Yargıtay 17. Hukuk Dairesi E.2011/12904 K.2012/4878

İCRA VE İFLAS KANUNU (2004) Madde 277

İCRA VE İFLAS KANUNU (2004) Madde 105

İCRA VE İFLAS KANUNU (2004) Madde 143

"İçtihat Metni"ÖZET: İPTAL DAVASININ KOŞULLARINDAN BİRİ ALACAKLININ ELİNDE KESİN VEYA GEÇİCİ ACİZ BELGESİNİN BULUNMASIDIR. BORÇLUNUN HACZİ KABİL MALININ BULUNMAMASI HALİNDE DURUMU TESPİT EDEN HACİZ ZAPTI, GEÇİCİ ACİZ BELGESİ NİTELİĞİNDEDİR. BORÇLUNUN ANNESİNİN HAZIR OLDUĞU HACİZ İŞLEMİNDE BORÇLUYA AİT HACZİ KABİL MAL BU­LUNMADIĞI, BUNUN DIŞINDA TAŞINMAZ, ARAÇ VE MEVDUAT HACZİNE YÖNELİK İŞLEMLERİN SONUÇSUZ KALMASI NEDENİYLE BORÇLUNUN ACİZ HALİNİN GERÇEKLEŞTİĞİ KABUL EDİLEREK, BORÇLUNUN YERLEŞİM YERİNE GİDİLDİĞİNDE DAVA KONUSU ARACIN SATIŞ TARİHİNDEN SONRA BORÇ­LUNUN KULLANIMINDA OLDUĞUNUN BELİRLENMİŞ OLMASI BAKIMINDAN, ARACIN SATILDIĞI DAVALI KİŞİNİN BORÇLUNUN ALACAKLILARINDAN MAL KAÇIRMAK AMACIYLA HAREKET EDEBİLECEK KİŞİLERDEN OLDUĞU KABUL EDİLEREK TASARRUFUN İPTALİNE KARAR VERMEK GEREKİR.

Taraflar arasındaki tasarrufun iptali davasının yapılan yargılaması so­nunda; kararda yazılı nedenlerden dolayı davanın reddine dair verilen hükmün süresi içinde davacı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği düşünüldü:

Davacı vekili, davalı borçlu Funda aleyhine icra takibi yaptıklarını, borcu karşılayacak malı bulunmadığını ileri sürerek davalı borçlu Funda’nın üzerine kayıtlı aracını mal kaçırma amaçlı davalı Uğur’a sattığını belirterek tasarrufun iptaline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı Uğur vekili ve Funda, davanın reddini savunmuştur.

Mahkemece usulüne uygun olarak düzenlenmiş kesin aciz vesikasının ibraz edilemediği gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiş; hüküm, davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Dava, İİK’nın 277 ve devamı maddelerine dayalı olarak açılan ta­sarrufun iptali istemine ilişkindir.

İptal davasının koşullarından biri alacaklının elinde kesin (İİK 143) veya geçici (İİK 105/II) aciz belgesinin bulunması gerektiğidir. Kesin veya geçici aciz vesikasının bulunması, iptal davası için ön koşul ise de, bunun davanın açılmasından önce alınması zorunlu değildir. Davanın açılmasından sonra alınabileceği gibi, temyiz aşamasında ve hatta bozmadan sonra karar dü­zeltme aşamasında bile alınıp ibraz edilmesi yeterlidir. Ayrıca borçlunun hacze kabil malının bulunmaması halinde durumu tespit eden haciz zaptı, geçici aciz belgesi niteliğinde kabul edilebilir.

Mahkemece usulüne uygun olarak düzenlenmiş kesin aciz vesikasının ibraz edilemediği gerekçesi ile davanın reddine karar verilmiş ise de, varılan sonuç dosya kapsamına uygun düşmemektedir.

Dairemizin yerleşmiş içtihatlarına ve Yargıtay Hukuk Genel Kurulu’nun 02.03.2005 gün, 2005/15-100-119 sayılı kararına göre, borçlu hakkında aciz vesikası alınmamakla birlikte, borçlu kayıp ve adresi saptanamıyorsa, sap­tanan ve bilinen adreslerinde de icraca, borçlunun haczi kabil malının bu­lunmadığı tespit edilmiş ise, bu takdirde aciz hali gerçekleşmiş sayılır. Somut olayda, borçlunun annesinin hazır olduğu 09.10.2009 tarihli haciz işleminde borçluya ait hacze kabil mal bulunamadığı, bunun dışında taşınmaz, araç ve mevduat haczine yönelik işlemlerin sonuçsuz kaldığı icra dosyası içeriğinden anlaşmaktadır. Bu bakımdan davalı borçlunun aciz halinin gerçekleştiği kabul edilmelidir.

Bunun yanında mahkemenin gerekçesinde de belirlediği üzere haciz işlemi için 22.06.2010 ve 18.02.2011 tarihlerinde borçlunun yerleşim yerine gidildiğinde dava konusu aracın satış tarihinden sonra borçlunun kullanımında olduğunun belirlenmiş olması bakımından, davalı Uğur’un borçlu Funda’nın alacaklılarından mal kaçırmak ya da alacaklılarını ızrar kastı ile hareket ettiğini bilebilecek kişilerden olduğu anlaşılmaktadır (İİK 280/I). Hal böyle olunca davanın kabulüne karar vermek gerekirken yazılı gerekçelerle davanın reddine karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir.