Yargıtay 17. Hukuk Dairesi E.2011/9230 K.2012/7619

Taraflar arasındaki tazminat davasının yapılan yargılaması sonunda; kararda yazılı nedenlerden dolayı davanın kısmen kabulüne dair verilen hükmün, süresi içinde davacı tarafından temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği düşünüldü:

-K A R A R-

Davacı vekili, müvekkili şirket nezdinde trafik sigortası ile sigortalı araç sürücüsünün taşıdığı yolculardan...'un kamyonun kasasından düşüp ölmesi nedeni ile hak sahiplerine 26.03.2009 tarihinde...'an 10.232,00 TL tazminat ödendiğini belirterek ödeme tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı sigortalı araç malikinden tahsiline karar verilmesini talep etmiştr.

Davalı vekili, davanın reddine karar verilmesini savunmuştur.

Mahkemece, benimsenen kusur ve aktüer raporuna göre vaki kazada asli kusuru sonucu ölenin yakınlarına ödenen tazminattan sigortalı araç maliki davalının, sürücünün kusuru oranında sorumlu olduğu kanaati ile davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Dosya içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde, dayanılan delillerin tartışılıp değerlendirilmesinde, özellikle, oluşa uygun olarak düzenlenen uzman bilirkişi raporunda belirtilen kusur oranının hükme esas alınmasında bir usulsüzlük bulunmamasına göre, davacı vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddiyle usul ve yasaya uygun bulunan hükmün ONANMASINA ve aşağıda dökümü yazılı 2,75 TL kalan onama harcının temyiz eden davacıdan alınmasına 11.6.2012 gününde üye ... ve üye ...'ın karşı oyu ve oyçokluğuyla karar verildi.

(Karşı Oy) (Karşı Oy)

Davalının işleteni olduğu, davacıya ...'li ... plakalı ... Kamyonet ile 11.9.2008 tarihinde ev eşyası taşınmakta iken eşyalar üzerindeki masada oturan...'un araçtan düşerek ölmesi sonucu desteğinden mahrum kalanlara davacı tarafından ödenen tazminatın ... Poliçesi Genel Şartlarının 4/e maddesine aykırılık nedeni ile davalı işletenden rücuen tahsili istemi ile dava açılmış,

Davalı davanın reddini savunmuş,

Yargılama sonucunda mahkemece "araç sürücüsünün olayda %25 oranında kusurlu olduğu, kusur oranına göre davalı işletenin 4.420,46 TL.den sorumlu bulunduğu" gerekçesiyle davanın kısmen kabul ve kısmen reddine karar verilmiş,

Davacı vekilinin vaki temyizi üzerine karar sayın çoğunluk görüşü doğrultusunda onanmıştır.

Sayın çoğunluğun onama görüşüne katılamıyorum.

2918 sayılı yasanın 95.maddesinde "sigorta sözleşmesinde veya sigorta sözleşmesine ilişkin kanun hükümlerinden doğan ve tazminat yükümlülüğünün kaldırılması veya miktarının azaltılması sonucunu doğuran hallerin zarar görene karşı ileri sürülemeyeceği, ödemede bulunan sigortacının sigorta sözleşmesine ve bu sözleşmeye ilişkin kanun hükümlerine göre tazminatın kaldırılmasını veya azaltılmasını sağlayabileceği oranda sigorta ettirene başvurabileceği",

... Genel Şartlarının 4.e maddesinde "tazminatı gerektiren olayın yolcu taşımaya ruhsatlı olmayan araçlarda yolcu taşınması veya yetkili makamlarca tespit edilmiş olan istiab haddinden fazla yolcu veya yük taşınması...." halinde sigortacının işletene rücu hakkının bulunduğu,

Karayolları Trafik Yönetmeliğinin 130/1 maddesinde de "kamyon, kamyonet, römork ve yarı römorktaki yük üzerinde insan taşınmasının yasak olduğu" öngörülmüştür.

Somut uyuşmazlıkta, davalının işleteni olduğu davacıya ...'li ... plakalı kamyonette, ruhsat kaydına göre istiab haddi iki kişi olmasına rağmen 11.9.2008 tarihinde araçta ev eşyası taşınması sırasında üç kişinin şöför mahallinde beş kişinin de yük üzerinde olduğu halde araç seyir halinde iken kavşakta dönüş esnasında yük üzerinde bulunan masada oturan... masa ile birlikte yere düşerek vefat etmiş, davacı ... 'ın anne ve babasına destekten yoksun kalma tazminatı ödeyerek 2918 sayılı yasanın 95.maddesi gereğince işletene rücu etmiştir.

Ölüm olayı, münhasıran Karayolları Trafik Yönetmeliğinin 130/1 maddesinde açıkça yasaklanmış olmasına rağmen yük üzerinde yolcu taşınmasından kaynaklanmış olup uygun illiyet bağı bulunmaktadır.

