Yargıtay 16. Hukuk Dairesi E.2019/325 K.2021/5380

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen hükmün Yargıtay'ca incelenmesi istenilmekle; temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldı, inceleme raporu ve dosyadaki belgeler okundu, GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:

Yargıtay bozma ilamında özetle. "Davacının dava dilekçesinde tanık deliline dayandığı halde mahkemece davacı ve davalılardan dayandıkları tanıklarının isim ve adreslerini bildirmesi hususunda taraflara süre verilmediği, öte yandan dava konusu 774 ve 775 parsel sayılı taşınmazlarda tespit maliki olup aynı zamanda 776 parsel sayılı taşınmazın tespit bilirkişisi olan davalı Cemal Akçelik’in davaya konu tüm taşınmazlar hakkında tespit bilirkişisi sıfatıyla dinlenildiği,

çekişmeli 774 ve 775 parsel sayılı taşınmazların tespitinde bulunan bilirkişilerin dinlenilmediği gibi tespit bilirkişisi sıfatıyla dinlenilen davalının beyanının da hangi taşınmaz hakkında olduğu anlaşılamadığı, belirtildikten sonra Mahkemece öncelikle taraflara tanık bildirmek üzere süre verilmesi, davacı tarafın dayanağı 20.05.1938 tarih 5 sıra numaralı tapu kaydı ile çekişmeli 774 ve 775 parsellere revizyon gören 07.08.1942 tarih ve 204 sıra, çekişmeli 776 parsele revizyon gören aynı tarih 197 sıra numaraları tapu kayıtları ile komşu taşınmazlara revizyon gören tapu kayıtlarının varsa haritalarının getirtilmesi,

mahallinde yeniden keşif yapılması, yapılacak keşif sırasında tespite esas tapu kayıtlarının, komşu tüm parseller de dikkate alınmak suretiyle, varsa haritaları da getirtilerek 3402 sayılı Yasa'nın 20. maddesinde belirtilen esaslar çerçevesinde yerel bilirkişiler aracılığı ile taşınmazlara tek tek yöntemince uygulanması, tapu kayıtlarının çekişmeli taşınmazları ve revizyon gördüğü diğer taşınmazları kapsayıp kapsamadığı ve kapsamının neresi olduğunun belirlenmeye çalışılması,

yerel bilirkişiler tarafından zeminde gösterilemeyen hudutların tespiti için taraflara tanık dinletme imkanı sağlanması ve bu suretle kayıtların kapsamı duraksamaya yer vermeyecek şekilde tespit edilmesi, keşif sırasında yerel bilirkişi kurulu ve taraf tanıklarından, iskan tarihinden itibaren taşınmazların hangi sınırlar dahilinde kullanıldığı sorulmak suretiyle kesin olarak belirlenmesi, fen bilirkişisine keşfi izlemeye elverişli dayanılan tapu kayıtlarının kapsamlarının işaretlendiği harita düzenlettirilmesi, tespite aykırı sonuca ulaşılması halinde tüm tespit bilirkişileri tanık sıfatıyla taşınmaz başında dinlenilmesi,

bundan sonra toplanmış ve toplanacak tüm deliller birlikte değerlendirilerek sonucuna göre karar verilmesi" gereğine değinilmiştir. Mahkemece bozma ilamına uyularak yapılan yargılama sonunda davanın reddine, çekişmeli 774, 775 ve 776 parsel sayılı taşınmazların tespit gibi tapuya tesciline karar verilmiş; hüküm, davacı ... Karaaslan vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Mahkemece Yargıtay bozma ilamına uyulduğuna göre, bozma ilamında işaret edilen hususların eksiksiz olarak yerine getirilmesi gerekir. Bozma ilamına uyulmakla, taraflar yararına usuli müktesep hak oluşur. Bu hakkın zedelenmemesi için bozma gereklerinin tam ve eksiksiz olarak yerine getirilmesi zorunludur.

