Yargıtay 17. Hukuk Dairesi E.2009/1715 K.2009/8490

Taraflar arasındaki tazminat davasının yapılan yargılaması sonunda; kararda yazılı nedenlerden dolayı davanın reddine dair verilen hükmün, süresi içinde davacılar vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine, dosya incelendi, gereği düşünüldü:

-K A R A R-

Davacı vekili, davalı şirkete trafik sigortalı olup,müteveffa ...’un maliki, müteveffa ...’un da sürücüsü oldukları aracın dikkatsizlik, tedbirsizlik neticesinde yabancı plakalı araçla çarpıştığını, kazada sürücü muris ... ile araç içinde yolcu olarak bulunan malik-işleten muris ...’un ve araçta bulunan bazı yolcuların hayatlarını kaybettiklerini, sürücü müteveffa...’nın olayda asli ve tam kusurlu olduğunu açıklayarak, ... mirasçılarından davacılar ..., ... ve ... için 500,00.’er TL.dan toplam 1.500,00.TL., ... mirasçısı davacılardan ... ve ... için de 2.500,00’er TL.dan toplam 5.000,00.TL. olmak üzere genel toplam 6.500,00.TL destekten yoksun kalma tazminatının olay tarihinden itibaren avans faizi ile davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı vekili, müvekkili şirketin sorumluluğunun işleten/müteveffa ...’un sorumluluğu kadar olduğunu, olayda araç sürücüsü/müteveffa ...’un tam kusurlu olduğunu, davacıların destek tazminatı talep haklarının bulunmadığını, davanın reddini savunmuştur.

Mahkemece, toplanan delillere göre, davalının trafik sigorta poliçesini temin eden şirket olması nedeniyle,

motorlu aracın işletilmesinden dolayı zarar uğrayanların ancak işletene karşı ileri sürebilecekleri talepleri trafik sigortasına yöneltebileceklerinden ve tam kusurlu sürücünün desteğinden yoksun kalanların destekleri olan kişinin sahip olduğu haktan fazlasına sahip olamayacaklarından ve sürücünün kusurundan işleten sıfatı ile sorumlu olan müteveffa ...’nın desteğinden yoksun kalan davacılar yönünden de kendi destekleri işletenin haklarından fazlasına sahip olamayacaklarından davacıların davalarının reddine karar verilmiş; hüküm, davacılar vekili tarafından temyiz edilmiştir. Dava, destekten yoksun kalma tazminatı istemine ilişkindir.

2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 91/1. maddesinde, “işletenlerin, bu kanunun 85/1 maddesine göre olan sorumluluklarının karşılanmasını sağlamak üzere mali sorumluluk sigortası yaptırmaları zorunludur”, aynı yasanın 85/1 maddesinde, “bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yararlanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, araç işletenin bu zarardan sorumlu olacağı”, aynı yasanın 85/son maddesinde ise, “işleten ve araç işleticisi teşebbüsün sahibi, aracın sürücüsünün veya aracın kullanılmasına katılan yardımcı kişilerin kusurundan kendi kusuru gibi sorumludur.” hükümlerine yer verilmiş,

Karayolları Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartlarının A-1.maddesinde de, “sigortacı bu poliçede tanımlanan motorlu aracın işletilmesi sırasında bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına sebebiyet vermesinden dolayı 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’na göre işletene düşen hukuki sorumluluğu, zorunlu sigorta limitlerine kadar temin eder” şeklinde ifade edilmiştir.

Yukarda açıklanan madde hükümlerinden, Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası; motorlu bir aracın karayolunda işletilmesi sırasında, bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına neden olması halinde, o aracı işletenin zarara uğrayan 3. kişilere karşı olan sorumluluğunu belli limitler dahilinde karşılamayı amaçlayan ve yasaca yapılması zorunlu kılınan bir zarar sigortası türü olduğu anlaşılmaktadır. Diğer yandan; aynı kanunun 92. maddesinde, Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortasının kapsamı dışında kalan hususlar

Sıralanmış olup, 92/a maddesinde, “işletenin; eylemlerinden sorumlu tutulduğu kişilere karşı yöneltebileceği talepler” 92/b maddesinde ise, "işletenin, eşinin, usul ve füruunun, kendisini evlat edinme ilişkisi ile bağlı olanların ve birlikte yaşadığı kardeşlerinin mallarına gelen zararlar nedeniyle ileri sürülebilecekleri taleplerin" Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası kapsamı dışında kaldığı belirtilmiştir. Keza, bu maddeye paralel olarak Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortasının Genel Şartlarının A-3 maddesinde de, ZMSS kapsamı dışında kalan hususlar açıklamıştır.

Bu yasal düzenlemelere göre destek zararı; ölenin değil üçüncü kişilerin üzerinde doğan dolaylı ve yansıma yolu ile meydana gelen zarardır. İşletenin yakınlarının uğradıkları destek zararlarının trafik sigortacısının sorumluluğu kapsamı dışında kaldığı açıkca Karayolları Trafik Kanununda düzenlenmediği gibi, Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartlarında da, bu yolda bir sınırlamaya yer verilmemiştir.

Hal böyle olunca; işletenin ölümü nedeniyle onun desteğinden mahrum kalanların, trafik sigortacısından destek tazminatı talebinde bulunabilecekleri ilke olarak benimsenmelidir. Bu noktada dikkat edilmesi gereken husus, işletenin (aynı zamanda sürücü olan) kendi kusurundan yararlanmaması gerektiğidir. Yansıma yolu ile zarar görmüş olan destek tazminatı isteyenlerin, kendilerine destek sağlayan kişinin sahip olduğu haktan fazlasına sahip olabilmeleri hukuken mümkün bulunmamaktadır.

Bu durumda, destek tazminatı talebinde bulunulması halinde, davalı zarar sorumlusunun ölenin de birlikte kusuru olduğunu ileri sürerek BK.nun 44/1 maddesi gereğince tazminatın kusur oranında indirilmesini talep etmesi mümkündür. Zira, destekten yoksun kalma zararının giderilmesi isteminde bulunulması halinde birlikte kusurun varlığı esasın itibariyle istemde bulunanın değil, ölenin davranışına göre belirlenir. Dairenin son uygulamaları da bu yöndedir.

Dava konusu olayda; bir kısım davacıların murisi/desteği olan sürücü ...'un kullandığı ve yine bir kısım davacıların murisi/desteği olan işleten ...'un da içerisinde yolcu olarak bulunduğu aracın karışmış olduğu trafik kazası sonucunda, sürücü ... ile işleten ..., sürücü ...'nın olayda tam kusurlu olduğu belirlenmiştir. O halde, yukarda açıklanan ilkeler ışığında; işletenin ve dolayısıyla destek tazminatında bulunanların