Yargıtay 17. Hukuk Dairesi E.2008/4404 K.2009/9133

Taraflar arasındaki tazminat davasının yapılan yargılaması sonunda; kararda yazılı nedenlerden dolayı davanın kısmen kabulüne dair verilen hükmün süresi içinde davalı ... şirketi vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği düşünüldü:

-K A R A R-

Davacı vekili dava dilekçesinde, davacılar murisi ... idaresinde bulunan aracın yaptığı tek taraflı kazada davacılar murisi ... ve araçta yolcu olarak bulunan davacı ... kızı davacı ...'n kardeşi ...'ın vefaat ettiğini, aracın davalı şirkete zorunlu mali sorumluluk sigorta poliçesi ile sigortalı olduğunu, davacının desteklerini yitirdiklerini, davalı ... şirketine yapılan başvuru üzerine ...'ın ölümü nedeniyle 6.419,00YTl ödeme yapıldığını ancak ... yönünden herhangi bir ödeme yapılmadığını belirterek fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak üzere ...'ın ölümü nedeniyle eşi ... için 7.500 YTL, oğlu .. için 5.000,00YTL.

Selcan'ın ölümü nedeniyle annesi ... için 1.500,00YTL., kardeşi ..için 1.000,00 YTL tazMinatın dava tarihinden işleyecek avans faizi ile davalıdan tahsilini talep etmiş, ıslah dilekçesi ile ...'ın ölümü nedeniyle ... için 62.657 YTL, Oğuz için 17.342,00YTL, Selcan'ın ölümü nedeniyle ... için 8.926,00 Ytl olarak arttırmıştır.

Davalı ... şirketi vekili, davacılar murisi sürücünün %100 oranında kusurlu olduğunu, ZMS sigortasının zarar gören üçüncü kişilerin zararlarını teminat altına aldığını, davacıların üçüncü kişi sayılamayacağını, ... için davacılara ödeme yapıldığını belirterek davanın reddini savunmuştur.

Mahkemece toplanan deliller ve benimsenen bilirkişi raporuna göre , davanın kısmen kabulü ile ; ...'ın ölümü nedeniyle eşi ... için 62.657 YTL, ... için 17.342,00YTL,olmak üzere toplam 79,999,00YTL. ...'ın ölümü nedeniyle annesi ... için 8.926,00 YTL tazminatın dava tarihinden işleyecek yasal faizi ile davalıdan tahsiline, davacı ...'ın ...'ın ölümüne dayalı destek tazminatı talebinin reddine karar karar verilmiş; hüküm, davalı ... şirketi vekili tarafından temyiz edilmiştir.

1-Dosyadaki yazılara kararın dayandığı delillerle gerektirici sebeplere, delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına ve araçta yolcu olarak bulunan davacıların kızı ve kardeşi olan ...'ın ölümü nedeniyle destekten yoksun kalma tazminatına hükmedilmesinde bir usulsüzlük bulunmamasına göre, davalı ... şirketi vekilinin bu yöne ilişkin temyiz itirazlarının reddi ile hükmün ONANMASI gerekmiştir.

2-Davalı vekilinin ölen sürücü yönüden temyiz itirazlarıne gelince;

Dava, destekten yoksun kalma tazminatı istemine ilişkindir.

2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 91/1.maddesinde, “işletenlerin, bu kanunun 85/1 maddesine göre olan sorumluluklarının karşılanmasını sağlamak üzere mali sorumluluk sigortası yaptırmaları zorunludur”, aynı yasanın 85/1 maddesinde, “bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yararlanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, araç işletenin bu zarardan sorumlu olacağı”, aynı yasanın 85/son maddesinde ise, “ işleten ve araç işleticisi teşebbüsün sahibi, aracın sürücüsünün veya aracın kullanılmasına katılan yardımcı kişilerin kusurundan kendi kusuru gibi sorumludur.” hükümlerine yer verilmiş,

Karayolları Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartlarının A-1.maddesinde de, “sigortacı bu poliçede tanımlanan motorlu aracın işletilmesi sırasında bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına

sebebiyet vermesinden dolayı 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’na göre işletene düşen hukuki sorumluluğu, zorunlu sigorta limitlerine kadar temin eder” şeklinde ifade edilmiştir.

