Yargıtay 16. Hukuk Dairesi E.2020/3566 K.2021/1771

...

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen hükmün Yargıtay'ca incelenmesi istenilmekle; temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldı, inceleme raporu ve dosyadaki belgeler okundu, GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:

Kadastro sırasında, ...

Köyü çalışma alanında bulunan 101 ada 2 parsel sayılı 4.373,87 metrekare, 101 ada 3 parsel sayılı 8.721,17 metrekare, 103 ada 1 parsel sayılı 767,78 metrekare, 110 ada 37 parsel sayılı 2.852,21 metrekare, 137 ada 1 parsel sayılı 2.852,21 metrekare, 138 ada 1 parsel sayılı 7.919,34 metrekare, 145 ada 1 parsel sayılı 8.565,91 metrekare, 145 ada 2 parsel sayılı 4.879,86 metrekare, 145 ada 3 parsel sayılı 2.652,59 metrekare, ... ada 4 parsel sayılı 3.888,40 metrekare, ... ada 5 parsel sayılı 2.820,67 metrekare, ... ada 7 parsel sayılı 13.214,14 metrekare, ... ada 8 parsel sayılı 5.052,69 metrekare, ... ada 9 parsel sayılı 7.863,22 metrekare,

... ada 11 parsel sayılı 9.242,85 metrekare, ... ada 12 parsel sayılı 9.242,85 metrekare, ... ada 13 parsel sayılı 7.115,64 metrekare, ... ada 14 parsel sayılı 6.988,52 metrekare, ... ada 16 parsel sayılı 5.063,04 metrekare, ... ada 17 parsel sayılı 3.038,85 metrekare, ... ada 53 parsel sayılı 3.115,36 metrekare, 151 ada 5 parsel sayılı 19.123,19 metrekare, 161 ada 1 parsel sayılı 6.618,37 metrekare, 161 ada 2 parsel sayılı 365,56 metrekare, 161 ada 3 parsel sayılı 374,21 metrekare, 161 ada 4 parsel sayılı 600,12 metrekare, 161 ada 5 parsel sayılı 587,55 metrekare, 161 ada 6 parsel sayılı 352,38 metrekare,

162 ada 2 parsel sayılı 14.288,73 metrekare, 176 ada 1 parsel sayılı 1.472,76 metrekare yüzölçümlerindeki taşınmazlar kısmi ilan süresi içerisinde dava konusu edildiklerinden söz edilerek malik ve yüzölçümü haneleri açık bırakılmak suretiyle tespit edilmiş ve tutanakları Kadastro Mahkemesine devredilmiştir. Mahkemece davacı ...

İdaresinin 101 ada 1 ve 102 ada sayılı orman parseline komşu olan ve dava dilekçesine ekli krokide belirtilen sınırlar içerisinde kalan taşınmazların orman sayılan yerlerden olduğu iddiasıyla kısmi ilan süresi içerisinde açtığı davalarla kadastro tutanakları birleştirilerek yapılan yargılama sonunda davanın kısmen kabulüne, ...,...

Köyü ... ada 37 parsel ve 181 ada 1 parsel sayılı taşınmazların orman vasfıyla Hazine adına tesciline, 101 ada 2 parsel, 101 ada 3 parsel, 103 ada 1 parsel, 137 ada 1 parsel, 138 ada 1 parsel, 145 ada 1 parsel, 145 ada 2 parsel, 145 ada 3 parsel, ... ada 4 parsel, ... ada 7 parsel, ... ada 8 parsel, ... ada 9 parsel, ... ada 11 parsel, ... ada 12 parsel, ... ada 13 parsel, ... ada 14 parsel, ... ada 16 parsel, ... ada 17 parsel, ... ada 53 parsel, 151 ada 5 parsel, 161 ada 1 parsel, 161 ada 2 parsel, 161 ada 3 parsel, 161 ada 4 parsel, 161 ada 5 parsel, 161 ada 6 parsel, 162 ada 2 parsel,

176 ada 1 parsel sayılı taşınmazların kadastro tutanaklarında edinme sebebi altında zilyet olarak adı geçen kişiler ve mirasçıları adına tesciline karar verilmiş; hüküm, davacı ... İdaresi vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Mahkemece yapılan araştırma ve inceleme hüküm kurmaya yeterli değildir.

