Yargıtay 17. Hukuk Dairesi E.2011/7920 K.2012/2057

Taraflar arasındaki tazminat davasının yapılan yargılaması sonunda; kararda yazılı nedenlerden dolayı davanın kabulüne dair verilen hükmün süresi içinde davalı ... vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği düşünüldü:

-K A R A R-

Davacı vekili, müvekkiline ait aracın trafik kazasında hasarlandığını, kazanın yoldaki çalışmalarda Karayolları ilgili birimi ile yüklenici firmaların ihmalinden, yetersiz işaretlemelerden ve yola dökülen taşlardan kaynaklandığını, müvekkilinin kusurunun bulunmadığını ve aracında 15.500 TL tutarında zarar oluştuğunun tespit edildiğini belirterek şimdilik 7.500 TL.nın kaza tarihinden işleyecek yasal faizi ile davalı taraftan tahsilini talep etmiştir.

Davalı ... vekili davanın zamanaşımına uğradığını, hizmet kusuruna dayanıldığından müvekkili idare hakkındaki davanın idari yargıda görülmesi gerektiğini, yüklenici firmaların sorumluluğunun bulunduğunu, davacının kusurlu olduğunu, tespit raporunu kabul etmediğini belirterek davanın reddini savunmuştur.

Mahkemece davanın kabulü ile 7.500 TL tazminatın kaza tarihinden işleyecek yasal faizi ile davalılardan tahsiline karar verilmiş; hüküm, davalı ... vekili tarafından temyiz edilmiştir.

1-Dava, trafik kazasından kaynaklanan maddi tazminat istemine ilişkindir. Davacı vekili, davalı ... ile yüklenici firmaların yol çalışması sırasında

yeterli işaretleme yapmadan, yol yapım çalışması ile ilgili tabela ve uyarıcı levha kaymaksızın yola taş ve toprak dökülmesi nedeniyle meydana gelen trafik kazası sonucu müvekkilinin aracında zarar oluştuğunu ileri sürmüştür. Davalı ... vekili bu konuda taşeronların sorumluluğunun bulunduğunu, müvekkili aleyhindeki davanın idari yargıda açılması gerektiğini, kusuru, hasarı kabul etmediğini savunmuştur.

İdareler kamu hizmetlerinin yürütülmesi sırasında kişilere ve özel mülkiyete verdiği zararı tazmin ile sorumlu olup, tazminat davasına konu olabilecek zararın idari eylem ve işlemlerden doğması halinde bu zarar idari yargıda açılacak tam yargı davası ile istenebilecektir. Kamu hizmeti görmekle yükümlü olan idare, kamu hizmeti sırasında verdiği zararlardan dolayı özel hukuk hükümlerine tabi değildir.

Hizmet kusurundan dolayı açılan davaların İdari Yargılama Usulü Hakkındaki Kanun'un 2.maddesi hükmü uyarınca tam yargı davası olarak ikame edilmesi gerekmektedir. Görev kuralları kamu düzenine ilişkin olup, mahkemece kendiliğinden dikkate alınması zorunludur.

Bu durumda mahkemece; davalı ... hakkında hizmet kusuruna dayanılarak dava açılmış olmasına bu davaya konu edilen zararın ödetilmesi için açılan davaya bakma görevinin idari yargı yerine ait bulunmasına, davanın tam yargı davası niteliği taşımasına ve adli yargıda görülememesine göre davalı ... yönünden dava dilekçesinin yargı yolu nedeniyle reddine karar verilmesi gerekirken, işin esasına girilerek davalı Kara Yolları Genel Müdürlüğü'nün sorumluluğuna hükmedilmesi doğru görülmemiştir.

2-Kabule göre de dava dilekçesinde davalı ... dışında yüklenici firmalar (taşeron) ... Petrol İnş. Mak. San. Tic. Ltd. Şti. ve ... İnş. Mak. Müh. San. ve Dış Tic. Ltd. Şti. birleşmesinden oluşan iş ortaklığı (ortak girişim) davalı gösterilerek dava açılmış; bu şekilde dava dilekçesi ve karar tebliğ edilerek iki ayrı şirketten oluşan ortak girişim aleyhinde hüküm kurulmuştur. Taraf ehliyeti, davada taraf olabilme yeteneğidir. Medeni haklardan istifade (hak) ehliyeti bulunan her gerçek ve tüzel kişi davada taraf ehliyetine de sahiptir. Yalnız gerçek ve tüzel kişiler, hakların ve borçların sahibi olabilir bu nedenle haklarının korunması için dava açılabilir ve borçlarından dolayı kendilerine karşı dava açılabilir. Tüzel kişiliği bulunmayan toplulukların taraf ehliyeti yoktur. Adi

ortaklığın tüzel kişiliği olmadığı için taraf ehliyeti de yoktur. Bu nedenle adi ortaklığa karşı dava açılamaz, adi ortaklığı ilgilendiren haklar ve borçlar bakımından bütün ortakların birlikte davacı veya davalı olmaları gerekir. Bir davada tarafların taraf ehliyetine sahip olmaları dava şartlarındandır bu nedenle davanın taraflarından birinin taraf ehliyetine sahip olmadığı mahkemece re'sen (kendiliğinden) gözetilir ve dava esasa girilmeden reddedilir.

Somut olayda davalı olarak gösterilen ve aleyhinde hüküm tesis olunan ... Petrol İnş. Mak. San. Tic. Ltd. Şti. ve ... İnş. Mak. Müh. San. ve Dış Tic. Ltd. Şti. iş ortaklığının (ortak girişim) tüzel kişiliği ve dolayısıyla taraf ehliyeti bulunmamaktadır. Bu ortak girişimi (iş ortaklığını) oluşturan ... Petrol İnş. Mak. San. Tic. Ltd. Şti.nin ayrı, ... İnş. Mak. Müh. San. ve Dış Tic. Ltd.

Şti.nin ayrı tüzel kişilikleri vardır ve ortak girişim olarak değil ayrı ayrı bu şirketler hakkında dava açılması gerekmektedir. Bu durumda mahkemece, davalı ... Petrol İnş. Mak. San. Tic. Ltd. Şti. ve ... İnş. Mak. Müh. San. ve Dış Tic. Ltd. Şti. iş ortaklığı (ortak girişim) aleyhinde açılan davanın da taraf ehliyeti bulunmadığından reddine karar verilmesi gerekirken yazılı olduğu biçimde hüküm kurulması doğru görülmemiştir.