Yukarda açıklanan madde hükümlerinden; Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası; motorlu bir aracın karayolunda işletilmesi sırasında, bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına neden olması halinde, o aracı işletenin zarara uğrayan 3. kişilere karşı olan sorumluluğunu belli limitler dahilinde karşılamayı amaçlayan ve yasaca yapılması zorunlu kılınan bir zarar sigortası türü olduğu anlaşılmaktadır.

Diğer yandan; aynı kanunun 92. maddesinde, Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortasının kapsamı dışında kalan hususlar sıralanmış olup, 92/a maddesinde, “işletenin; eylemlerinden sorumlu tutulduğu kişilere karşı yöneltebileceği talepler” 92/b maddesinde ise, "işletenin, eşinin, usul ve füruunun, kendisini evlat edinme ilişkisi ile bağlı olanların ve birlikte yaşadığı kardeşlerinin mallarına gelen zararlar nedeniyle ileri sürülebilecekleri taleplerin" Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası kapsamı dışında kaldığı belirtilmiştir. Keza, Bu maddeye parelel olarak Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortasının Genel Şartlarının A-3 maddesinde de ZMSS kapsamı dışında kalan hususlar düzenlenmiştir.

Bu yasal düzenlemelere göre destek zararı; ölenin değil üçüncü kişilerin üzerinde doğan dolaylı ve yansıma yolu ile meydana gelen zarardır. İşletenin yakınlarının uğradıkları destek zararlarının trafik sigortacısının sorumluluğu kapsamı dışında kaldığı açıkca Karayolları Trafik Kanunun da düzenlenmediği gibi, Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel

Şartlarında da, bu yolda bir sınırlamaya yer verilmemiştir.

Hal böyle olunca; sürücünün ölümü nedeni ile onun desteğinden mahrum kalanların, işletenden ve onun sigortacısının destek tazminatı talebinde bulunabilecekleri ilke olarak benimsenmelidir. Bu noktada dikkat edilmesi gereken husus, zarar verici bir olay sonucu ölen sürücünün ekonomik desteğinden yoksun kalanların uğradıkları zarar, ölen sürücünün değil, destekten yoksun kalanların, bir başka ifade ile, işletene göre üçüncü kişi durumunda olanların

üzerinde doğan dolaylı ve yansıma yolu ile meydana gelen zarar olup, destekten yoksun kalanlar bu zararlarının tazmini için zarar sorumlusundan istemde bulunabilirler. Ancak, yansıma yolu ile zarar görmüş olan destek tazminatı isteyenlerin, kendisine destek sağlayan kişinin sahip olduğu haktan fazlasına sahip olabilmeleri hukuken mümkün bulunmayıp, sürücünün ve dolayısıyla destek tazminatında bulunanların, kendi kusurlarından yararlanamazlar.

Bu durumda, işletenin destek sağlayan kişiye karşı ileri sürebileceği def’ileri, destekten yoksun kalanlara karşı ileri sürebilecek olmasına göre işleten, zararın oluşumunda sürücünün de birlikte kusurlu olduğunu ileri sürerek BK.nun 44/1 maddesi gereğince, tazminatın sürücünün kusuru oranında indirilmesini isteyebilir. Zira trafik kazası sonucu ölenin desteğinden yoksun kalanların Zorunlu Mali Sorumluluk sigortacısına yöneltebilecekleri yansıma yolu ile oluşan zararla ilgili tazminat istemlerinin tutarı, işletene karşı ileri sürebilecekleri tutar kadar olmalıdır. Dairenin son uygulamaları da bu yöndedir.

Dava konusu olayda, davacıların desteği olan sürücü ...'ın aracı kullanırken tek taraflı kaza sonucu öldüğü, tam kusurlu olduğu belirlenmiştir. O halde, yukarda açıklanan ilkeler ışığında; sürücünün ve dolayısıyla destek tazminatında bulunanların kendi kusurlarından yaralanmaları mümkün olamayacağından, davacıların talep ettikleri destekten yoksun kalma tazminatından işletenin, dolayısıyla onun sorumluluğunu üstlenmiş olan Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortacısının sorumluğuna karar verilmesi doğru görülmemiştir.

SONUÇ; Yukarıda 1 numaralı bentte açıklanan nedenlerle davalı ... şirketinin ...'a yönelik temyiz itirazlarının reddi ile hükmün bu yönden ONANMASINA, 2 numaralı bentte açıklanan nedenlerle davalı ... şirketi vekilinin ...'a yönelik temyiz itirazlarının kabulü ile hükmün bu yönden BOZULMASINA ve aşağıda dökümü yazılı