetime elverir şekilde rapor düzenlemeleri istenilmeli; fen bilirkişisine, dava konusu edilen alanı gösterir şekilde, keşfi takibe ve denetlemeye elverişli rapor ve kroki düzenlettirilmeli ve bundan sonra toplanan tüm deliller birlikte değerlendirilmek suretiyle karar verilmelidir.