Bu halde davalı işleten tüm zarardan sorumludur.

Yerel mahkemece davanın kabulüne karar verilmesi gerekirken davanın kısmen kabul kısmen red edilmesi nedeni ile yerel mahkeme kararının bozulması gerekirken onanmasına ilişkin sayın çoğunluk görüşüne karşıyım.

KARŞI OY

Davacı vekili, davalıya ait ... plakalı kamyonetin müvekkiline ... poliçesi ile sigortalı olup, 11.9.2008 tarihinde sürücü ... ... ... idaresinde iken meydana gelen tek taraflı kazada vefat eden...’un mirasçıları olan anne ve babasına 26.3.2009 tarihinde toplam 10.230,00 TL tazminat ödendiğini, tazminatı gerektiren olayın yolcu taşımaya ruhsatı olmayan araçlarda yolcu taşınması veya yetkili makamlarca tesbit edilmiş olan istiap haddinden fazla yolcu ve yük taşınması yüzünden meydana gelmiş olması halinde sigortacının işletene rücu hakkının doğduğunu, davalıya ait araç sürücüsünün de istiap haddinden fazla yolcu taşıdığını belirterek 10.230-TL tazminatın davalıdan rücuen tahsilini talep etmiştir.

Davalı davanın reddini savunmuştur.

Mahkemece yapılan yargılama sonucunda “araç sürücüsünün %25 oranında kusurlu olduğu, bu orana göre davalı işletenin 4.420,46 TL’den sorumlu bulunduğu” gerekçesi ile davanın kısmen kabul ve kısmen reddine karar vermiştir.

Davacı vekilinin temyizi üzerine karar sayın çoğunluğun görüşü doğrultusunda onanmıştır.

Somut olay, davalının işleteni olduğu, davacıya ...’li ... plakalı kamyonette murise ait eşyaların taşınması sırasında 11.9.2008 tarihinde üç kişinin şoför mahallinde beş kişininde yük üzerinde olduğu halde araç seyir halinde iken kavşakta dönüşü esnasında kamyonet arkasında yük olarak bulunan masada oturan...’un masa ile birlikte kayarak yere düşmesi sonucu vefat ettiği şeklinde gerçekleşmiştir.

Aşağıdaki gerekçeler ile sayın çoğunluğun onama görüşüne katılmıyorum.

2918 sayılı yasanın 95.maddesinde "sigorta sözleşmesinde veya sigorta sözleşmesine ilişkin kanun hükümlerinden doğan ve tazminat yükümlülüğünün kaldırılması veya miktarının azaltılması sonucunu doğuran hallerin zarar görene karşı ileri sürülemeyeceği, ödemede bulunan sigortacının sigorta sözleşmesine ve bu sözleşmeye ilişkin kanun hükümlerine göre tazminatın kaldırılmasını veya azaltılmasını sağlayabileceği oranda sigorta ettirene başvurabileceği",

... Genel Şartlarının 4.e maddesinde "tazminatı gerektiren olayın yolcu taşımaya ruhsatlı olmayan araçlarda yolcu taşınması veya yetkili makamlarca tespit edilmiş olan istiab haddinden fazla yolcu veya yük taşınması...." halinde sigortacının işletene rücu hakkının bulunduğu,

Karayolları Trafik Yönetmeliğinin 130/1.maddesinde de "kamyon, kamyonet, römork ve yarı römorktaki yük üzerinde insan taşınmasının yasak olduğu" öngörülmüştür. 2.fıkrasında ise gerekli hallerde kamyon, kamyonet, römork ve yarı römorklarda:

a-Araçları imal, tadil ve montajı hakkındaki yönetmelikte belirtilen ölçülere uygun oturma yerleri yapılması,

b-Kasa kenarlarının düşmeyi önleyecek şekilde kapalı ve örtülü olması şartı ile taşıma sınırının her tonu için iki yolcu taşınabileceği,

c-Kısa mesafelerde işçi taşınmasında kullanılacakları için kasanın yanı ve arka kapaklarının 90 cm yükseklikte ve sağlam şekilde kapalı olması, karasör zemininden itibaren en az 120 cm yüksekliğinde elle tutulacak sağlam bir korku-

luğunun bulunması şartı ile taşıma sınırının her tonu için ayakta iki yolcu taşınabileceği, bu amaçla kullanılan araçların üzeri açık olabileceği, yükle birlikte yolcu ve hizmetlilerin taşınmasında aşağıdaki esaslara uyulmasının mecburi olup, bunlarında 1- Yüklerin sağlam olarak yerleştirilmiş ve bağlanmış olması, 2-Kasanın yan ve arka kapaklarının kapalı olması,3- Yolcuların kasa içerisinde ayrılmış bir yerde oturtulması,4- Yüklerin üzerine hiçbir şekilde yolcu bindirilmemesi şartı ile yükle birlikte yolcu taşınabileceği belirlenmiştir.

