Yargıtay 16. Hukuk Dairesi E.2020/2278 K.2020/3064

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen hükmün Yargıtay'ca incelenmesi istenilmekle; temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldı, inceleme raporu ve dosyadaki belgeler okundu, GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:

Kadastro sonucu, ... İlçesi ... Köyü çalışma alanında bulunan 107 ada 1 parsel sayılı 26.570,58 metrekare yüzölçümündeki taşınmaz, tapu kaydı nedeniyle davalı Hazine adına tespit ve tescil edilmiştir. Davacı ..., kazandırıcı zamanaşımı zilyetliğine dayanarak, tapu iptali ve adına tescili istemiyle dava açmıştır. Mahkemece yapılan yargılama sonunda davanın kısmen kabulüne, çekişmeli 107 ada 1 parsel sayılı taşınmazın hükme esas alınan teknik bilirkişi raporunda (F) harfi ile gösterilen 7.603,47 metrekare yüzölçümündeki taşınmaz bölümünün çekişmeli taşınmazdan ifrazına ve bu kısmın Hazine adına olan tapu kaydının iptali ile tarla vasfıyla davacı adına tapuya tesciline karar verilmiş; hüküm, davalı Hazine temsilcisi tarafından temyiz edilmiştir.

Dava. 3402 sayılı Yasa'nın 12/3. maddesinde belirlenen hak düşürücü süre içerisinde açılan tapu iptali ve tescil davasıdır. Mahkemece; davacı lehine zilyetlikle mülk edinme koşullarının oluştuğu gerekçesiyle yazılı şekilde karar verilmiş ise de; yapılan inceleme, araştırma ve uygulama hüküm vermeye yeterli değildir.

Çekişmeli taşınmaz 4753 sayılı Yasa hükümlerine göre yapılan tevzi çalışmaları sırasında oluşturulan tapu kaydına dayalı olarak Hazine adına tespit ve tescil edilmiş olup, bu şekilde oluşan tapu kayıtlarının kapsamında kalan yerlerin, tapu kaydının oluştuğu tarihe kadar zilyetleri yararına iktisap koşullarının gerçekleşmesi halinde, zilyetleri adına tescile karar verileceği, 3402 sayılı Kadastro Kanunu'nun 46/1. maddesinde düzenlenmiştir.

Bu durumda anılan Yasa uyarınca, tapu kaydının oluştuğu tarihe kadar davacı yararına zilyetlikle iktisap koşullarının gerçekleşip gerçekleşmediğinin araştırılması gerekir. Ne var ki, mahkemece bu hususta yeterli araştırma ve inceleme yapılmamıştır.

Dava konusu taşınmazın tespitine esas tapu kaydı ile, oluşumuna esas belirtmelik tutanakları, belirtmelik haritası, toprak tevzi haritası, tablendikatif cetveli ve komşu parsellere ait kadastro tespit tutanakları ve varsa dayanakları getirtilmemiş, dayanak tapu kaydı keşifte yöntemince uygulanarak kapsamı belirlenmemiştir.

Ayrıca çekişmeli taşınmaz tapu kaydının kapsamında kalmakta ise, toprak tevzi çalışmaları sırasında hangi nedenlerle Hazine adına tapu oluşturulduğu üzerinde durulmadığı gibi, davacı yararına edinme koşullarının oluşup oluşmadığı da kesin olarak belirlenmeksizin karar verilmesi cihetine gidilmiştir. Bu şekilde eksik inceleme ve araştırmaya dayalı olarak hüküm kurulamaz.

Hal böyle olunca, sağlıklı bir sonuca varılabilmesi için, Mahkemece öncelikle, çekişmeli taşınmazı dıştan çevreleyen komşu taşınmazların kadastro tutanakları ve varsa dayanak belgeleri getirtilmeli; ardından çekişmeli taşınmazın tespitine esas alınan tapu kaydının oluşumuna esas belirtmelik tutanakları, belirtmelik haritası, toprak tevzi haritası getirtilip dosya ikmal edilmeli, bundan sonra mahallinde, yaşlı, tarafsız ve yöreyi iyi bilen mümkün ise toprak tevzi çalışmalarından öncesini bilen şahıslar arasından seçilecek üç kişilik yerel bilirkişi kurulu,

taraf tanıkları ve teknik bilirkişi ve ziraat mühendisi bilirkişisi katılımıyla yeniden keşif yapılmalı ve yapılacak keşifte, tespit dayanağı tapu kaydı, yerel bilirkişi yardımı ve fen bilirkişi eli ile uygulanmalı; fen bilirkişisinden tapu kaydının haritası ile kadastro paftasının ölçekleri eşitlenerek ve zemine çakıştırılarak uygulanması suretiyle tapu kayıtlarının kapsamını gösterir krokili rapor alınmalı; tapu kayıtlarının haritasının fenni sıhhate uygun olmaması halinde ise sınırları itibariyle uygulanarak, tek tek kapsamı krokide gösterilmeli;

belirtmelik tutanağında uygulanan kayıtlar varsa bu kayıtlarda zemine uygulanarak aynı yöntemle kapsamları belirlenmeli; yerel bilirkişi ve tanıklardan taşınmazın öncesinin ne olduğu, kimden kime kaldığı, zilyetliğin ne zaman başladığı, kim tarafından, ne zamandan beri kullanıldığı hususlarında maddi olaylara dayalı bilgi alınmalı, keşifte alınan beyanlar komşu parsellerin tutanak ve dayanağı kayıtlar ile denetlenmeli; ziraat bilirkişisinden taşınmazın önceki ve mevcut niteliğini, ne kadar süreden beri hangi vasıfla kullanıldığını, varsa üzerindeki bitki örtüsünü, cinsini ve yaşlarını açıklayan ayrıntılı ve gerekçeli rapor alınmalı;

belirtilen şekilde yapılan uygulama sonunda taşınmazın Hazineye ait tapu kaydının kapsamında kaldığının anlaşılması halinde, davacı taraf yararına 3402 sayılı Kadastro Kanunu’nun 46/1. maddelerinde öngörülen edinme koşullarının gerçekleşip gerçekleşmediği; taşınmazın tamamının ya da bir bölümünün tapu kayıtlarının kapsamı dışında kaldığının anlaşılması halinde ise, davacı yararına tespit tarihinden geriye 3402 sayılı Kadastro Kanunu'nun 14. maddesinde öngörülen şartların gerçekleşip gerçekleşmediği üzerinde durulmalı; bundan sonra tüm deliller birlikte değerlendirilerek sonucuna göre bir karar verilmelidir.