Yargıtay 16. Hukuk Dairesi E.2019/371 K.2020/2206

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen hükmün Yargıtay'ca incelenmesi istenilmekle; temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldı, inceleme raporu ve dosyadaki belgeler okundu, GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:

Kadastro sırasında, ...

Köyü çalışma alanında bulunan 113 ada 13, 14 ve 103 ada 40 parsel sayılı 29.739.47, 25.106,02 ve 27.861,55 metrekare yüzölçümündeki taşınmazlar, kazandırıcı zamanaşımı zilyetliği nedeniyle sırasıyla ölü ..., ölü ... ve ... adına, 113 ada 18, 19, 26 parsel sayılı 1.195.22, 2.272,78 ve 4.241,17 metrekare yüzölçümündeki taşınmazlar kazandırıcı zamanaşımı zilyetliği nedeniyle ölü ... adına, 112 ada 2 parsel sayılı 1.0071,63 metrekare yüzölçümündeki taşınmaz kazandırıcı zamanaşımı zilyetliği nedeniyle..., ... ve ... adlarına tespit edilmiş itiraz üzerine kadastro komisyonunca 113 ada 13, 18, 19, 26,

112 ada 2 parsel sayılı taşınmazların .... mirasçıları adına tesciline karar verilmiştir.

Davacı ... irsen intikal, hibe ve kazandırıcı zamanaşımı zilyetliğine dayanarak 103 ada 40, 112 ada 2, 113 ada 13, 14, 18, 19, 26 parsel sayılı taşınmazların kendi adına ve kardeşleri ... ile ... adına tescili istemiyle, ... ise irsen intikal, taksim ve kazandırıcı zamanaşımı zilyetliğine dayanarak 113 ada 13 parsel sayılı taşınmazın murisi ... mirasçıları adına tescili istemiyle dava açmışlardır.

Yargılama sırasında Hazine, çekişmeli taşınmazların devletin hüküm ve tasarrufu altında bulunan yerlerden olduğu iddiasına dayanarak, ... ve ... ise irsen intikal ve kazandırıcı zamanaşımı zilyetliğine dayanarak miras paylarının adlarına tescili istemiyle davaya katılmışlardır.

Mahkemece dava dosyaları birleştirilerek yapılan yargılama sonunda davanın kısmen kabulüne, çekişmeli 113 ada 13 parsel sayılı taşınmazın kadastro komisyon tespitinin iptali ile eşit paylarla ... mirasçıları adına miras payları oranında;

çekişmeli 112 ada 2 parsel sayılı taşınmazın kadastro tespitinin iptali ile ham toprak vasfı ile Hazine adına, 113 ada 14 parsel sayılı taşınmazın tespit gibi tesciline, 103 ada 40 parsel sayılı taşınmazın kadastro tespitinin iptali ile eşit paylarla ..., ... ve ... adlarına, 113 ada 19 parsel sayılı taşınmazın kadastro komisyon tespitinin iptali ile eşit paylarla ..., ..., ... adına, 113 ada 18 parsel sayılı taşınmazın kadastro komisyon tespitinin iptali ile,

21.05.2015 tarihli fen bilirkişi raporunda (B) harfi ile gösterilen 597.61 metrekarelik kısmının eşit paylarla ..., ..., ... adına, geri kalan kısmının Komisyon tespiti gibi, 113 ada 26 parsel sayılı taşınmazın kadastro komisyon tespitinin iptali ile, 21.05.2015 tarihli fen bilirkişi raporunda (D) harfi ile gösterilen 2120.58 metrekarelik kısmının eşit paylarla ..., ... ve ... adına, geri kalan kısmın Komisyon tespiti gibi tesciline karar verilmiş; hüküm, davacı ... vekili, müdahil Hazine vekili, ... mirasçılarından davalı ... tarafından temyiz edilmiştir.

