Yargıtay 17. Hukuk Dairesi E.2012/15268 K.2013/2422

Taraflar arasındaki tasarrufun iptali davasının yapılan yargılaması sonunda; kararda yazılı nedenlerden dolayı davanın kabulüne dair verilen hükmün süresi içinde davalı ... San. ve Tic. Ltd. Şti. vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği düşünüldü:

-K A R A R-

Davacı vekili, davalılardan ... San. ve Tic. Ltd. Şti.nin müvekkiline olan borcu nedeniyle hakkında yaptıkları icra takibi sırasında borcunu karşılayacak haczi kabil malının bulunmadığını ancak alacaklılardan mal kaçırmak amacıyla kendisine ait araçları diğer davalılara sattığını öne sürerek yapılan tasarrufun iptalini talep etmiştir.

Davalılar ...San. ve Tic. Ltd. Şti. ve ... davanın reddini istemişlerdir.

Mahkemece, davanın kabulüne karar verilmiş; hüküm, davalı ... San. ve Tic. Ltd. Şti. vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Dava, İİK.nin 277 ve devamı maddeleri uyarınca açılmış olup, tasarrufun iptali istemine ilişkindir. İptal davasından maksat İİK.nin 278, 279 ve 280. maddelerinde yazıldığı gibi alacağın tahsilini temin için borcun doğumundan sonra yapılan tasarruflarının iptaline hükmettirmektir. Bu davanın önkoşulu ise, borçlu hakkında alınmış kesin veya geçici aciz belgesinin (İİK.nin 277 md) bulunmasıdır. Ön koşulun bulunması halinde ise İİK.nin 278, 279 ve 280. maddelerinde yazılı iptal şartlarının bulunup bulunmadığı araştırılmalıdır. Özellikle İİK.nin 278.maddede akdin yapıl-

Dığı sırada kendi verdiği şeyin değerine göre borçlunun ivaz olarak pek aşağı bir fiyat kabul ettiği ve yasanın bağışlama hükmünde olarak iptale tâbi tuttuğu tasarrufların iptali gerektiğinden mahkemece ivazlar arasında fark bulunup bulunmadığı incelenmelidir. Aynı maddede sayılan akrabalık derecesi vs. araştırılmalıdır.

Keza İİK.nin 280.maddesinde malvarlığı borçlarına yetmeyen bir borçlunun alacaklılarına zarar vermek kastıyla yaptığı tüm işlemler, borçlunun içinde bulunduğu mali durumu ve zarar verme kastının işlemin diğer tarafınca bilindiği veya bilinmesini gerektiren açık emarelerin bulunduğu hallerde tasarrufun iptal edileceği hususu düzenlendiğinden yapılan işlemde mal kaçırma kastı irdelenmeli,

dava konusu tasarrufun ticari işletmenin devri niteliğinde olması halinde aynı maddenin son fıkrasında işyerini devir alan şahsın borçlunun alacaklılarını ızrar kastını bildiği ve borçlunun da ızrar kastı ile hareket ettiği kabul olunacağından bu karinenin ancak iptal davasını açan alacaklıya devir tarihinden en az üç ay evvel keyfiyetin yazılı olarak bildirildiğini veya ticari işletmenin bulunduğu yerde görülebilir levhaları asmakla birlikte ticaret sicili gazetesi ile bu mümkün olmadığı takdirde bütün alacaklıların ıttılaını temin edecek şekilde münasip vasıtalarla ilan olunduğunu isbatla çürütülebileceği belirtilmiştir.

Öte yandan İİK.nin 279.maddesinde de iptal nedenleri sayılmış olup bu maddede yazılan iptal nedenlerinin gerçekleşip gerçekleşmediği de takdir olunmalıdır.

Somut olayda borçlu davalı şirkete ait 2 adet araç diğer davalılara satılmış olup davalılardan ...’nun borçlu şirketin kurucu ortaklarından ... ile aynı soyadını taşıdığı, dinlenen tanık beyanına göre de akraba oldukları bildirilmiş, davalı borçlu şirket ile üçüncü kişi konumundaki davalı ... Makine ... Konstrüksiyon İnş. Nak. San. ve Tic. Ltd. Şti. arasında bir ilişki olup olmadığı üzerinde durulmamış, tasarrufa konu edilen araçların borçlu şirketin önemli bir bölümünü teşkil edip etmedikleri araştırılmamıştır.

Bu durumda mahkemece davalı şirketlerin tüm ticari sicil kayıtlarının getirtilerek kuruluşundan itibaren ortaklarının belirlenmesi ve bu ortaklar arasında herhangi bir yakınlık olup olmadığının araştırılması, ayrıca şirketler arasında ticari bir ilişki olup olmadığının incelenmesi, yine davalı ... ile gerek borçlu şirket gerekse borçlu şirket ortakları arasında bir yakınlık veya ticari ilişkinin olup olmadığının irdelenmesi, ayrıca borçlu şirketin ticari

defter ve kayıtları üzerinde bilirkişiler vasıtası ile inceleme yaptırılarak İİK.nın 280/son maddesi yönünden satılan araçların borçlu şirketin mal varlığının önemli bir bölümünü teşkil edip etmediğinin saptanması ondan sonra toplanan ve toplanacak olan tüm delillerin birlikte değerlendirilerek hasıl olacak sonuca göre bir karar verilmesi gerekirken yanlış değerlendirme ve eksik araştırma sonucu ispat külfetinin davalı tarafa yüklenerek davalıların satışların normal olduğunu kanıtlayamamaları nedeniyle davanın kabulüne karar verilmesi doğru bulunmamıştır.