Yargıtay 16. Hukuk Dairesi E.2020/9385 K.2021/267

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen hükmün Yargıtay'ca incelenmesi istenilmekle; temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldı, inceleme raporu ve dosyadaki belgeler okundu, GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:

Kadastro sırasında İspir İlçesi ... Köyü çalışma alanında bulunan 202 ada 1 ve 202 ada 3 parsel sayılı sırasıyla 848 hektar 2582,43 ve 1268 hektar 4467,30 metrekare yüzölçümündeki taşınmazlar, orman vasfı ile Hazine adına tespit edilmiştir. Davacı ...Köy Tüzel Kişiliği 202 ada 3 parsel sayılı taşınmazın büyük kısmının köy merası niteliğinde bulunduğunu belirterek tespite itiraz etmiştir.

Birleşen dosya davacıları ... ve arkadaşları ile asli müdahil ... ve arkadaşları ise kazandırıcı zamanaşımı zilyetliğine dayanarak çekişmeli taşınmazların bir bölümünün adlarına tescili istemiyle dava açmışlardır.

Mahkemece yapılan yargılama sonunda müdahil davacı ... tarafından 202 ada 3 parsel sayılı taşınmaz için açılan davanın kısmen kabulüne, 10.07.2014 tarihli fen bilirkişi raporunda (A) harfi ile işaretli alanın ada da son parsel numarası verilerek ... adına tapuya kayıt ve tesciline, 10.07.2014 tarihli fen bilirkişi raporunda (B), (C), (D) ve (E) harfi ile işaretli alanların tespit gibi orman vasfı ile Hazine adına tapuya kayıt ve tesciline, müdahil davacılar ..., ..., ... ile 2009/30 Esas sayılı dosya davacıları ..., ..., ... ile birleşen 2009/22, 25, 32, 20, 15, 29, 24 Esas sayılı dosyalar ile yine birleşen 2009/26, 9, 14, 10, 18, 19, 23,

28, 31, 21, 17, 16, 12, 13, 11 Esas sayılı dosyalar ile birleşen 2009/34 Esas sayılı dosya davacıları ... ve ..., birleşen 2009/27 Esas sayılı dosya davacıları ..., ... ile birleşen 2009/33 Esas sayılı dosya davacıları ..., ..., ..., ... tarafından açılan davaların ayrı ayrı reddi ile ... İli İspir İlçesi ... Mahallesi 202 ada 1 parsel sayılı taşınmazın tespit gibi tapuya kayıt ve tesciline karar verilmiş; hüküm, davacı ...

Belediyesi vekili tarafından 202 ada 3 parsel sayılı taşınmazın (B), (C), (D), (E) ile gösterilen bölümleri yönünden, davalılar Orman İdaresi ve Hazine tarafından ise (A) harfi ile gösterilen bölüm yönünden temyiz edilmiştir.

1- Dosya içeriğine kararın dayandığı delillerle yasaya uygun gerektirici nedenlere, delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre, dava konusu 202 ada 3 parsel sayılı taşınmazın (B), (C), (D), (E) harfleri ile gösterilen bölümlerine yönelik davacı ... Belediyesinin yerinde olmayan temyiz itirazlarının REDDİNE,

2- Çekişmeli 202 ada 3 parsel sayılı taşınmazın (A) bölümüne ilişkin hükme yönelik temyiz itirazlarının incelenmesine gelince; mahkemece eksik araştırma ve inceleme sonucu karar verilmiştir.

Şöyle ki, hükme esas alınan orman bilirkişisi raporunda çekişmeli taşınmazın bulunduğu yerde 1994 yılında orman kadastrosunun yapıldığı belirtilmesine rağmen bu çalışmaya dair evraklar dosya içine alınmamış, ayrıca bilirkişi raporunda çekişmeli taşınmazın orman tahdidine göre konumu belirlenmemiş ayrıca alınan ziraat raporunda (A) bölümü üzerinde 5-10 yaşlarında badem ağaçlarının olduğu,

bunun dışında ahlat, çalılık gibi ağaçların olduğu ve taşınmazın uzun zamandan beridir kullanılmadığı belirtilmesine rağmen asli müdahil ...'ın çekişmeli yerdeki zilyetlik süresi, şekli ve çekişmeli yerin imar ihyası araştırılmamış, eksik araştırma ile hüküm kurulmuştur.