Şöyle ki, dava konusu taşınmazların tespit tutanakları malik haneleri boş bırakılmak suretiyle düzenlendiğinden, mahkemece 3402 sayılı Kanun'un 30/2 maddesi gereğince çekişmeli taşınmazların tespit tutanaklarının edinme sebebinde zilyet olarak adı geçen kişilerin/ölü iseler mirasçılarının davaya dahil edilip, husumet yaygınlaştırılarak taraf teşkili sağlanıp, tarafların gösterecekleri deliller ile mahkemece re'sen lüzum görülen diğer deliller de toplanıp dava konusu taşınmazların gerçek hak sahipleri adına tesciline karar verilmesi gerekmekte iken mahkemece açıklanan hususlar gözetilmeksizin,

tüm tespit maliklerinin davaya katılımı sağlanmaksızın karar verilmiş olduğu gibi, davacı ...

İdaresinin, dava dilekçesi ekindeki kroki kapsamında kalan ve tutanak aslı dosyaya getirtilmiş olan ... ada 5 parsel de dava konusu olduğu halde bu parselle ilgili olarak olumlu ya da olumsuz bir hüküm kurulmamış; ayrıca çekişmeli taşınmazların en eski tarihli hava fotoğrafındaki konumlarının incelenmediği ve orman içi açıklık konumunda olup olmadığının da değerlendirilmediği orman bilirkişi raporuna değer verilerek ve taşınmazların kadastro tespitinden 15-20-25 yıl öncesine ait hava fotoğrafındaki konumları incelenmeksizin hüküm kurulmuş olması nedeni ile yapılan araştırma ve inceleme hüküm vermeye yeterli bulunmamaktadır.

Eksik araştırma ve incelemeye dayalı hüküm kurulamaz.

Hal böyle olunca.

Mahkemece öncelikle, 3402 sayılı Kanun'un 30/2 maddesi gereğince çekişmeli taşınmazların tespit tutanaklarının edinme sebebinde zilyet olarak adı geçen kişiler/ölü iseler tüm mirasçıları davaya dahil edilmeli, yöreye ait en eski tarihli memleket haritası ve hava fotoğraflarının tamamı ile varsa amenajman planı ve komşu parsellere ait kadastro tutanakları, tutanaklar kesinleşmiş ise tapu kayıt örnekleri ve tapu kayıtları mahkeme kararı sonucu oluşmuş ise mahkeme karar örnekleri ilgili yerlerden getirtilip, yaşlı, tarafsız, yöreyi iyi bilen,

davada yararı bulunmayan aynı köyde ve komşu köylerde ikamet eden şahıslar arasından seçilecek ayrı ayrı 3’er kişilik yerel bilirkişi kurulu ve taraf tanıkları ile önceki bilirkişiler dışında halen Tarım ve Orman Bakanlığı ve bağlı birimlerinde görev yapmayan bu konuda uzman orman mühendisleri arasından seçilecek üç kişilik orman mühendisi bilirkişi kurulu, üç kişilik ziraat mühendisibilirkişi kurulu, bir fen elemanı ve bir jeodezi ve fotogrametri mühendisi aracılığıyla yeniden keşif yapılmalıdır.

Keşifte getirtilen belgeler çekişmeli taşınmazlar ile birlikte çevre araziye de uygulanmak suretiyle Taşınmazların öncesinin bu belgelerde ne şekilde nitelendirildiği belirlenmeli.

