Yargıtay 17. Hukuk Dairesi E.2012/15870 K.2013/4576

Taraflar arasındaki tazminat davasının yapılan yargılaması sonunda; kararda yazılı nedenlerden dolayı davanın kısmen kabulüne dair verilen hükmün süresi içinde davacı vekili ve davalı ... Sigorta AŞ vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği düşünüldü:

- KARAR -

Davacı vekili, müvekkiline ait araca, davalıların işleteni, sürücüsü ve trafik sigortacısı olduğu aracın çarpması sonucu hasarlandığını, araçtaki hasarın mahkeme aracılığı ile tespit edildiğini, aracının tamir gideri, değer kaybı, ticari taksi olması nedeniyle kazanç kaybı, hurdaya ayırma giderleri olduğunu belirterek şimdilik 10.000,00 TL tazminatın davalılar ... ve ... Kimya ...Tic.Ltd.Şti.'den kaza tarihinden itibaren işleyecek faizi ile birlikte müştereken ve müteselsilen tahsiline, davalı ... Sigorta AŞ'nin 9.000,00 TL'lik kısmından sorumlu tutulmasına (tamir bedeli bedeli dışındaki zararlardan sorumlu tutulmamasına) karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı ... Kimya ...Tic.Ltd.Şti. vekili, kazanın meydana gelmesinde müvekkile ait araç sürücüsünün kusurunun bulunmadığını ileri sürerek davanın reddini savunmuştur.

Davalılar ... Sigorta AŞ ve ..., davaya cevap vermemiştir.

Mahkemece, toplanan deliller ve benimsenen bilirkişi raporuna göre; davanın kısmen kabulüne, 3.000,00 TL tazminatın kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan tahsiline, fazlaya ilişkin talebin reddine karar verilmiş; hüküm, davacı vekili ve davalı ... Sigorta AŞ vekili tarafından temyiz edilmiştir.

1-TC Anayasası'nın 36/1 maddesinde "Herkes meşru vasıta ve yollardan faydalanmak suretiyle yargı merciileri önünde

davacı veya davalı olarak iddia ve savunma ile adil yargılanma hakkına sahiptir" hükmü düzenlenmiştir. Yine HUMK.nun 73. maddesi uyarınca "kanunun gösterdiği istisnalar haricinde hakim her iki tarafı istima veyahut iddia ve müdafaalarını beyan etmeleri için kanuni şekillere tevfikan davet etmedikce hükmünü veremez". Bir davanın görülmesi için taraf teşkilinin sağlanması esas olup, hakimin bu hususu re'sen gözetmesi gerekir.

Yargılamanın sağlıklı bir biçimde sürdürülebilmesi, iddia ve savunma ile ilgili delillerin eksiksiz toplanıp tartışılabilmesi, davanın süratle sonuçlandırabilmesi, öncelikle tarafların yargılama gününden haberdar edilmesi ile mümkündür. Kişinin hangi yargı merciinde duruşmasının bulunduğunu, hakkındaki iddia ve isnatların nelerden ibaret olduğunu bilmesi, usulüne uygun olarak tebligat yapılması ile sağlanabilir.

Somut olayda, davalı ... şirketine çıkarılan dava dilekçesi tebligatı, adreste tanınmadığı şerhi ile iade edilmiştir. Mahkemece, her ne kadar davalıya Tebligat Kanunu'nun 35. maddesine göre dava dilekçesinin tebliğ edilmesi yönünde ara kararı verilmişse de bu tebliğin yapıldığına dair tebligat parçasına da dosyada rastlanmamıştır.

Bu durumda mahkemece, 6099 sayılı kanun ile Tebligat Kanunu'nda yapılan değişiklikler dikkate alınmak suretiyle davalı ... şirketinin adresinin araştırılması ve usulüne uygun şekilde dava dilekçesinin tebliği ile taraf teşkili sağlandıktan ve davalıya savunma hakkını kullanma olanağı verildikten sonra işin esasına girilerek sonucuna göre karar verilmesi gerekir.

2-Bir şeyin kısmen hasar görmesi halinde, kullanılamamasından doğacak zararlar sorumlu kişiden talep edilebilir. Motorlu araç zarar görmüş ise, aracın kullanılış amacına göre araçtan mahrumiyet zararı belirlenmelidir. Bu durumda mahkemece, araç tamir edilmiş ise tamir süresince araç mahrumiyet bedelinin, pert kabul edilmiş ise kaza tarihinden yeni bir araç satın alınmasına kadar geçecek makul süre için araç mahrumiyet bedelinin hesaplanması gerekir. Somut olayda, dava dilekçesinde, aracın ticari taksi olması nedeniyle kazanç kaybı talebinde bulunulmuş olup mahkemece bu talep hakkında olumlu ya da olumsuz bir karar verilmemiş olması da bozmayı gerektirmiştir.