Yargıtay 16. Hukuk Dairesi E.2019/4903 K.2019/8704

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen hükmün Yargıtay'ca incelenmesi istenilmekle; temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldı, inceleme raporu ve dosyadaki belgeler okundu, GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:

Kadastro sonucu, kazandırıcı zamanaşımı zilyetliği nedeni ile ... Köyü çalışma alanında bulunan temyize konu 112 ada 2, 112 ada 5, 158 ada 17, 169 ada 19, 21, 175 ada 2, 4, 6, 218 ada 1, 219 ada 7 ve 222 ada 5 parsel sayılı sırasıyla 4.314.13, 1.822.21, 1.597.00, 776.04, 206.10, 105.06, 58.32, 274.53, 497.03, 122,18 ve 2.097,26 metrekare yüzölçümündeki taşınmazlardan, 112 ada 2 parsel sayılı taşınmaz davalı ... adına. 112 ada 5 parsel sayılı taşınmaz davalı ... adına.

158 ada 17 ve 169 ada 19 parsel sayılı taşınmazlar verasette iştiraken davalı ... ve müşterekleri adına. 169 ada 21 parsel sayılı taşınmaz ... adına. 175 ada 2, 218 ada 1 ve 222 ada 5 parsel sayılı taşınmazlar davalı ... adına. 175 ada 4 ve 6 parsel sayılı taşınmazlar davalı ... adına tespit ve tescil edilmiş.

219 ada 7 parsel sayılı taşınmaz ... adına tespit ve tescil edildikten sonra, yargılama sırasında 19.04.2011 tarihinde satış suretiyle ... adına kayden intikal ettirilmiş. 173 ada 7 ve 219 ada 5 parsel sayılı 963,48 ve 2.280,04 metrekare yüzölçümündeki taşınmazlar ise hükmen verasette iştiraken davalı ... ve müşterekleri adına tescil edilmiştir.

Davacılar ... ve ..., çekişmeli taşınmazların müşterek muristen intikal ettiği ve terekenin mirasçılar arasında taksim edilmediği iddiasına dayanarak miras payları oranında tapu iptali ve adlarına tescili istemiyle dava açmışlardır.

Mahkemece yapılan yargılama sonunda davanın kabulüne, çekişmeli taşınmazların tapu kayıtlarının iptali ile, 840/20160’ar payın davacılar adına, kalan payların tapu malikleri adına tapuya kayıt ve tescillerine karar verilmiş; hüküm, davalı ... ve arkadaşları tarafından temyiz edilmiştir.

1- Dosya içeriğine, kararın dayandığı delillerle yasaya uygun gerektirici nedenlere, delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre davalılar ..., ... ve ...’in yerinde bulunmayan temyiz itirazlarının reddi ile çekişmeli 158 ada 17, 169 ada 19, 21, 175 ada 2, 4, 6, 218 ada 1 ve 222 ada 5 parsel sayılı taşınmazlar hakkındaki usul ve yasaya uygun olan hükmün ONANMASINA,

2- Davalılar ... ve ...’in çekişmeli 112 ada 2 ve 5 parsel sayılı taşınmazlara ilişkin hükme yönelik temyiz itirazlarının incelenmesinde. Davacılar ... ve ..., çekişmeli taşınmazların murisleri ...’den intikal ettiğini ve terekenin taksim edilmediğini ileri sürerek, miras payları oranında tapu iptali ve adlarına tescili istemiyle dava açmışlardır.

Mahkemece, çekişmeli taşınmazları tarafların murisi Halis’ten intikal ettiği ve taksim edilmediği gerekçesiyle davacıların miras paylarının adlarına tesciline karar verilmiş ise de, verilen karar usul ve Yasa’ya uygun bulunmamaktadır. Çekişmeli taşınmazların tapu kayıt malikleri olan ... ve ..., babaları ...’in sağ olması nedeniyle, muris Halis Demirel terekesine karşı 3. kişi durumundadırlar.

Terekeye dahil bir taşınmaz için, bir mirasçı tek başına 3. kişiye karşı miras payının adına tescili istemiyle dava açamaz. Elbirliği mülkiyetinde mirasçıların tereke malları üzerinde belli pay veya payları olmayıp, hakları terekenin tamamını kapsadığından, TMK'nın 702. maddesine göre topluluk devam ettiği sürece tasarrufi işlemlerde tüm ortakların oybirliğiyle karar vermeleri gerektiği açıktır.

