Yargıtay 17. Hukuk Dairesi E.2012/712 K.2013/1079

Taraflar arasındaki tazminat davasının yapılan yargılaması sonunda; kararda yazılı nedenlerden dolayı davanın kısmen kabulüne dair verilen hükmün süresi içinde davalı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği düşünüldü:

-KARAR-

Davacı vekili dava dilekçesinde, müvekkilinin eşi olan ... in, davalının zorunlu mali mesuliyet sigortacısı olduğu araçta yolcu iken gerçekleşen tek taraflı kazada vefat ettiğini ve müvekkilinin bu suretle eşinin desteğinden mahrum kaldığını ileri sürerek fazlaya ilişkin haklarını saklı tutmak suretiyle 1.000 TL destekten yoksun kalma tazminatının temerrüt tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte davalıdan müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep etmiş, 30.05.2011 havale tarihli ıslah dilekçesiyle tazminat taleplerini 56.759,21 TL'ye yükselttiklerini bildirmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde, davanın yetkisiz mahkemede açıldığını, ayrıca olayda hatır taşıması bulunduğunu ileri sürerek davanın reddini savunmuştur.

Mahkemece, iddia, savunma ve toplanan delillere göre; davanın kısmen kabulü ile 56.759,21-TL destekten yoksun kalma tazminatının 13.01.2011 temerrüt tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar verilmiş; hüküm, davalı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Mahkemece toplanıp değerlendirilen delillere, özellikle oluşa ve dosya içeriğine uygun olarak düzenlenen uzman bilirkişi raporunda belirtilen tazminata ilişkin hesaplamanın hükme esas alınmasında bir usulsüzlük bulunmamasına, ayrıca davalı ... şirketinin Ankara'da bölge müdürlüğü bulunması dolayısıyla Ankara mahkemelerinin yetkili bulunmasına göre

davalı vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddiyle usul ve kanuna uygun bulunan hükmün ONANMASINA ve aşağıda dökümü yazılı 3.035,22 TL kalan onama harcının temyiz eden davalıdan alınmasına üye ...'ın karşı oyu ve oyçokluğuyla 05.02.2013 gününde oybirliğiyle karar verildi.

KARŞI OY

T.C. Anayasasının 142 maddesinde "Mahkemelerin kuruluşu, görev ve yetkileri, işleyişi ve yargılama usullerinin kanunla düzenleneceği",

2918 Sayılı Karayolları Trafik Yasası'nın 110/2 maddesinde "motorlu araç kazalarından dolayı hukuki sorumluluğa ilişkin davaların, sigortacının merkez veya şubesinin veya sigorta sözleşmesini yapan acentenin bulunduğu yer mahkemelerinden birinde açılabileceği gibi kazanın vuku bulduğu yer mahkemesinde de açılabileceği",

6100 Sayılı HMK 16 maddesinde de "haksız fiilden doğan davalarda haksız fiilin işlendiği veya zararın meydana geldiği yahut gelme ihtimalinin bulunduğu yer ya da zarar görenin yerleşim yeri mahkemesinin de yetkili" bulunduğu öngörülmüştür.

T.C. Anayasasının 142 maddesi hükmünden de açıkça anlaşıldığı üzere mahkemelerin görev ve yetkileri ancak kanunla düzenlenebilmektedir. İdari bir kararla mahkemelerin yetki ve görevlerinin tayini mümkün olmadığı gibi yargı kararları ile de yasa ile açıkça yetki verilmeyen bir mahkemenin yorum yolu ile yetkili kılınması da mümkün bulunmamaktadır.

2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanunu, dava tarihinde yürürlükte bulunan 6100 sayılı HMK 16 (mülga HUMK 21) maddesine paralel olarak 110/2 maddesi hükmünü getirmiş olup prensip olarak motorlu araç kazalarından kaynaklanan davalara uygulanır.

