Yargıtay 17. Hukuk Dairesi E.2013/16665 K.2014/4425

Taraflar arasındaki itirazın iptali davasının yapılan yargılaması sonunda; kararda yazılı nedenlerden dolayı davanın yetki yönünden reddine dair verilen hükmün süresi içinde davacı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği düşünüldü:

-K A R A R-

Davacı vekili, davalıların murisi İ. G.'un işleteni olduğu ve kaza tarihi itibariyle zorunlu mali sorumluluk sigortası bulunmayan aracın, 10.12.2004 tarihinde neden olduğu trafik kazası sonucunda yaşamını yitiren kişilerin hak sahiplerine tazminat ödendiğini, ödenen tazminatın rucuan tahsili amacıyla davalılar aleyhine başlatılan icra takibinin, itiraz edilmesi üzerine durduğunu belirterek, icra takibine itirazın iptali ile takibin devamına karar verilmesini istemiştir.

Davalılar vekili ise, süresinde yetki itirazında bulunmuş ve davanın reddine karar verilmesi gerektiğini savunmuştur.

Mahkemece, davalıların İcra Müdürlüğü ve mahkememiz dosyasına yapmış oldukları yetki itirazlarının kabulüne, dava dilekçesinin yetki yönünden reddine, yetkili mahkemenin Tavşanlı Asliye Hukuk Mahkemesi bulunduğuna, harç ve yargılama giderlerinin dosyanın yetkili mahkemeye gönderilmesi halinde yetkili mahkemece dikkate alınmasına karar verilmiştir. Karar, davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Dava, davacı G.. H.. tarafından, davalıların murisinin işleteni olduğu ve kaza tarihi itibariyle trafik sigortası bulunmayan aracın neden olduğu trafik kazası sonucu ölen kişinin hak sahiplerine ödenen tazminatın rucuan tahsili için başlatılan icra takibine yapılan itirazın iptali istemine ilişkindir.

Davalılar vekili mahkemenin yetkisiz olduğunu savunmuştur.

Mahkemece, HMK'nın 6. ve 7.maddelerine göre davalıların bir kısmının ikametgah yeri mahkemesi olan Tavşanlı Asliye Hukuk Mahkemesinin yetkili olduğu gerekçesi ile yetkisizlik kararı verilmiş; hüküm, davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

6100 sayılı HMK.'nin genel yetkiyi düzenleyen 6. maddesininin 1.fıkrasına göre. "Genel yetkili mahkeme, davalı gerçek veya tüzel kişinin davanın açıldığı tarihteki yerleşim yeri mahkemesidir. "7. maddesinde de," davalı birden fazla ise dava, bunlardan birinin yerleşim yeri mahkemesinde açılabilir. Ancak, dava sebebine göre kanunda, davalıların tamamı hakkında ortak yetkiyi taşıyan bir mahkeme belirtilmişse, davaya o yer mahkemesinde bakılır.

Birden fazla davalının bulunduğu hâllerde, davanın, davalılardan birini sırf kendi yerleşim yeri mahkemesinden başka bir mahkemeye getirmek amacıyla açıldığı, deliller veya belirtilerle anlaşılırsa, mahkeme, ilgili davalının itirazı üzerine, onun hakkındaki davayı ayırarak yetkisizlik kararı verir." denilmektedir.

Yine aynı Yasa'nın 16. maddesinde ise, "Haksız fiilden doğan davalarda, haksız fiilin işlendiği veya zararın meydana geldiği yahut gelme ihtimalinin bulunduğu yer ya da zarar görenin yerleşim yeri mahkemesi de yetkilidir." hükmü yer almaktadır.

HMK.'da kesin yetki halleri açıkça sayılmış olup, haksız fiile ilişkin davalardaki yetki, kesin yetki olmayıp, bir seçimlik yetkidir.

Diğer taraftan 2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 110. Maddesinde ise "Motorlu araç kazalarından dolayı hukuki sorumluluğa ilişkin davalar, sigortacının merkez veya şubesinin veya sigorta sözleşmesini yapan acentanın bulunduğu yer mahkemelerinden birinde açılabileceği gibi, kazanın vuku bulduğu yer mahkemesinde de açılabilir." ifadesine yer verilmiştir.

Bir davada, birden fazla genel ve özel yetkili mahkeme varsa, davacı bu mahkemelerden birinde dava açmak hususunda bir seçimlik hakka sahiptir. Davacı, davasını bu genel ve özel yetkili mahkemelerden hiçbirinde açmaz ve yetkisiz bir mahkemede açarsa, o zaman seçme hakkı davalılara geçer.

Eldeki dava, trafik kazası nedeniyle ödenen tazminatın rucuan tahsili için başlatılan icra takibine vaki itirazın iptali istemine ilişkindir.

Dava, trafik kazasının meydana geldiği ve aynı zamanda icra takibinin yapıldığı yer mahkemesi olan Kütahya Asliye Hukuk Mahkemesi'nde açılmış, davalılar vekili, süresinde yetki itirazında bulunarak, davalıların bir kısmının ikametgahı olan Tavşanlı Asliye Hukuk Mahkemelerinin yetkili olduğunu savunmuştur.

Kütahya Asliye Hukuk Mahkemesince, HMK'nın 6. ve 7. maddelerine göre davalıların bir kısmının yerleşim yerinin ortak yetkili mahkeme olduğu, kazanın meydana geldiği yer mahkemesinin yetkili olmadığı gerekçesiyle yetkisizlik kararı verilmiştir.

Yukarıda açıklandığı üzere; bir davada, birden fazla genel ve özel yetkili mahkeme varsa, davacı bu mahkemelerden birinde dava açmak hususunda bir seçimlik hakka sahiptir. Somut olayda; davacı, haksız fiilin meydana geldiği Kütahya 'da dava açabileceği gibi, davalılardan birinin yerleşim yerinde de dava açabilecektir. Bu durumda; davacı taraf haksız fiilin meydana geldiği yer mahkemesi olan Kütahya da dava açarak seçim hakkını kullandığına göre, mahkemece yetki itirazının reddi ile işin esasına girilerek tarafların iddia ve savunmalarıyla delillerinin toplanması ve varılacak sonuca göre karar verilmesi gerekirken, yazılı olduğu şekilde yetkisizlik kararı verilmesi doğru olmamış, bozmayı gerektirmiştir.