Yargıtay 17. Hukuk Dairesi E.2012/13085 K.2013/13171

Taraflar arasındaki tazminat davasının yapılan yargılaması sonunda verilen hükmün duruşmalı olarak temyizen tetkiki davalı ... vekilince istenmiş olmakla duruşma için tayin edilen 01.10.2013 Salı günü davacılar vekili Avukat Barış Taç geldi. Davalılar tarafından gelen olmadı. Temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşıldıktan ve hazır bulunan davacılar vekili dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği düşünüldü:

-K A R A R-

Davacılar vekili, murisin yolcusu olduğu araç ile zorunlu mali sorumluluk sigortası bulunmayan aracın çarpışması sonucu öldüğünü açıklayıp, eş ... için 174,974.99 TL, ... için 25.504,64 TL, ... için 42.149,06 TL destekten yoksun kalma tazminatının kusur oranlarına göre temerrüt tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir. Davalılar vekilleri, davanın reddini savunmuştur.

Mahkemece, iddia, savunma ve toplanan kanıtlara göre; davanın kabulü ile, davacı eş ... için 174,974.99 TL destekten yoksun kalma tazminatının 50.795,26 TL'sinin genel sigortadan 10.3.2011'den, 124,259,73 TL'sinin dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı ... hesabından tahsiline, davacı ... için 25.504,64 TL destekten yoksun kalma tazminatının 6.376,16 TL'sinin genel sigortadan 10.3.2011'den, 19.128,48 TL'sinin dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı ... hesabından tahsiline, davacı ... için 42.149,06 TL destekten yoksun kalma tazminatının 10.537,27 TL'sinin genel sigortadan 10.3.2011'den,

31.611,79 TLsinin dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı ... hesabından tahsiline,karar verilmiş; hüküm, davalı ... vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Mahkemece toplanıp değerlendirilen delillere, özellikle oluşa ve dosya içeriğine uygun olarak düzenlenen uzman bilirkişi raporunda belirtilen kusur oranının ve tazminata ilişkin hesaplamanın hükme esas alınmasında bir usulsüzlük bulunmamasına göre davalı ... vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddiyle usul ve kanuna uygun bulunan hükmün ONANMASINA ve 990.00 TL vekalet ücretinin davalı ... Hesabından alınarak duruşmada vekille temsil olunan davacılara verilmesine, aşağıda dökümü yazılı 11.931,39 TL kalan onama harcının temyiz eden davalı ... Hesabından alınmasına 1.10.2013 gününde Üye ... ve ...'ın karşı oyu ve oyçokluğuyla karar verildi.

-KARŞI OY-

T.C. Anayasasının 142 maddesinde "Mahkemelerin kuruluşu, görev ve yetkileri, işleyişi ve yargılama usullerinin kanunla düzenleneceği",

2918 Sayılı Karayolları Trafik Yasası'nın 110/2 maddesinde "motorlu araç kazalarından dolayı hukuki sorumluluğa ilişkin davaların, sigortacının merkez veya Şubesinin veya sigorta sözleşmesini yapan acentenin bulunduğu yer mahkemelerinden birinde açılabileceği gibi kazanın vuku bulduğu yer mahkemesinde de açılabileceği",

Dava tarihinde yürürlükte bulunan mülga 1086 sayılı HUMK.nın 21. Maddesinde de " haksız bir fiilden mütevellit davanın o fiilin vuku bulduğu mahal mahkemesinde ikame olunabileceği" öngörülmüştür.

T.C. Anayasasının 142 maddesi hükmünden de açıkça anlaşıldığı üzere mahkemelerin görev ve yetkileri ancak kanunla düzenlenebilmektedir. İdari bir kararla mahkemelerin yetki ve görevlerinin tayini mümkün olmadığı gibi yargı kararları ile de yasa ile açıkça yetki verilmeyen bir mahkemenin yorum yolu ile yetkili kılınması da mümkün bulunmamaktadır.

2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanunu, dava tarihinde yürürlükte bulunan mülga 1086c sayılı HUMK. 21.maddesine paralel olarak 110/2 maddesi hükmünü getirmiş olup prensip olarak motorlu araç kazalarından kaynaklanan davalara uygulanır.

Dolayısıyla işletene (KTK 85), motorlu araçlarla ilgili mesleki faaliyette bulunana (KTK 104) yarış düzenleyicilere (KTK 105) aracı çalan ya da gasp edenlere (KTK 107), sigortacıya (KTK 97) ve işletenle birlikte müteselsil sorumlu olan kişilere (KTK 88) mesela araç sürücüsüne karşı açılacak tüm davalar bu madde kapsamına girmektedir.