1- Dosya içeriğine, kararın dayandığı delillerle yasaya uygun gerektirici nedenlere, delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre temyiz edenlerin sıfatlarına göre; 103 ada 40 ile 113 ada 19 parsel sayılı taşınmazlara yönelik müdahil Hazine vekilinin, 112 ada 2 parsel sayılı taşınmaza yönelik davacı ... vekilinin, 113 ada 13 parsel sayılı taşınmaza yönelik davacı ... vekili, müdahil Hazine vekili ve davalı ...'nün, 113 ada 14 parsel sayılı taşınmaza yönelik davacı ... vekili ve müdahil Hazine vekilinin yerinde bulunmayan temyiz itirazlarının reddi ile 103 ada 40, 112 ada 2, 113 ada 13, 14 ve 19 parsel sayılı taşınmazlar hakkındaki usul ve yasaya uygun olan hükmün ONANMASINA, aşağıda yazılı bakiye ve nispi temyiz karar harçlarının temyiz edenlerden alınmasına,

2- 113 ada 18 ve 26 sayılı parsellere yönelik temyiz itirazlarına gelince;

Dosya içeriğine, kararın dayandığı delillerle yasaya uygun gerektirici nedenlere, delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre davacı ... vekilinin temyiz itirazları yerinde değildir.

Müdahil Hazine vekilinin temyiz itirazları yönünden ise. Mahkemece, çekişmeli taşınmazların tarım arazisi niteliğinde bulunduğu, davacılar ve davalılar yönünden kazandırıcı zamanaşımı zilyetliği ile iktisap şartlarının gerçekleştiği kabul edilmek suretiyle hüküm kurulmuştur.

Ne var ki, dava konusu taşınmazın sınırında dere yatağı olmasına rağmen jeolog bilirkişiden taşınmazın aktif dere yatağında olup olmadığı yönünden rapor alınmamış, imar-ihya varsa tamamlandığı tarih ile dava tarihi arasında davacı yönünden 20 yıl ve üzerinde ekonomik amaca uygun zilyetlik olup olmadığı araştırılmamış olduğu gibi; ziraatçı bilirkişi raporu da her bir taşınmazı ayrı ayrı açıklar nitelikte olmayıp, taşınmazları komşuları ile aralarındaki sınırı gösterecek şekilde çekilmiş fotoğraflar da bulunmayıp, yalnızca çayır niteliği olduğunun belirtilmiş olması nedeniyle hüküm vermeye yeterli bulunmamaktadır.

Hal böyle olunca. Mahkemece, sağlıklı bir sonuca varılabilmesi için mahallinde yaşlı, tarafsız, yöreyi iyi bilen, davada yararı bulunmayan şahıslar arasından seçilecek yerel bilirkişilerle aynı yönteme göre tespit edilecek taraf tanıkları, fen bilirkişisi, jeolog ve 3 kişilik ziraat mühendisinden oluşacak uzman bilirkişiler kurulu huzuruyla yeniden keşif yapılmalıdır.

Keşif sırasında; yerel bilirkişi ve tanıklardan taşınmazların kimler tarafından neye istinaden zilyet edildiğine ilişkin maddi olaylara dayalı ayrıntılı bilgi alınmalı, taşınmazın imar-ihyaya konu edilip edilmediği, edilmiş ise ihyanın hangi tarihte başlayıp ne zaman bitirildiği, etraflıca sorulup maddi olaylara dayalı olarak açıklattırılmalı, bilirkişi ve tanık sözleri komşu parsel tutanak ve dayanakları ile denetlenmeli, jeolog bilirkişiden taşınmazın halen aktif dere yatağında olup olmadığı,

dereden kazanılıp kazanılmadığı husularında, 3 kişilik ziraat mühendislerinden oluşan bilirkişi kurulundan taşınmazların niteliği, taşınmazlar üzerinde imar-ihya işlemlerine başlama ve tamamlama tarihi ile tarımsal amaçlı zilyetliğin başlangıç tarihini ayrı ayrı belirleyen, taşınmazların sınırlarının kabaca işaretlenmiş olduğu ayrıntılı rapor alınmalı, tanık ve bilirkişi sözleri bilimsel esaslara göre hazırlanan bilirkişi raporlarıyla denetlenmeli, bundan sonra tüm deliller birlikte değerlendirilerek davacılar ve davalılar yararına kazandırıcı zamanaşımı zilyetliği ile iktisap koşullarının gerçekleşip gerçekleşmediği belirlenmeli,