Yargıtay 17. Hukuk Dairesi E.2009/6635 K.2010/1209

Taraflar arasındaki tazminat davasının yapılan yargılaması sonunda; kararda yazılı nedenlerden dolayı davanın kabulüne dair verilen hükmün süresi içinde davalı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği düşünüldü:

-K A R A R-

Davacılar vekili, müvekkillerinin eşi ve babası olan ...’in işleteni olduğu araçta yolcu olduğu sırada meydana gelen kazada hayatını kaybettiğini, davalının aracın trafik sigortacısı olduğunu ileri sürerek, ıslah dilekçesi ile toplam 60.000,00 TL destekten yoksun kalma tazminatının davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı ... şirketi vekili, müteveffanın mirasçılarının tazminat talep hakkı bulunmadığını savunarak, davanın reddini istemiştir.

Mahkemece, iddia, savunma ve benimsenen bilirkişi raporuna göre, KTK’nun 92. maddesi uyarınca işletenin mirasçılarının, bedensel zararlardan doğan tazminat istemlerinin teminat kapsamı dışında kaldığını düzenleyen bir hüküm bulunmadığını, bu nedenle zararın teminat kapsamında bulunduğu gerekçesi ile, davanın kabulüne toplam 60.000,00 TL destekten yoksun kalma tazminatının davalıdan tahsiline karar verilmiş; hüküm, davalı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Dava, trafik kazasından kaynaklanan destekten yoksun kalma tazminatı istemine ilişkindir.

Dava, destekten yoksun kalma tazminatı istemine ilişkindir.

2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 91/1.maddesinde, “işletenlerin, bu kanunun 85/1 maddesine göre olan sorumluluklarının karşılanmasını sağlamak üzere

Mali sorumluluk sigortası yaptırmaları zorunludur”, aynı yasanın 85/1 maddesinde, “bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yararlanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, araç işletenin bu zarardan sorumlu olacağı”, aynı yasanın 85/son maddesinde ise, “ işleten ve araç işleticisi teşebbüsün sahibi, aracın sürücüsünün veya aracın kullanılmasına katılan yardımcı kişilerin kusurundan kendi kusuru gibi sorumludur.” hükümlerine yer verilmiş, Karayolları Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartlarının A-1.maddesinde de,

“sigortacı bu poliçede tanımlanan motorlu aracın işletilmesi sırasında bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına sebebiyet vermesinden dolayı 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’na göre işletene düşen hukuki sorumluluğu, zorunlu sigorta limitlerine kadar temin eder” şeklinde ifade edilmiştir.

Yukarda açıklanan madde hükümlerinden,Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası; motorlu bir aracın karayolunda işletilmesi sırasında, bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına neden olması halinde, o aracı işletenin zarara uğrayan 3. kişilere karşı olan sorumluluğunu belli limitler dahilinde karşılamayı amaçlayan ve yasaca yapılması zorunlu kılınan sorumluluk sigortasıdır.

Diğer yandan; aynı kanunun 92. maddesinde, Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortasının kapsamı dışında kalan hususlar sıralanmış olup, 92/a maddesinde, “işletenin; eylemlerinden sorumlu tutulduğu kişilere karşı yöneltebileceği talepler” 92/b maddesinde ise, "işletenin, eşinin, usul ve füruunun, kendisini evlat edinme ilişkisi ile bağlı olanların ve birlikte yaşadığı kardeşlerinin mallarına gelen zararlar nedeniyle ileri sürülebilecekleri taleplerin" Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası kapsamı dışında kaldığı belirtilmiştir. Keza, bu maddeye paralel olarak Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortasının Genel Şartlarının A-3 maddesinde de, ZMSS kapsamı dışında kalan hususlar açıklanmıştır.

Bu yasal düzenlemelere göre destek zararı; ölenin değil üçüncü kişilerin üzerinde doğan dolaylı ve yansıma yolu ile meydana gelen zarardır. İşletenin yakınlarının uğradıkları destek zararlarının trafik sigortacısının sorumluluğu kapsamı dışında kaldığı açıkca Karayolları Trafik Kanununda düzenlenmediği gibi, Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartlarında da, bu yolda bir sınırlamaya yer verilmemiştir.

Hal böyle olunca; işletenin veya sürücünün ölümü nedeniyle onun desteğinden mahrum kalanların, trafik sigortacısından destek tazminatı talebinde bulunabilecekleri ilke olarak benimsenmelidir. Ancak; burada üzerinde durulması gereken husus, destek (işleten veya sürücü) kendi kusurlu hareketi ile ölümüne sebebiyet vermiş ise, hukuka aykırılıktan söz edilemez. Dolayısıyla; destek, kendi kusurunda yararlanamaz. Hali ile, yansıma yolu ile zarar görmüş ve destek tazminatı isteyenlerin, kendilerine destek sağlayan kişinin sahip olduğu haktan fazlasına sahip olabilmeleri hukuken mümkün bulunmamaktadır.

Bu durumda, zarar gören destek, kendisi tazminat talep etme hakkına sahip olsaydı, kusuru sebebiyle tazminattan indirim yapılması gerekiyorsa, destek görenler lehine takdir edilecek tazminattan da indirim yapılması gerekir. Nasıl ki, desteğin ölümü sebebiyle meydana gelen zararın yansıma yolu ile destek görenleri etkilediği kabul ediliyorsa, desteğin tazminattan indirime sebep olacak davranışları da aynı şekilde destek görenlere yansıyacaktır. (Bk.43-44 mad.)

Somut olayda, kazada hayatını kaybeden ..., davalı tarafından trafik sigorta poliçesi ile sigortalanan aracın işleteni olup, kaza sırasında araçta yolcu olarak bulunmaktadır.

O halde, yukarda açıklanan ilkeler ışığında; özellikle KTK.nun yasanın 92. maddesinde, teminat dışında kalan haller sayılmış olup, işletenin, eylemlerinden sorumlu olduğu kişilere karşı (somut olayda sürücü) yöneltebileceği talepler teminat dışında tutulmuştur. Meydana gelen tek taraflı kazada, işletenin uğradığı zarardan aracın sürücüsünün sorumlu olmasına, işletenin aynı zamanda mirasçıları konumunda olan davacıların, işletenin sahip olduğu haktan fazlasına sahip olmaları hukuken mümkün olmamasına göre, davacıların zararı teminat dışındadır. Mahkemece, davanın reddi karar vermek gerekirken yazılı şekilde hüküm kurulması doğru görülmemiştir.