Şu durum karşısında madde kapsamı dışındaki yerlerden birinde bir dava açıldığı ve yetki yönünden karşı konulduğu takdirde istenilen ve madde kapsamında yer alan mahkemelerden birine dosya gönderilmek üzere yetkisizlik nedeni ile dava dilekçesi red edilmelidir. (Y.4HD. 27.4.1989 gün 1037/4037 sayılı kararı, Karahasan-Tazminat Davaları S.367-369, Nomer, 2918 Sayılı KTK'ya göre motorlu araç işleteninin hukuki sorumluluğu İBD 1992 S.1-3 S.

86, Havutçu-Gökyayla, uygulamada 2918 sayılı KTK'ya göre hukuki sorumluluk)

TTK 1301 maddesine dayanılarak açılacak sigorta rücu davalarında ise KTK 110/2 maddesinde öngörülen yetki kuralının uygulanması mümkün değildir. Bu tür uyuşmazlıklarda ise yetki itirazının HMK'da düzenlenen yetki kurallarına göre çözümlenmesi gerekir. (Y.HGK 26.5.1990 gün 319/464 sayılı kararı, Işık Ulaş Sigorta Hukuku S.468) KTK 110/2 maddesindeki kural sigortacının sorumluluğunun söz konusu olduğu durumlar için öngörülmüş olup bu kural davacı yararına getirilmiştir. Davalı olan sigorta şirketine bu kuraldan yararlanması mümkün değildir. (Çetin Aşçıoğlu-Trafik Kazalarından Doğan Hukuk ve Ceza Sorumlulukları S. 394, Işıl Ulaş Uygulamalı Zarar Sigortalar Hukuku S.1052-1053)

Somut uyuşmazlıkta;

Davacılar desteği ...'in içinde yolcu olarak bulunduğu, davalı ...Ş'ye ZMSS poliçesi ile sigortalı ... plakalı araç ile ZMSS1 i bulunmayan ... plakalı traktörün 24.10.2010 tarihinde Isparta-Senirkent ilçesinde çarpışması sonucu davacılar desteği vefat etmiş,

Davacılar tarafından desteğin içinde bulunduğu araç ZMSS'ini düzenleyen ... Sigorta A.Ş ile diğer aracın ZMSS'inin bulunmaması nedeniyle ... aleyhine eldeki dava açılmış,

Dava dilekçesi tebliğ üzerine davalılardan Güvence Hesabı vekili "davanın HUMK 9 ve 21.maddesinde öngörülen yetkili mahkemelerde açılmadığı müvekkili şirket merkezinin

Şişli-İstanbul adresinde olduğu, davanın İstanbul mahkemelerinde açılması gerektiğini" bildirerek süresinde yetki itirazında bulunmuş,

Yerel mahkemece "davalılardan Mapfre Sigorta A.Ş'nin Bölge Müdürlüğünün Ankara da bulunduğu, bu nedenle Ankara mahkemelerinin yetkili olduğu" gerekçesiyle davalı ... vekilinin yetki itirazı red edilmiş,

Yerel mahkemece yapılan yargılama sonucunda davanın kabulüne ilişkin verilen karar davalı ... Hesabının aynı nedene dayalı temyiz itirazı sayın çoğunluk görüşü doğrultusunda ret edilerek karar onanmıştır.

Uyuşmazlıkta, davalı ... şirketinin bölge Müdürlüğünün Ankara da bulunması nedeniyle yerel mahkemeyi yetkili kabul ederek kararı onayan sayın çoğunluk görüşüne karşıyız.

Davacılar desteğinin ölümü ile sonuçlanan trafik kazasının Senirkent ilçesinde gerçekleştiği, davalı .... merkezinin Beyoğlu-İstanbul adresinde bulunduğu, ZMSS poliçesinin acente tarafından Antalya'da düzenlendiği, davalı ... hesabının merkezinin Şişli-Istanbul adresi olduğu konusunda bir uyuşmazlık yoktur.

Davanın açıldığı Ankara mahkemesi 2918 sayılı yasanın 110/2 maddesinde tadat edilen, şirket merkezi-şube-acente veya kazanın vuku bulduğu yer mahkemelerinden biri değildir.

Mahkemelerin yetkisinin ancak kanunla

düzenlenebileceğine ilişkin T.C Anayasasının 142.maddesi açık hükmüne rağmen yargı organının kıyas yolu ile yasada sayılmayan yer mahkemesini yetkili mahkeme olarak tayin ve tesbiti mümkün bulunmamaktadır.