Yargıtay 16. Hukuk Dairesi E.2020/8622 K.2020/4546

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen hükmün Yargıtay'ca incelenmesi istenilmekle; temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldı, inceleme raporu ve dosyadaki belgeler okundu, GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:

Davacı Kamil Karabacak, 14.08.2009 tarihli dava dilekçesinde sınırlarını bildirdiği ... Mahallesi'nde bulunan taşınmazın tapuda kayıtlı olmadığını belirterek, TMK'nın 713. maddesi uyarınca kazandırıcı zamanaşımı zilyetliği nedeniyle adına tescili istemiyle dava açmıştır.

Mahkemece, (Kapatılan) 20. Hukuk Dairesi'nin "yöntemince orman ve zilyetlik araştırması yapılması" ve ''İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanlığının da davada taraf olması'' gereğine değinilen bozma ilamlarına uyularak yapılan yargılama sonunda davanın kabulüne, Eyüp İlçesi Kemerburgaz Mimarsinan Mahallesi'nde 830, 832, 833 ve 816 parseller arasında bulunan 10.06.2015 tarihli bilirkişi raporuna ekli ek 2 nolu krokide (A) harfi ile gösterilen 1175,25 metrekarelik tescil harici bırakılan taşınmazın davacı adına tapuya kayıt ve tesciline karar verilmiş; hüküm, davalı Hazine, ...

Belediye Başkanlığı ve ... tarafından temyiz edilmiştir.

Mahkemece, temyize konu, (A) harfi ile gösterilen taşınmaz bölümü üzerinde davacı yararına zilyetlikle mülk edinme koşullarının oluştuğu gerekçesiyle, yazılı olduğu şekilde karar verilmiş ise de; dava konusu taşınmazın niteliğini, üzerinde sürdürülen zilyetliğin şeklini ve süresini belirlemekten uzak soyut içerikli ve denetime elverişsiz ziraatçı bilirkişi raporuna itibar edilmiş;

yine, taşınmazın öncesini, imar-ihyaya konu edilip edilmediğini, edilmişse tamamlanma ve zilyetliğin başlangıç tarihlerini belirtmekten uzak, elverişsiz tarihlere ilişkin ve yalnızca taşınmazın orman olup olmadığı yönünden değerlendirmeyi içeren yetersiz hava fotoğrafı incelemesi ile yetinilmiş; taşınmazın imar planı kapsamında olup olmadığı incelenmeden ve çekişmeli taşınmaza komşu taşınmazların tamamının sel taşkın alanları lejantında kaldıkları belirtildiği halde jeolog bilirkişiden rapor alınmamış;

davacı, çekişmeli taşınmazın adına tescilini talep ettiği halde, keşif sırasındaki taşınmazın davacıya mı kayınpederine mi ait olduğuna ilişkin tereddüt giderilecek şekilde taşınmazın kime ait olduğu, buna göre davacının aktif dava ehliyetinin bulunup bulunmadığı açıklığa kavuşturulmamış olduğundan, yapılan araştırma ve inceleme hüküm vermeye yeterli bulunmamaktadır. Bu şekilde eksik araştırma ve incelemeye dayanılarak hüküm kurulması usul ve yasaya uygun bulunmamaktadır.

Hal böyle olunca; doğru sonuca ulaşılabilmesi için Mahkemece öncelikle, çekişmeli taşınmazın bulunduğu bölgede kaç adet imar çalışması yapıldığı ve çekişmeli taşınmazın onaylı imar planı içerisine alınıp alınmadığı, alınmışsa hangi tarihte alındığı ilgili yerlerden sorularak alınacak yazı cevabı dosya arasına konulmalı;

dava konusu taşınmazın bulunduğu yeri de gösterecek şekilde dava tarihinden ya da dava tarihinden önce yapılan imar çalışması mevcut ise bu imar planının onaylandığı tarihten 15-20-25 yıl öncesine ilişkin, en az 3 adet hava fotoğrafı Harita Genel Müdürlüğünden tarihleri açıkça yazılmak suretiyle istenilerek dosya arasına konulmalı ve bundan sonra mahallinde, üç jeodezi-fotogrametri mühendisi bilirkişisi, bir ziraatçı bilirkişisi, bir jeolog ve bir fen bilirkişisi ile yerel bilirkişiler ve tanıkların katılımıyla yeniden keşif yapılmalı ve yapılacak bu keşifte dinlenecek yerel bilirkişi ve tanıklardan taşınmazın öncesinin ne olduğu,

kim veya kimler tarafından, hangi tarihten beri ve ne şekilde kullanıldığı, imar-ihya gerektiren yerlerden olup olmadığı, böyle yerlerden ise imar-ihyaya konu edilip edilmediği ve edilmiş ise imar-ihyasının hangi tarihte tamamlandığı, taşınmazın davacıya mı yoksa kayınpederine mi ait olduğu ya da hangi kısımlarının kime ait olduğu ve taşınmazın davacıya nasıl geçtiği hususları etraflıca sorulup maddi olaylara dayalı olarak açıklattırılmalı, yerel bilirkişiler ve tanıkların sözleri arasında doğabilecek çelişkiler gerektiğinde yüzleştirme yapılarak giderilmeye çalışılmalı;

ziraatçi bilirkişiden, taşınmazın evveliyatını, toprak yapısını, niteliğini ve zilyetlikle mülk edinilebilecek yerlerden olup olmadığını, komşu taşınmazlarla karşılaştırmalı şekilde açıklayan, bilimsel esaslara ve somut verilere dayalı, taşınmazın değişik yönlerden çekilmiş renkli fotoğraflarını da içerir ayrıntılı ve gerekçeli rapor alınmalı;

jeodezi ve fotogrametri uzmanı bilirkişi kurulundan, çekişmeli taşınmazın kadastro paftasındaki konumunun bilgisayar programı aracılığıyla uydu ve hava fotoğraflarına aktarılması suretiyle, haritaların ait oldukları yıllara göre taşınmazın niteliğini, imar-ihyaya konu olup olmadığını, olmuş ise imar-ihyaya en erken ne zaman başlanıldığını ve imar-ihyanın hangi tarihte tamamlandığını, taşınmazın ekonomik amacına uygun olarak tarım arazisi niteliğiyle zilyetliğine ne zaman başlanıldığını belirten rapor düzenlemeleri istenilmeli; jeolog bilirkişisinden, taşınmazın bulunduğu alanda aktif dere olup olmadığı,

çekişmeli taşınmazın dere yatağında kalıp kalmadığı ya da dereden kazanılıp kazanılmadığı hususlarında rapor alınmalı; fen bilirkişisinden ise, keşfi takibe ve denetlemeye olanak verir rapor ve kroki alınmalı; tanık ve yerel bilirkişi ifadeleri bilimsel esaslara ve maddi bulgulara dayanılarak hazırlanan söz konusu bilirkişi raporlarıyla denetlenmeli ve bundan sonra iddia ve savunma çerçevesinde toplanan tüm deliller birlikte değerlendirilerek sonucuna göre bir karar verilmelidir.