Yargıtay 16. Hukuk Dairesi E.2021/2468 K.2021/4990

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen hükmün Yargıtay'ca incelenmesi istenilmekle; temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldı, inceleme raporu ve dosyadaki belgeler okundu, GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:

Davacı ... , ... İlçesi ... Köyü çalışma alanında bulunan ve kadastro çalışmaları sırasında tespit harici bırakılan taşınmaz hakkında, kazandırıcı zamanaşımı zilyetliğine dayanarak, adına tescili istemiyle dava açmış ve yargılama sırasında dava konusu taşınmazın 18.09.2014 tarihinde ihdasen Hazine adına kaydedilen 120 ve 121 parsel sayılı taşınmazlar içerisinde kaldığı anlaşılmıştır.

Mahkemece yapılan yargılama sonunda davanın kabulüne, 120 sayılı parselin fen bilirkişinin 14.01.2015 tarihli raporunda (A) harfi ile gösterilen 33.339,08 metrekarelik kısmının Hazine adına olan tapu kaydının iptaline, adanın son parsel sayısı verilmek suretiyle davacı ... adına kayıt ve tesciline.

121 sayılı parselin raporda (D) harfi ile gösterilen 3.594,44 metrekarelik kısmının Hazine adına olan tapu kaydının iptaline, adanın son parsel sayısı verilmek suretiyle davacı ... adına kayıt ve tesciline karar verilmiş; hüküm, davacı vekili ve davalı ... vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Mahkemece, çekişmeli taşınmaz bölümleri üzerinde, davacı taraf yararına zilyetlikle kazanım koşullarının gerçekleştiği kabul edilerek yazılı şekilde karar verilmiştir.

Ne var ki, yörede yapılan kadastro çalışmaları sırasında dava konusu taşınmaz bölümleri içerisinde bulunduğu taşınmazlar harici bırakılmış ve yargılama sırasında 18.09.2014 tarihinde ihdasen 120 ve 121 parsel numarasıyla hali arazi vasfıyla Hazine adına tescil edilmiş olup, dava konusu taşınmazların öncesinde hangi sebeple tescil harici bırakıldığı araştırılmamış, taşınmazın niteliğini ve kullanım durumunu en iyi belirleme yöntemi hava fotoğraflarının incelenmesi olduğu halde, hava fotoğraflarından yöntemince yararlanılmamış,

bu kapsamda dava tarihinden 15-20-25 yıl öncesi döneme ilişkin farklı evrelerde çekilmiş en az üç adet hava fotoğrafı üzerinde inceleme yaptırılması gerekirken, sadece 1985 yılına ait hava fotoğrafı incelenmiş ve bu hava fotoğrafının incelenmesi sonucunda düzenlenen raporda, taşınmaz bölümlerinin imar-ihyaya konu edilip edilmediği ve edilmiş ise imar-ihyasının hangi tarihte tamamlandığı hususlarında açıklamaya yer verilmediği gibi, çekişmeli (A) bölümünün yargılama sırasında ihdasen Hazine adına oluşan 120 parsel içinde,

(D) bölümünün ise 121 parsel içinde kalmasına rağmen her bir taşınmaz bölümleri için ayrı ayrı değerlendirme yapılmamış ve ayrıca taşınmaz bölümlerinin tarımsal durumları, evveliyatları itibariyle imar-ihya gerektiren yerlerden olup olmadığı, imar ihya gerektiren yerlerden ise imar-ihyaya konu edilip edilmediği ve edilmiş ise imar ihyanın hangi tarihte tamamlandığı hususlarına ilişkin somut verilere dayalı bilgi içermeyen tek kişilik ve denetime elverişsiz ziraatçı bilirkişi raporuna itibar edilmek suretiyle hüküm kurulması cihetine gidilmiştir.

Bu şekilde eksik araştırma ve incelemeye dayanılarak hüküm kurulmaz.

Hal böyle olunca; doğru sonuca ulaşılabilmesi için Mahkemece öncelikle, taşınmaz bölümülerine ait eski ve yeni tarihli ortofoto ve uydu fotoğrafları ile Harita Genel Müdürlüğü web sitesinin hava fotoğrafı sorgulama sayfasına girilerek taşınmaz bölümlerinin bulunduğu köyü/mahalleyi/mevkiyi kapsayacak şekilde hangi yıllara ait hava fotoğrafları bulunduğu araştırılıp belirlenmek ve (denetimin sağlanması bakımından) ilgili sayfanın çıktısı dosya içerisine konulmak suretiyle belirlenmeli, dava konusu taşınmazların Hazine adına tescil edilmeden önce hangi nedenle tescil harici bırakıldığı Kadastro Müdürlüğünden sorulmalı,

dava tarihinden 15-20-25 yıl öncesine ait (bulunmadığı taktirde bu tarihlere en yakın tarihlere ait) stereoskopik hava fotoğraflarının en az üç tanesi tarihleri açıkça yazılmak suretiyle Harita Genel Müdürlüğünden getirilerek dosya arasına konulmalı;

çekişmeli taşınmaz ve çevresini gösterir geniş çaplı krokisi dosya arasına alınarak taşınmaza bitişik ya da yakın komşu parseller var ise bu parsellerin kadastro tespit tutanak örnekleri ve bu parsellere uygulanan tapu ve vergi kayıtları ile davalı iseler dava dosyaları ve dayanakları olan tüm kayıt ve belgeler celp edilerek dosya ikmal edildikten sonra mahallinde, yerel bilirkişiler ve taraf tanıkları ile,

bir jeodezi ve fotogrametri uzmanı harita mühendisi, fen bilirkişisi ve 3 kişilik ziraat mühendisi kurulunun katılımıyla yeniden keşif yapılmalı ve bu keşifte dinlenecek yerel bilirkişi ve tanıklardan, taşınmaz bölümlerinin öncesinin ne olduğu, kim veya kimler tarafından, hangi tarihten beri ve ne şekilde kullanıldığı, imar-ihya gerektiren yerlerden olup olmadığı, imar ihya gerektiren yerlerden ise imar-ihyaya konu edilip edilmediği ve edilmiş ise imar-ihyasının hangi tarihte tamamlandığı hususları etraflıca sorulup maddi olaylara dayalı olarak açıklattırılmalı;

yerel bilirkişiler ve tanıkların sözleri, varsa komşu parsellerin tutanakları ve dayanağı belgelerle denetlenmeli; beyanları arasında doğabilecek çelişkiler gerektiğinde yüzleştirme yapılarak giderilmeye çalışılmalı; ziraat mühendisi bilirkişisi kurulundan, dava konusu taşınmazın toprak yapısını ve niteliğini, zirai durumunu, üzerinde sürdürülen zilyetliğin şeklini ve süresini, taşınmaz üzerindeki bitki örtüsünü, taşınmazların imar-ihyaya konu olabilecek yerlerden olması halinde imar-ihyaya konu olmaya başladığı ve imar-ihyanın tamamlandığı tarihi bildirir,

komşu parsellerle karşılaştırmalı değerlendirmeyi ve taşınmazların değişik yönlerden çekilmiş fotoğraflarını da içerir, önceki bilirkişi raporunu irdeler mahiyette ayrıntılı ve gerekçeli rapor alınmalı; jeodezi ve fotogrametri uzmanı harita mühendisi bilirkişiden, hava fotoğraflarının stereoskop aletiyle incelenmesi neticesinde, taşınmaz bölümlerinin sınırlarını ve niteliğini, imar-ihyaları tamamlanmış ise tamamlandığı tarih ile üzerinde sürdürülen zilyetliğin başlangıcını, şeklini ve süresini belirtir şekilde rapor alınmalı;

fen bilirkişisinden, keşfi takibe ve denetlemeye imkan verir krokili rapor alınmak suretiyle iddia ve savunma çerçevesinde toplanan tüm deliller birlikte değerlendirilerek sonucuna göre bir karar verilmelidir.