Hükmüne uyulan bozma ilamında, davacı tarafın dayanağı 20.05.1938 tarih 5 sıra numaralı tapu kaydı ile çekişmeli 774 ve 775 parsellere revizyon gören 07.08.1942 tarih ve 204 sıra, çekişmeli 776 parsele revizyon gören aynı tarih 197 sıra numaraları tapu kayıtları ile komşu taşınmazlara revizyon gören tapu kayıtlarının varsa haritalarının getirtilmesi ve mahallinde yöntemince uygulanıp tapu kayıtlarının çekişmeli taşınmazları ve revizyon gördüğü diğer taşınmazları kapsayıp kapsamadığı ve kapsamının neresi olduğunun belirlenmesi gereğine değinildiği halde tapu kayıtlarını uygulamada komşu parsel tutanak ve dayanaklarından yararlanılmamış,

mahalli bilirkişilere kayıtta yazılı sınır yerleri tek tek göstertilmek suretiyle bu hudutların fen bilirkişi raporunda işaretlenmesi gerektiği halde, mahalli bilirkişi ve tespit bilirkişileinin sınırlara yönelik soyut beyanlarına ve fen bilirkişi tarafından düzenlenen ve tapu kayıtlarının sınır yerlerinin işaretlenmediği, denetime elverişsiz rapora itibar edilerek hüküm kurulması cihetine gidilmiştir. Bu şekilde eksik araştırma ve incelemeye dayalı olarak karar verilemez.

Hal böyle olunca; doğru sonuca varılabilmesi için Mahkemece öncelikle, çekişmeli taşınmazlara tüm komşu parsellerin onaylı tutanak suretleri ve dayanağı olan belgeler getirtilip dosya ikmal edildikten sonra mahallinde, yerel bilirkişi, taraf tanıkları ve uzman fen bilirkişisinin katılımıyla keşif icra edilmeli ve bu keşif sırasında, davacı tarafın dayanağı 20.5.1938 tarih 5 sıra numaralı tapu kaydı ile çekişmeli 774 ve 775 parsellere revizyon gören 07.08.1942 tarih ve 204 sıra,

çekişmeli 776 ve dava dışı 777 ve 778 parsel sayılı taşınmazlara revizyon gören aynı tarih 197 sıra numaraları tapu kayıtları ile komşu taşınmazlara revizyon gören tapu kayıtları yöntemince mahalline uygulanarak hudutları yerel bilirkişilerce zeminde tek tek gösterilmesi istenilmeli, bilirkişilerin gösteremediği sınırların tespiti için taraflara tanık dinletme imkanı sağlanmalı;

tapu kayıtlarının çekişmeli taşınmazları ve revizyon gördüğü diğer taşınmazları kapsayıp kapsamadığı ve kapsamının neresi olduğu belirlenmeye çalışılmalı ve bu suretle kayıtların kapsamı duraksamaya yer vermeyecek şekilde tespit edilmeli, keşif sırasında yerel bilirkişi kurulu ve taraf tanıklarından, iskan tarihinden itibaren taşınmazların hangi sınırlar dahilinde kullanıldığı sorulmak suretiyle kesin olarak belirlenmeli, yerel bilirkişi ve tanık sözleri komşu parsel tutanakları ve dayanakları ile denetlenmeli, fen bilirkişisine keşfi izlemeye elverişli dayanılan tapu kayıtlarının kapsamlarının işaretlendiği harita düzenlettirilmeli,

bundan sonra toplanmış ve toplanacak tüm deliller birlikte değerlendirilerek sonucuna göre karar verilmelidir.

Mahkemece bu yönler göz ardı edilerek, eksik incelemeyle yazılı olduğu şekilde hüküm kurulması isabetsiz olup, temyiz itirazları açıklanan nedenlerle yerinde görüldüğünden kabulüyle hükmün BOZULMASINA, peşin yatırılan temyiz karar harcının talep halinde temyiz edene iadesine, yasal koşullar gerçekleştiğinde kararın tebliğinden itibaren 15 gün içinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere,