Yargıtay 17. Hukuk Dairesi E.2011/6528 K.2012/1389

Taraflar arasındaki tasarrufun iptali davasının yapılan yargılaması sonunda; kararda yazılı nedenlerden dolayı davanın reddine dair verilen hükmün süresi içinde davacı ... vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği düşünüldü:

-K A R A R-

Davacı vekili, davalı borçlu ... aleyhine icra takibi yaptıklarını, borcu karşılayacak malı bulunmadığını ileri sürerek davalı borçlu ...'ın adına kayıtlı taşınmazlarını mal kaçırma amaçlı davalı ...'na devrettiğini belirterek tasarrufun iptaline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı ... ve ...'na usulüne uygun davetiye tebliğine rağmen duruşmalara gelmemiş ve davaya cevap vermemiştir.

Mahkemece dava konusu taşınmazların davalıların murisleri adına kayıtlı olduğu, tapuda intikal işleminin yapılmadığı, bu nedenle davacı tarafından borçlunun tapuda intikalen gelen hissesi üzerine her zaman haciz konulabileceği, iptali gereken her hangi bir tasarrufun bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiş, hüküm davacı ... vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Dava İİK.nun 277 ve devamı maddeleri uyarınca açılan tasarrufun iptali isteğine ilişkindir. Bu tür davalar elinde kat'i (İİK.nun 143.md) ya da geçici (İİK.nun 105.md) aciz belgesi bulunan alacaklılar tarafından açılabilir. Bu husus davanın görülebilme koşulu olup mahkemece re'sen (kendiliğinden) gözönüne alınması gerekir. Mahkemece iptali gereken her hangi bir tasarrufun bulunmadığı yönünde değerlendirme yapılmış ise de, İİK'nın 277. maddesi anlamında iptal edilebilen tasarruflar, sadece malvarlığındaki bir hakka doğrudan etki yaparak, o hakkı başkasına nakleden veya sınırlayan, külfet yükleyen veya değiştiren veya sona erdiren hukuki işlemler olarak tanımlanan tasarruf işlemlerinden ibaret bulunmadığı gibi, tasarruf işlemlerinin ancak bir bölüm

olarak dahil olduğu hukuki bir sonuç doğurmak üzere yapılan irade beyanları olarak tanımlanan hukuki işlemlerden de ibaret değildir. Bu madde gereğince borçlunun iptale tabi tasarrufları – kaynak yasanın Almanca metninde gösterildiği gibi – hukuki işlem kavramından daha geniş olan, onu da içeren ve kendisine hukuk düzenince hukuki sonuç bağlanmış olan hukuki fiillerdir.

Somut olay bakımından, borçlunun murisinden kalan dava konusu taşınmazların halen murisi adına kayıtlı olmasına karşın, borçlu Fuat'ın aleyhine açılan tapu iptali tescil davasını kabul etmesi ve temyizden feragat etmesi sonucu taşınmazlardaki hisselerinin 3. kişi davalı ...'e tescili yönünde karar verilmiştir.

Bunun sonucunda da alacaklının alacağını temin için açmış olduğu ortaklığın giderilmesi davasında dava konusu taşınmazlar yönünden konusuz kaldığı gerekçesi ile karar verilmesine yer olmadığı yönünde hüküm kurulmuştur. Borçlunun davayı kabulü bir hukuki fiil olarak iptale tabi tasarruftur.

Ancak davalı borçlunun yerleşim yerinde haciz işleminin yapılmamış olması, murisinden intikal eden taşınmazın (223 sayılı parsel) bulunması, davacı tarafından dosyaya aciz belgesinin ibraz edilmemesi ve icra dosyasındaki haciz işlemlerinin de geçici aciz belgesi yerine geçmemesi dikkate alınarak dava şartı olan aciz belgesinin bulunmaması nedeniyle davanın reddine karar verilmesi gerekirken, yukarıda anılan gerekçe ile davanın reddi yönünde hüküm kurulması karşısında sonucu itibariyle doğru bulunan kararın HUMK.nun 438/son maddesi uyarınca değişik bu gerekçe ile onanması gerekmiştir.