Yargıtay 17. Hukuk Dairesi E.2006/2477 K.2006/4169

Taraflar arasındaki tesbite itiraz davası üzerine yapılan yargılama sonunda: Davanın kısmen kabulüne, kısmen reddine ilişkin verilen hüküm davalı Hazine tarafından süresi içinde temyiz edilmekle, dosya incelendi, gereği düşünüldü:

-K A R A R-

Kadastro sırasında 101 ada 104 parsel sayılı 3224,84 metrekare yüzölçümündeki taşınmaz vergi kaydı ile davalı Hazine adına tesbit edilmiştir. Askı ilan süresi içinde davacı ... satınalma, irsen intikal ve kazandırıcı zamanaşımı zilyetliğine dayanarak dava açmıştır. Aynı taşımaza yönelik olarak davacı ...’in açtığı dava bu dosya ile birleştirilmiştir. Mahkemece davacı ...’in davasının feragat nedeniyle reddine, davacı ...’ın davasının kabulüne ve dava konusu parselin davacı ... adına tapuya tesciline karar verilmiş, hüküm davalı Hazine tarafından temyiz edilmiştir.

Mahkemece yapılan araştırma ve inceleme hüküm kurmaya yeterli bulunmamaktadır. Kadastro sırasında taşınmaz 1937 tarih 309 tahrir nolu vergi kaydına dayalı olarak hazine adına tesbit edilmiş, davacılar satınalmaya ve ve zilyetliğe dayanarak dava açmışlardır. Vergi kaydı hazine adına kayıtlı olup şagili olarakta ... gösterilmiştir.

Komşu 109 nolu parsele revizyon gören vergi kaydının kuzey sınırı tesbite esas alınan vergi kaydının şagili ...’i, yine tesbit dayanağı vergi kaydının doğu sınırı bitişik 105 nolu parselin vergi kaydında şagil olarak geçen ...’i okuduğuna, ve eylemli durumda da batıdaki 129 nolu parselden sonra dere yatağı (selgah) bulunduğuna nazaran yerel bilirkişinin ve mahkemenin kaydın taşınmaza uymadığı yolundaki beyan ve kabullerine katılma olanağı yoktur.

Kaçak ve yitik kişilerden kalmadığı yada mera olmadığı sürece bir yerin vergide hazine adına kayıtlı olması zilyetlikle iktisabına engel değildir. Geri çevirme kararları üzerine mahkemenin yazmış olduğu yazılara mercilerinden gelen cevaplarda taşınmazın hazine adına vergiye yazılması nedenlerinin bilinemediği bildirilmiştir.

O halde, üzerinde durulacak husus taşınmazın öncesinin mera yada kaçak kişilerden kalıp kalmadığı, değilse davacıların zilyetliklerinin süresi ve sürdürülüş biçimi ve keza vergi kaydında şagil olarak ...’in taşınmazdaki zilyetliğinin süresi ve sürdürülüş biçimi ve ...’in davacılarla ilişkisinin ne olduğudur. Yerel bilirkişi ve tanık sözleri açıklanan hususlara cevap vermekten uzak bulunmaktadır.

Tanıklar taşınmazın beş yıl öncesine kadar davacı ...’nin kocası ...’ın elinde olduğunu bildirmekle beraber ...’ın zilyetliğinin süresi konusunda açıklamada bulunmamışlar, keza ...’ın ...’le irsi yada akdi ilişkisinin ne olduğu kendilerinden sorulmamış bu arada dayanılan 7.5.1985 tarihli satış senedinin uygulaması yapılmamış, ...’a tarlayı satan ... oğlunun taşınmazla ilgisinin ve vergi de geçen ...’le irsi yada akdi bağlantısının ne olduğuda araştırılmamıştır.

Eksik inceleme ile hüküm verilemez.

O halde, taraflardan taşınmazı ve öncesini iyi bilen yaşlı tanık göstermeleri istenmeli, daha sonra önceki keşifte dinlenen yerel bilirkişi ve tanıklarla tüm tesbit bilirkişileri ve taraflarca gösterilecek tanıklar eşliğinde yerinde yeniden keşif yapılarak, öncelikle 7.5.1985 tarihli senedin uygulaması yapılarak taşınmaza ait olup olmadığı kesin olarak saptanmalı, bilirkişi ve tanıklardan taşınmazın öncesinin mera olup olmadığı yada kaçak ve yitik kişilerden kalan yerler arasında bulunup bulunmadığı, değilse kimden kaldığı,

vergide şagil olarak gözüken ...’i taşınmazda zilyet ederken görüp görmedikleri, zilyet olması halinde zilyetliğinin başlangıç tarihi ve süresi, ... oğlu’nun ...’le ilişkisinin ne olduğu ve taşınmazda herhangi bir zilyetliğinin bulunup bulunmadığı, zilyet ise süresi, davacı ...’nin kocası olan ...’ın zilyetliğinin hangi tarihte başladığı ve ölümüne değin zilyet edip etmediği,

terk durumu varsa nedenleri ve süresi, ...’ın ölümünden sonra mirasçılarının taşınmaza zilyet edip etmedikleri olaylara dayalı olarak ayrı ayrı sorulup saptanmalı, bilirkişi ve tanık sözleri arasında aykırılık doğduğunda giderilmeli, komşu parsellerle ilgili olarak açılıp sonuçlanan davalar olduğunda verilen kararların kesinleşme şerhini içeren birer örneği getirtilip incelenerek delillerin değerlendirilmesinde dikkate alınmalı, vergi kaydının tesisine esas alınan belgelerin onaylı birer örneği getirtilerek incelenmeli, fen bilirkişisine raporlu kroki düzenlettirilmeli,

ondan sonra toplanan ve toplanacak olan tüm deliller birlikte değerlendirilerek sonucuna göre bir karar verilmelidir.