O halde, mahkemece çekişmeli taşınmazın bulunduğu yörede yapıldığı anlaşılan orman tahdidine ilişkin işe başlama, çalışma, işi bitirme ve sonuçlarının askı ilan tutanakları ile taşınmazın bulunduğu yeri orman tahdit sınır noktalarıyla birlikte gösterir onaylı orman tahdit harita örneği dosyaya getirtilerek; önceki bilirkişiler dışında halen Tarım ve Orman Bakanlığı ve bağlı birimlerinde görev yapmayan bu konuda uzman orman mühendisleri arasından seçilecek üç orman mühendisi bilirkişi kurulu, bir ziraat bilirkişi ve bir fen elemanı aracılığıyla yeniden keşif yapılmalıdır.

Keşifte orman sınır noktaları tutanak ve haritalarda yazılı mevki, yer, kişi isimleri ile açı ve mesafelere göre, orman kadastrosu tutanak ve haritalarının düzenlenmesinde kullanılan hava fotoğrafları ve memleket haritalarından yararlanılarak, değişik açı ve uzaklıklardaki en az 6-7 adet orman sınır noktası bulunup röperlenmeli, orman kadastrosu ile ilgili sınır noktaları aynı ölçeğe çevrilerek, çekişmeli taşınmazın orman kadastro haritasına göre konumu genel kadastro paftası üzerinde ve aynı ya da yakın orman sınır hatlarında dava konusu edilen parseller varsa, bunların tümü birleşik harita üzerinde gösterilmeli;

tutanaklardaki anlatımlar değerlendirilmeli; tutanaklarla tahdit haritası arasında çelişki bulunup bulunmadığı belirlenmeli; çelişki bulunmakta ise çekişmeli parsel yönünden tahdit tutanakları ile haritalar arasındaki çelişki tahdit tutanaklarına değer verilmek suretiyle giderilecek şekilde müşterek imzalı, tereddüte mahal bırakmayacak, açıklamalı, krokili rapor alınmalıdır.

Yapılan inceleme de taşınmazın orman sayılmayan yerlerden olduğu belirlendiği takdirde bu kez keşifte dinlenecek yerel bilirkişi ve tanıklardan, taşınmazın öncesinin ne olduğu, kim veya kimler tarafından, hangi tarihten beri ve ne şekilde kullanıldığı, imar-ihya gerektiren yerlerden olup olmadığı, böyle yerlerden ise imar-ihyaya konu edilip edilmediği ve edilmiş ise imar-ihyasının hangi tarihte tamamlandığı hususları etraflıca sorulup maddi olaylara dayalı olarak açıklattırılmalı, komşu parsellerin tutanak ve dayanakları uygulanmalı; dava konusu taşınmazları sınır olarak nasıl nitelendirdikleri araştırılmalı;

yerel bilirkişiler ve tanıkların sözleri arasında doğabilecek çelişkiler gerektiğinde yüzleştirme yapılarak giderilmeye çalışılmalı; ziraatçi bilirkişi den taşınmazın evveliyatını, toprak yapısını, niteliğini ve zilyetlikle mülk edinilebilecek yerlerden olup olmadığını, komşu taşınmazlarla karşılaştırmalı şekilde açıklayan, bilimsel esaslara ve somut verilere dayalı, ayrıntılı ve gerekçeli rapor alınmalı;

fen bilirkişisinden ise, keşfi takibe ve denetlemeye olanak verir rapor ve kroki alınmalı, tanık ve yerel bilirkişi ifadeleri bilimsel esaslara ve maddi bulgulara dayanılarak hazırlanan söz konusu bilirkişi raporlarıyla denetlenmeli 3402 sayılı Kanunun 14. maddesi uyarınca, adına tescil kararı verilecek kişi ya da kişiler ile diğer mirasçılar ve onların miras bırakanları adına aynı çalışma alanı içerisinde kayıtsız ve belgesizden başkaca taşınmaz mal tesbit ya da tescil edilip edilmediği tapu müdürlüğü ve ilgili kadastro müdürlüğü ile hukuk mahkemeleri yazı işleri müdürlüğünden sorulup,

aynı Kanunun 03.07.2005 tarihli ve 5403 sayılı Toprak Koruma ve Arazi Kullanımı Kanunu ile değiştirilen 14/2. maddesi hükmü gözetilerek sulu ve susuz olarak kazanılmış toprak miktarı belirlenip, Kanunun getirdiği sınırlamanın aşılıp aşılmadığı saptanarak, toplanacak tüm kanıtlar birlikte değerlendirilip, ulaşılacak sonuca göre bir hüküm kurulmalıdır.