Yargıtay 17. Hukuk Dairesi E.2013/17240 K.2015/4054

Taraflar arasındaki tazminat davasının yapılan yargılaması sonunda; kararda yazılı nedenlerden dolayı maddi ve manevi tazminat taleplerinin kısmen kabulüne dair verilen hükmün süresi içinde davacılar vekili ve davalı ... vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği düşünüldü:

- KARA R-

Davacı vekili; Doğubeyazıt istikemetinen Çaldırran istikametine seyreden davalı ... idaresindeki davalı ...ne ait kar kürme aracının bıçak kısmının, yol kenarındaki banket üzerinde yürüyen murise çarparak ölümüne sebebiyet verdiği belirterek davacı eş ... için 50000,00 TL, çocuklar ..., ..., ... ve ... için ayrı ayrı 5000,00'er TL, anne ... ve baba ... için ayrı ayrı 5000,00'er TL maddi tazminat ile eş ... için 75000,00 TL, çocuklar ..., ..., ... ve ... için ayrı ayrı 30000,00'er TL, anne ve baba için ayrı ayrı 25000,00'er Tl manevi tazminatın olay tarihinden itibaren işleyecek yasal fazizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiş, yargılama sırasında maddi tazminat konusundaki davasını toplam 447184,00 TL olarak ıslah etmiştir.

Davalı sigorta vekili, davanın reddini savunmuştur.

Davalı ... vekili, davanın zamanaşımına uğradığını, murisin olay tarihindeki gelirinin davacı tarafça isptalanması gerektiğini ve talep edilen manevi tazminat miktarının fahiş olduğunu ileri sürerek, davanın reddini savunmuştur.

Diğer davalı ..., davaya cevap vermemiştir.

Mahkemece, toplanan deliller ve benimsenen bilirkişi raporuna göre, maddi tazminat talebinin kısmen kabulü ile davacı çocuklar ... için 17.999,00 TL, ... için 26.634,00 TL, ... için 31.409,00 TL, ... için 42.370,00 TL, eş ... için 357.424,00 TL (5.000,00 TL'si cenaze masrafı için), anne ... için 25.674,00 TL, baba ... için 25.674,00 TL ki toplam 527.184,00 TL destekten yoksun kalma tazminatının davalı sigorta şirketi yönünden dava tarihinden, diğer davalılar yönünden kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal fazizi ile brilikte alınarak davacılara verilmesine;

manevi tazminat talebinin kısmen kabulü ile davacı çocuklar ..., ..., ... ve ... için ayrı yarı 10.000,00'er TL, eş ... için 25.000,00 TL, anne ... ve baba ... için ayrı ayrı 20.000,00'er TL den toplam 105.000,00 TL manevi tazminatın kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal fazizi ile brilikte davalı ... ve ...'dan alınarak davacılara verilmesine karar verilmiş; hüküm, davacılar vekili ve davalı ... vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Dava, trafik kazası nedeni ile oluşan destekten yoksun kalma tazminatı ve manevi tazminat istemine ilişkindir.

1-Davacılar vekilin temyiz itirazları yönünden;

a)Davacı anne ... ve baba ... için hükmedilen manevi tazminat miktarı bakımından, dosya içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp, değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına göre, davacılar vekilin bu konudaki yerinde görülmeyen temyiz itirazlarının reddi gerekmiştir.

b)Manevi tazminat zenginleşme aracı olmamakla beraber, bu yöndeki talep hakkındaki hüküm kurulurken olay sebebiyle duyulan acı ve elemin kısmen de olsa giderilmesi amaçlanmalı ve bu sebeple tarafların sosyal ve ekonomik durumları ile birlikte olayın meydana geliş şekli de gözönünde tutularak, B.K.’nun 47. maddesindeki özel haller dikkate alınarak, hak ve nesafet kuralları çerçevesinde bir sonuca varılmalıdır. Zira, M.K'nun 4.maddesinde, kanunun takdir hakkı verdiği hallerde hakimin hak ve nesafete göre hükmedeceği öngörülmüştür.