3116, 4785 ve 5658 sayılı Yasalar karşısındaki durumu saptanmalı; zilyedlikle veya hukuki değeri kalmamış olan tapu kayıtlarıyla ormandan yer kazanılamayacağı, öncesi orman olan bir yerin üzerindeki orman bitki örtüsü yokedilmiş olsa dahi, salt orman toprağının orman sayılan yer olduğu düşünülmeli; toprak yapısı, bitki örtüsü ve çevresi incelenmeli; keşifte, hakim gözetiminde, taşınmazların dört yönden renkli fotoğrafları çektirilip, onaylanarak dosyaya eklenmeli; yukarıda değinilen diğer belgeler fen, jeodezi ve fotogrametri ile uzman orman bilirkişiler eliyle yerine uygulattırılıp;

orijinal-renkli (renkli fotokopi) hava fotoğrafları ve memleket haritasının ölçeği kadastro paftası ölçeğine, yine kadastro paftası ölçeği de hava fotoğrafları ve memleket haritası ölçeğine (Net-Cad veya benzeri programlar kullanılarak) denetime elverişli olacak şekilde çevrildikten sonra komşu ve yakın komşu parselleri de içine alacak şekilde birbiri üzerine aplike edilmek suretiyle çekişmeli taşınmazlar, çevre parsellerle birlikte memleket haritası ve hava fotoğrafları üzerinde gösterilmeli;

taşınmazların gerçek eğimi klizimetre aletiyle ölçülerek memleket haritalarındaki münhanilerden (yükseklik eğrilerinden) de faydalanılmak suretiyle belirlenmeli; stereoskopik hava fotoğraflarının stereoskop vasıtasıyla üç boyutlu incelemesi yapılarak,

temyize konu taşınmazların niteliği ve kullanım durumu ile tasarruf sınırlarını belirgin olarak görünüp görünmediği belirlenmeli, taşınmazların üzerindeki bitki örtüsünün cinsi, yaşı, dağılımı, kapalılık oranı ile taşınmazların imar-ihyaya konu olup olmadığını, olmuş ise imar-ihyaya en erken ne zaman başlanıldığını ve imar-ihyanın hangi tarihte tamamlandığını, taşınmazların ekonomik amacına uygun olarak tarım arazisi niteliğiyle zilyetliğine ne zaman başlanıldığını ve dava konusu taşınmazların 6831 sayılı Orman Kanunu'nun 17/2. maddesinde belirtilen orman içi açıklık vasfında olup olmadığını belirten müşterek imzalı,

tereddüte mahal bırakmayacak şekilde, yalnız büro incelemesine değil, uygulamaya ve araştırmaya dayalı, bilirkişilerin onayını taşıyan krokili bilimsel verileri bulunan yeterli ve dosyadaki belgeler ile karşılaştırıldığında denetime elverişli rapor alınmalıdır.

Ayrıca keşifte dinlenecek yerel bilirkişi ve tanıklardan, taşınmazların öncesinin ne olduğu, kim veya kimler tarafından, hangi tarihten beri ve ne şekilde kullanıldığı, imar-ihya gerektiren yerlerden olup olmadığı, böyle yerlerden ise imar-ihyaya konu edilip edilmediği ve edilmiş ise imar-ihyasının hangi tarihte tamamlandığı hususları etraflıca sorulup maddi olaylara dayalı olarak açıklattırılmalı, komşu parsellerin tutanak ve dayanakları uygulanmalı; dava konusu taşınmazları sınır olarak nasıl nitelendirdikleri araştırılmalı;

yerel bilirkişiler ve tanıkların sözleri arasında doğabilecek çelişkiler gerektiğinde yüzleştirme yapılarak giderilmeye çalışılmalı; üç kişilik ziraatçi bilirkişi kurulundan Taşınmazların evveliyatını, toprak yapısını, niteliğini ve zilyetlikle mülk edinilebilecek yerlerden olup olmadığını, komşu taşınmazlarla karşılaştırmalı şekilde açıklayan, bilimsel esaslara ve somut verilere dayalı, ayrıntılı ve gerekçeli rapor alınmalı;

fen bilirkişisinden ise, keşfi takibe ve denetlemeye olanak verir rapor ve kroki alınmalı, tanık ve yerel bilirkişi ifadeleri bilimsel esaslara ve maddi bulgulara dayanılarak hazırlanan söz konusu bilirkişi raporlarıyla denetlenmeli 3402 sayılı Kanunun 14. maddesi uyarınca belgesiz zilyetlik yolu ile edinilebilecek miktar sınırlamaları göz önünde bulundurularak toplanacak tüm deliller birlikte değerlendirilip, ulaşılacak sonuca göre bir hüküm kurulmalıdır.