Dava dilekçesi ile davacı vekili olaya ilişkin ... Asliye Ceza Mahkemesinin 2008/362 Esas sayılı dosyasına delil olarak dayanmıştır. Mahkemece dosya istenmiş ise de sonra karar örneği dosya içerisine sunulmuştur. Mahkemenin 26.11.2008 tarihinde verildiği kararda taksirle ölüme neden olma eyleminden dolayı sanık ... ... ... toplam 2 yıl 6 ay hasip cezasıyla cezalandırılmıştır. Mahkemece 10.11.2008 tarihinde yapılan keşif sonucu alınan bilirkişi raporuna dayanılarak sanık sürücünün 5/8, yolcu maktulün ise 3/8 oranında kusurlu olduğu benimsenmiştir.

Mahkemece yapılan yargılamada Adli Tıp Kurumu ... Trafik İhtisas Dairesinden alınan 3.6.2010 tarihili raporda ise “20.2.2008 günlü bilirkişi raporunda sürücü ... 5/8, yolcu... 3/8 oranında kusurlu olduğu belirtilmiştir.

Dosyada mevcut olan ceza mahkemesi kararı, sürücü ve tanık beyanları, ceza mahkemesine sunulan bilirkişi raporu ve tekmil veriler nazara alındığında olayın yukarıda olay bölümünde anlatıldığı şekilde meydana geldiği anlaşılmakla, kamyon kasasına binip tehlikeli bir şekilde can güvenliğini tehlikeye atacak tarzda eşya üzerinde yolculuk yapan yolcunun oluş şartlarında birinci derecede kusurlu olacağı ve sürücüye birinci derecede kusur atfeden, olayın oluşuna uygun düşmeyen bilirkişi raporunun sonucuna katılınmamış ve heyetimiz aşağıdaki şekilde rapor tanzim etmiştir” açıklaması ile sürücü ... ... ...’in %25,

müteveffa yolcu...’un %75 oranında kusurlu oldukları belirlenmiştir.

Mahkemece de bu kusur oranı üzerinden sürücünün %25 kusuru esas alınarak tazminat hesabı yapılmış ve dava 4.420,00 TL için kısmen kabul edilmiştir.

BK 53.maddesine göre ceza mahkemesi tarafından verilen karar ve alınan bilirkişi raporundaki kusur hukuk hakimini

bağlamaz. Ancak maddi vaka tesbitine yönelik belirlemeler bağlayıcıdır. Somut olay ve maddi vaka 11.9.2008 gününde meydana gelen kazadır. Aynı olaya ilişkin her iki mahkemede birbiriyle çelişkili kusur oranları belirlenmiştir.

Davacının dava dilekçesindeki iddiası istiap haddinden fazla yolcu taşınmasına yönelik tazminat istemine ilişkindir. Davacının temyizi de bu hususa ilişkin olup, aracın ruhsatındaki istiap haddi iki kişi iken vasıtaya sekiz kişi binmiş olduğundan, bunlarında yolcu taşınmayacak kasa bölümünde taşınması sonucu murisin hayatını kaybettiğine yöneliktir.

Hüküm yeterli araştırma ve incelemeye dayanmamaktadır. ... Genel Şartları 4 maddesi taşıtın, ruhsatında belirtilen taşıma haddinden fazla yük ve yolcu taşıması sırasında meydana gelen zararların teminat dışı olduğunu hükme bağlamıştır. Bu hükmün uygulanabilmesi için riziko ile istiap haddinden fazla yük yada yolcu taşıma arasında uygun illiyet bağının bulunması ve kazanın sarf bu nedenle meydana gelmiş olması gerekir.

Bu durumda mahkemece öncelikle davalıya ait aracın ... Genel Şartları 4 ve KTY 130.maddesinde sayılan yolcu veya yük taşımaya uygun araç olup olmadığı, yolcu ve yük taşınabilir ise istiap haddinin aşılıp aşılmadığı, eğer istiap haddi aşılmış ise bu kezde kazanın ve sonucu olan ölüm olayının gerçekleşmesinin münhasıran istiap haddinin aşılmasından meydana gelip gelmediği, ceza dosyasının da celbedilip incelenerek alınacak bilirkişi raporunda kusur konusundaki mübayenet de giderilerek tartışılması ve sonucuna göre karar verilmesi gerekir iken, davanın bu araştırılmalar yapılmadan kısmen kabulüne dair eksik incelemeye dayalı verilen kararın bozulması gerekirken, kararın onanmasına ilişkin sayın çoğunluk görüşüne karşıyım.11.6.2012