Yargıtay 17. Hukuk Dairesi E.2010/4940 K.2010/9770

Taraflar arasındaki tazminat davasının yapılan yargılaması sonunda; kararda yazılı nedenlerden dolayı davanın kısmen kabulüne dair verilen hükmün süresi içinde davalı ...Ş vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği düşünüldü:

-K A R A R-

Davacı vekili, müvekkili şirkete kasko sigortalı araçta meydana gelen 22,050 TL hasar bedelinin sigortalıya ödendiğini, kaza tutanağını göre, davalı sürücünün 6/8 oranında kusurlu olduğunu, kusur oranına isabet eden 16.537 TL.nin 5.000 TL.sinin davalı aracının trafik sigortasından alındığını belirterek fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak üzere şimdilik bakiye 11.537 TL.nin ödeme tarihinden işleyecek avans faizi ile davalılardan tahsilini talep etmiş, 17.9.2009 tarihli ıslah dilekçesi ile adli Tıp Kurumu raporuna göre davalı sürücü %100 kusurlu olduğundan talebini 5.513 TL daha artırarak toplam 17.050 TL.nin davalılardan tahsilini savunmuştur.

Davalı ... Koy Tur. İnş. Ltd.Şti vekili kusur oranını ve hasar miktarını kabul etmediğini belirterek davanın reddini savunmuştur.

Davalı ...Ş vekili kazaya karışan müvekkili şirket adına trafikte kayıtlı iş makinasının ... Noterliğinin 24.11.2004 tarih 4424 yevmiye nolu Finansal Kiralama Sözleşmesi ile diğer davalı ... Koy Tur. İnş. Taah. İth. İhr. San. Tic. Ltd.Şti.ne kiralandığnı, müvekkilininin işleten sıfatı ve sorumluluğunun bulunmadığını belirterek davanın reddini savunmuştur.

Mahkemece davanın kısmen kabulü ile 17.000 TL tazminatın ödeme tarihinden işleyecek yasal faizi ile davalılardan tahsiline karar verilmiş, hüküm davalı ...Ş vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Dava, TTK.nun 1301.maddesine dayalı olarak açılan rücuan tazminat istemine ilişkindir.

Kazaya neden olan aracın kaza tarihindeki kayıt maliki davalı ...Ş olup, araç 25.10.2005 kaza tarihinden önce diğer davalı ... Koy Tur. Inş. Ltd.Şti tarafından 24.11.2004 tarihli 3 yıl süreli Finansal Kiralama sözleşmesi ile kiralanmıştır. Davacı tarafından işleten sıfatı ile her iki davalı şirketle birlikte davalı aracının sürücüsü aleyhine de dava açılmış ve mahkemece tüm davalılar yönünden davanın kabulüne karar verilmiştir.

Uyuşmazlık davalı ...Ş.nin işleten sıfatının bulunup bulunmadığı noktasından toplanmaktadır. 2918 sayılı KTK.nun hükümlerine göre trafik kaydı "işleteni" kesin olarak gösteren bir karine değilse de, onun kim olduğunu belirleyen güçlü bir kanıt niteliğindedir. Ancak trafik kaydına rağmen işletenliğin 3. kişi üzerinde bulunmasını engelleyen bir yasa hükmü yoktur.

Aynı yasanın 3. maddesinde "işleten araç sahibi olan veya mülkiyeti muhafaza kaydıyla satışta alıcı sıfatıyla sicilde kayıtlı görünen veya aracın uzun süreli kiralama ariyet veya rehin gibi hallerde kiracı, ariyet veya rehin olan kişidir. Ancak, ilgili tarafından başka bir kişinin aracı kendi hesabına ve tehlikesi kendisine ait olmak üzere işlettiği ve araç üzerinde fiili tasarrufu bulunduğu ispat edilirse bu kimse işleten sayılır" şeklinde tanımlanmıştır.

Aynı kanunun 85. maddesinde ise "Bir moturlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa moturlu aracın bir teşebbüsün ünvanı veya işletme adı altında veya bu teşebbüs tarafından kesinlen bilet ile işletilmesi halinde moturlu aracın işleteni ve bağlı olduğu teşebbüsün sahibi doğan zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olurlar." hükmüne yer verilmiştir.

Bu yasal düzenleme karşısında kazaya karışan araçların meydana getirdikleri zararlardan araç sahiplerinin hukuken sorumlu olacağı ilkesi benimsenmiş ise de, bu araçların sahipleri tarafından herhangi bir sebeple yararlanılmasının bir başka kimseye devir edilmesi halinde (çok kısa bir süre olmaması kaydıyla) artık üzerindeki fiili hakimiyeti kalmaması ve bu sebeple ekonomik yönden de bir yararlanma olanağının kalktığı durumlarda o aracı kaza sırasında fiili hakimiyeti altında bulunduran ve ondan istinaden yararlanan kimsenin işleten sıfatıyla meydana gelen zarardan sorumlu tutulması gerekip, bunun sonucu olarakta araç malikinin sorumlu tutulmaması gerekecektir.

Gerek doktrinde gerekse Yargıtay'ın uygulamalarında kiracının işleten sıfatının belirlenmesinde kira sözleşmesinin uzun süreli olması araç üzerinde fiili hakimiyet ve ekonomik yararlanma unsurlarının birlikte bulunması gerekmektedir. Somut olayda, davalı ...Ş kazaya neden olan aracı diğer davalı ... Koy Tur. İnş. Ltd.Şti.ne 25.10.205 tarihinde meydana gelen davaya konu kazadan çok önce 24.11.2004 tarihli finansal kiralama sözleşmesi ile kiraya verdiğine ilişkin finansal kiralama sözleşmesi, fatura, sipariş emri, teslim belgesi düzenlediğini ve aracı kira sözleşmesi ile devrettiğini kanıtladığına göre bu davalı yönünden davanın husumet yoklugundan reddine karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde hüküm kurulması doğru görülmemiştir.