Hal böyle olunca, mirasçılardan birisinin kendi payı hakkında açtığı dava, diğer mirasçıların paylarını kapsamadığından davanın, dava şartı yokluğundan usulden reddine karar verilmesi gerekirken, yazılı gerekçeyle kabulüne karar verilmiş olması isabetsiz olup, temyiz itirazları bu nedenle yerinde görüldüğünden kabulü ile, dava konusu 112 ada 2 ve 5 parsel sayılı taşınmazlara ilişkin hükmün BOZULMASINA,

3- Davalılar ..., ... ve ...’ın çekişmeli 173 ada 7 ve 219 ada 5 parsel sayılı taşınmazlara ilişkin hükme yönelik temyiz itirazlarının incelenmesine gelince. Davacılar ... ve ... tarafından, çekişmeli taşınmazlar hakkında 19.10.2010 tarihinde Asliye Hukuk Mahkemesi’nde dava açılmış olup, dava tarihinde çekişmeli taşınmazlar... Kadastro Mahkemesi’nin 2008/3223 Esas sayılı dosyasında dava konusu olduklarından tutanakları henüz kesinleşmemiştir.

Çekişmeli parsellerin kadastro tutanakları kesinleşmediğine göre eldeki dava, Kadastro Mahkemesinde görülmekte olan davaya müdahale niteliğindedir. Kadastro Mahkemesinin görev ve yetkisi, her taşınmaz mal hakkında kadastro tutanağının düzenlendiği günden başlayıp taşınmaza ait tutanağın hukukça kabul edilen usule uygun olarak kesinleştiği güne kadar devam eder ve görev hususu yargılamanın her safhasında re'sen gözetilmesi gereken hususlardandır.

Hal böyle olunca, dava tarihinde kesinleşmiş bir kadastro tespiti bulunmadığından, mahkemece söz konusu parseller yönünden dava dosyasının tefriki ile görevsizlik kararı verilerek dosyanın Kadastro Mahkemesine gönderilmesi gerekirken, işin esasına girilerek hüküm kurulması isabetsiz olup, temyiz itirazları açıklanan nedenle yerinde görüldüğünden kabulü ile bu parseller hakkındaki hükmün BOZULMASINA,

4- Dava konusu 219 ada 7 parsel sayılı taşınmaza ilişkin hükme yönelik temyiz itirazlarına gelince. Mahkemece çekişmeli taşınmazın tarafların murisi Halis’ten intikal ettiği ve taksim edilmediği gerekçesiyle yazılı şekilde hüküm kurulmuştur. Dava tarihi itibari ile dava konusu taşınmazın kayıt maliki ... olup, dava adı geçene yöneltilerek açılmıştır.

Ne var ki, dosyaya getirtilen kayıt ve belgelerden, yargılama sırasında çekişmeli taşınmazın el değiştirdiği ve ... oğlu ... adına tapuya tescil edildiği anlaşılmaktadır. 6100 sayılı HMK'nın 125. maddesi uyarınca, dava sırasında dava konusunun üçüncü kişiye devri halinde, davacının seçimlik hakkı bulunmaktadır.

Buna göre davacılar, davasını eski malike karşı tazminat davasına dönüştürebileceği gibi, devreden kişiye karşı olan davasından vazgeçerek davaya yeni malike karşı devam edebilirler.

Nitekim, Yargıtay Hukuk Genel Kurulu'nun 31.05.2013 tarih 2012/1853 Esas, 2013/803 Karar sayılı ilamında da, "davada taraflardan birinin müddeabihi başkasına temlik ettiğini öğrenen mahkemenin, bu hali kendiliğinden gözeterek seçimlik hakkına binaen davacıdan talebini sorması ve davacının vereceği cevaba göre" işlem yapılması gerektiği açıklanmaktadır.

Dava konusu taşınmaz yargılama sırasında üçüncü kişiye devredildiği halde, mahkemece davacı tarafa seçimlik haklarından hangisini kullanmak istediği sorulmamış, yeni malike karşı davaya devam etmek istemesi halinde, çekişmeli taşınmazı devralan kişinin davaya dahil edilmesi gereği üzerinde durulmamıştır.

Hal böyle olunca, mahkemece, dava konusu taşınmazın yargılama sırasında üçüncü kişiye devredildiği gözetilerek, davacılara seçimlik haklarından hangisini kullanmak istedikleri sorulmalı; yeni malike karşı davaya devam etmek istemeleri halinde, çekişmeli taşınmazı devralan ...’i davaya dahil etmesi için davacı tarafa süre ve imkan tanınmalı, taraf teşkili sağlandıktan sonra tarafların iddia ve savunmalarına ilişkin tüm deliller toplanıp değerlendirilerek sonucuna göre bir hüküm kurulmalıdır.

Mahkemece, bu hususlar gözetilmeksizin, yargılamaya devamla yazılı şekilde hüküm kurulması isabetsiz olduğu gibi, çekişmeli taşınmaz yargılama sırasında Osman oğlu [TCKN] TC. Kimlik numaralı ... adına tapuya tescil edildiği halde, hatalı bir şekilde, temyize konu olmayan taşınmazlar yönünden davada taraf olan, ancak dava konusu taşınmazda kayıt maliki olmayan Mehmet Ali oğlu [TCKN] TC.