Yargıtay 16. Hukuk Dairesi E.2020/2165 K.2021/4180

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen hükmün Yargıtay'ca incelenmesi istenilmekle; temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldı, inceleme raporu ve dosyadaki belgeler okundu, GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:

Yargıtay bozma ilamında özetle.

"Mahkemece, taşınmazın iskan kayıt maliki ... ’ye verilip verilmediğinin ve iskan tevzii defterinin valilikçe onaylı olup olmadığının araştırılmadığı, iskan kaydının kapsamının yöntemince belirlenmediği, çekişmeli taşınmazın kaçak ve yitik kişilerden kalıp kalmadığının, taşınmaz üzerindeki zilyetliğin sürdürülüş biçiminin ve süresinin araştırılmadığı açıklanarak, davalının dayandığı iskan kaydı ve varsa haritası ile, çekişmeli taşınmaza komşu parsellerin tutanaklarının onaylı suretleri ile dayanağı olan belgelerin getirtilmesi, bundan sonra mahallinde yöntemince keşif yapılması,

keşif sırasında dinlenecek yerel bilirkişi, tespit bilirkişileri ve taraf tanıklarından; davalının dayandığı iskan kaydının hudutlarının zeminde tek tek gösterilmesinin istenilmesi, bilirkişilerin gösteremediği hudutların tespiti yönünden taraflara tanık dinletme imkanının sağlanması, yerel bilirkişi ve tanıkların gösterdiği hudutların teknik bilirkişiye haritasında işaret ettirilmesi, bilirkişi ve tanık sözlerinin komşu parsel tutanak ve dayanaklarıyla denetlenmesi,

çekişmeli taşınmazın iskan kayıt maliki ... ’ye verilip verilmediğinin, iskan tevzii defterinin valilikçe onaylı olup olmadığının ve iskan kayıt maliki açısından mülkiyet hakkı doğup doğmadığının araştırılması, çekişmeli taşınmazın kaçak ve yitik kişilerden kalıp kalmadığı hususunun açıklığa kavuşturulması, taşınmaz üzerindeki zilyetliğin sürdürülüşü ile ilgili olarak, taşınmazın geçmişte ne durumda bulunduğu, kime ait olduğu, kimden nasıl intikal ettiği, kim tarafından ne zamandan beri ne suretle kullanıldığı hususlarının yerel bilirkişi ve tanıklardan etraflıca sorulup maddi olaylara dayalı olarak açıklattırılması,

uzman ziraat mühendislerinden oluşan bilirkişi kurulundan taşınmazın niteliğiyle ilgili ayrıntılı ve gerekçeli rapor alınması, taşınmazın iskan yolu ile ... ’ye verildiğinin ve iskan tevzii defterinin valilikçe onaylanmış olduğunun anlaşılması halinde, kayıt maliki ... ölümünden sonra sağ olan eşi ...’ya verilip verilmediğinin, ... tarafından davacı ... ’nün satıcılarının miras bırakanları olan ...’e temlik edilip edilmediğinin, temlik edildiyse hangi tarihte temlik edildiğinin, ...’in hangi tarihlerde taşınmaza zilyet olduğunun, ...’in ölümünden sonra terekesinin paylaşılıp paylaşılmadığının,

paylaşılmadığı sonucuna varılması halinde bir kısım mirasçıları tarafından davacı ... ’ye temlikinin hukuki sonuç doğurup doğurmayacağı hususlarının açıklığa kavuşturulması, gerektiğinde davanın ... mirasçılarına yöneltilmesi gerektiğinin düşünülmesi, teknik bilirkişilere keşfi takibe imkan verir kroki düzenlettirilmesi ve bundan sonra tüm deliller birlikte değerlendirilerek sonucuna göre karar verilmesi" gereğine değinilmiştir. Mahkemece,

bozma ilamına uyularak yapılan yargılama sonunda davacı Hazinenin davasının reddine; birleşen dosya davacısı ...’nün davasının ise kabulüne, çekişmeli 593 parsel sayılı taşınmazın ... adına tapuya kayıt ve tesciline karar verilmiş; hüküm, davacı Hazine vekili, davalı ... ve müşterekleri vekili ile davalı ... ve müşterekleri vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Kadastro tespitine itiraz davalarında, husumetin tespit malikine, tespit malikinin ölü olması halinde ise mirasçılarına yöneltilmesi ve tüm mirasçıların davada yer alması zorunludur. Taraf teşkilinin sağlanması dava şartlarından olup, bu koşul yerine getirilmeden işin esasına girilmesi hukuken mümkün bulunmamaktadır. Kamu düzenine ilişkin bu hususun, yargılamanın her safhasında Mahkemece re'sen dikkate alınması gerekir.

Somut olayda; dava konusu taşınmaz, ... adına adına tespit edilmiş olup, dosya kapsamındaki 27.7.1960 tarihli nüfus kaydına göre sözü edilen kişinin 27.2.1933 tarihinde öldüğü ve mirasçısı olarak 10.5.1953 tarihinde ölen karısı ... kızı ...’yu bıraktığı ve belirtilen kayda göre alt soyunun da bulunmadığı anlaşılmaktadır. Davacı Hazine, dava dilekçesinde tespit maliki ...’ye husumet yöneltmiş, yargılama sırasında ise ... ve 27 arkadaşını davaya dahil etmiştir.

Tespit maliki ...’ye ait tüm mirasçılarını gösterir nüfus kayıtları ya da bu kişinin veraset ilamı dosya kapsamına celbedilmediğinden, davaya dahil edilen bu kişilerin tespit maliki ile irtibatlarının ne olduğu, gerçekten mirasçıları olup olmadıkları belirlenemediği gibi, tespit malikinin eşi olup, sonraki tarihte vefat etmesi nedeni ile mirasçısı durumunda bulunan ... ...’ye ait İzmir 7. Sulh Hukuk Mahkemesi’nin 2012/254 Esas, 2013/195 Karar sayılı veraset ilamındaki mirasçıların da davada taraf olmadıkları ve dosyaya ... ... mirasçısı olarak dahil edilen ... mirasçılarının ise bu veraset ilamında yer almadıkları anlaşıldığı halde,

bu çelişkiler üzerinde de durulmadığı anlaşılmaktadır. Bu haliyle, davada taraf teşkilinin sağlandığından söz edilemez.

Hal böyle olunca.

Mahkemece öncelikle, tespit maliki ...’nin verasete esas nüfus kayıt örnekleri dosya arasına getirtilerek 3402 sayılı Kadastro Kanunu'nun 25/1. maddesinde "Kadastro hakimi kadastroya veya kadastro ile ilgili verasete ait uyuşmazlıkları çözümleyebileceği gibi, istek üzerine veraset belgesi de verebilir" hükmü gereğince, anılan şahsa ait veraset ilamı düzenlenmeli, bu yolla mirasçılarının kimler olduğu tereddütsüz olarak belirlenmeli, davada taraf durumunda bulunmayan mirasçı bulunduğunun anlaşılması halinde davacı tarafa davasını bu kişilere yöneltmesi için süre ve imkan tanınmalı, bu şekilde taraf teşkilinin sağlanması halinde,

anılan mirasçılardan savunma ve delilleri sorulmalı, bildirdikleri takdirde delilleri toplanmalı ve bundan sonra işin esasına girilerek tarafların iddia ve savunmaları çerçevesinde toplanacak tüm deliller birlikte değerlendirilmek suretiyle sonucuna göre bir karar verilmelidir.