Dolayısıyla işletene (KTK 85), motorlu araçlarla ilgili mesleki faaliyette bulunana (KTK 104) yarış düzenleyicilere (KTK 105) aracı çalan ya da gasp edenlere (KTK 107), sigortacıya (KTK 97) ve işletenle birlikte müteselsil sorumlu olan kişilere (KTK 88) mesela araç sürücüsüne karşı açılacak tüm davalar bu madde kapsamına girmektedir.

Şu durum karşısında madde kapsamı dışındaki yerlerden birinde bir dava açıldığı ve yetki yönünden karşı konulduğu takdirde istenilen ve madde kapsamında yer alan mahkemelerden birine dosya gönderilmek üzere yetkisizlik nedeni ile dava dilekçesi red edilmelidir. (Y.4HD.

27.4.1989 gün 1037/4037 sayılı kararı, Karahasan-Tazminat Davaları S.367-369, Nomer, 2918 Sayılı KTK'ya göre motorlu araç işleteninin hukuki sorumluluğu İBD ..., ... uygulamada 2918 sayılı KTK'ya göre hukuki sorumluluk)

TTK 1301 maddesine dayanılarak açılacak sigorta rücu davalarında ise KTK 110/2 maddesinde öngörülen yetki kuralının uygulanması mümkün değildir. Bu tür uyuşmazlıklarda ise yetki itirazının HMK'da düzenlenen yetki kurallarına göre çözümlenmesi gerekir. (Y.HGK 26.5.1990 gün 319/464 sayılı kararı, Işık Ulaş Sigorta Hukuku S.468)

KTK 110/2 maddesindeki kural sigortacının sorumluluğunun söz konusu olduğu durumlar için öngörülmüş olup bu kural davacı yararına getirilmiştir. Davalı olan sigorta şirketine bu kuraldan yararlanması mümkün değildir. (... -Trafik Kazalarından Doğan Hukuk ve Ceza Sorumlulukları S.394, ... Uygulamalı Zarar Sigortalar Hukuku S.1052-1053)

Somut uyuşmazlıkta;

Davalıya ZMSS'li araçta yolcu olarak bulunmakta iken meydana gelen tek taraflı kazada vefat eden eşi ... 'in desteğinden mahrum kaldığı iddiasıyla davacı tarafından davalı ZMSS aleyhine Ankara Asliye Ticaret Mahkemesinde tazminat davası açılmış,

Davalı vekili müvekkili şirket merkezinin Şişli İlçesinde bulunduğunu, davanın yetkisiz mahkemede açıldığını, İstanbul mahkemelerinin yetkili olduğunu bildirerek yetki itirazında bulunmuş,

Mahkemece yetki itirazının reddi ile davanın kabulüne karar verilmiş,

Kararın yasal sürede davalı vekilince temyizi üzerine sayın çoğunluk görüşü doğrultusunda yerel mahkeme kararı onanmıştır.

Sayın çoğunluğun yetki itirazının reddi yönündeki onama görüşüne katılamıyorum.

Davacının desteğinin vefat etmesi ile sonuçlanan trafik kazasının Yozgat'ta gerçekleştiği, davalı ... şirketinin merkezinin Şişli'de bulunduğu ZMSS poliçesinin acente tarafından İstanbul'da düzenlendiği davacının, yerleşim yeri adresinin İstanbul olduğu konusunda bir uyuşmazlık yoktur.

Davanın açıldığı tarihte ... Asliye Ticaret Mahkemesi, 2918 sayılı yasanın 110/2 maddesinde tadat edilen, şirket merkezi-şube-acente veya kazanın vuku bulduğu yer mahkemelerinden biri değildir.

Mahkemelerin yetkisinin ancak kanunla düzenlenebileceğine ilişkin T.C Anayasasının 142. maddesi açık hükmüne rağmen yargı organının kıyas yolu ile yasada sayılmayan yer mahkemesini yetkili mahkeme olarak tayin ve tesbiti mümkün bulunmamaktadır.

Karşı Oy