Yukarıda belirtilen hususlar dikkate alındığında, davacı eş ... ve davacı çocuklar ..., ..., ... ve ... için takdir olunan manevi tazminatın az olduğu görülmüş ve hakkaniyete uygun bir manevi tazminata hükmedilmek üzere kararın bozulması gerekmiştir.

c)Dava dosyası içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına göre davacılar vekilinin sair tüm temyiz itirazlarının reddi gerekmiştir.

2)Davalı ... vekilinin temyiz itirazlarına gelince;

a)Destekten yoksun kalma tazminatının konusu, desteğin yitirilmesi nedeniyle yoksun kalınan zarardır. Buradaki amaç, destekten yoksun kalanların desteğin ölümünden önceki yaşamlarındaki sosyal ve ekonomik durumlarının korunmasıdır.

Dava dilekçesi içeği ve tanık beyanlarına göre davacıların desteğinin hafta içi ilçe hastahanesinde temzilik işçisi olarak çalıştığı, aynı zamanda küçükbaş hayvan yetiştiriciliği ile de uğraştığı, hafta sonlarında ilçe meydanında bu hayvanları alıp-sattığı anlaşılmaktadır.

İlçe Ziraat odasından verilen cevaba göre, hayvancılıkla uğrşan birinin bölgede yıllık ortalama 20.000,00 TL ila 25.000,00 TL arasında gelir elde ettiği belirtilmiş, dinlenen tanıklar tarafından davacının yıllık ortalama bu işten 15.000,00 TL gelir elde ettiği beyan edilmiş, tazminatın hesaplanmasında desteğin yıllık hayvan alım satımından 15.000,00 TL gelir elde ettiği, buna göre gelirinin asgari ücretin 3.28 katı olduğu esas alınmıştır.

Her ne kadar desteğin ölümünden sonra çiftçilik ve hayvancılık işinin devam etmesi halinde davacıların gelir elde etmeye devam edeceği kabul edilmeli ise de mahkemece desteğin yerine başkasının çalıştırılması olanağı gözönüne alınarak ona ödenecek ücret yada ödenmesi gereken ücret temel esas alınarak bu miktar üzerinden destek zararının hesaplanması gerekirken eksik inceleme ile yazılı şekilde hüküm kurulması doğru görülmemiştir.

Diğer yandan, Yargılamaya hakim olan ilkelerden olan “taleple bağlılık ilkesi” 1086 sayılı HUMK'nın 74. maddesinde (6100 sayılı HMK m. 26) düzenlenmiş olup, hakim tarafların talep sonuçlarıyla bağlıdır ve ondan fazlasına veya başka bir şeye karar veremez. Her ne kadar dava dilekçesinde davacılar vekili cenaze gideri talep etmiş ise de, dava dilekçesinde cenaze gideri olarak ne kadar istendiği belirtilmemiştir. O halde, cenaze gideri konusunda harcı yatırılmak suretiyle usulüne uygun açılmış bir dava bulunduğundan söz edilemez.Bu nedenle, mahkemece cenaze gideri konusunda telep aşılarak yazılı şekilde karar verilmesi doğru görülmemiştir.

b)Manevi tazminata ilişkin temyiz itirazları yönünden dosya içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp, değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına göre, davalı ... vekilin bu konudaki yerinde görülmeyen temyiz itirazlarının reddi gerekmiştir.

c)Kusura ilişkin temyiz itirazları yönünden, davalı ... hakkında ... Ağır Ceza mahkemesinin 07.04.2011 tarih 2010/16 esas, 2012/72 sayılı kararı ile cezalandırılmasına karar verilmiş, iş bu kararda Adli Tıp Trafik ihtisas Dairesinin sürücü ...'ın tam kusurlu, muris yaya ...'ın ise kusursuz olduğunu belirten 05.01.2011 tarihli raporuna itibar edilerek hüküm kurulmuş ve ceza kararı temyiz edilmeden 31.05.2011 tarihinde kesinleşmiştr.

B.K'nun 53. maddesi uyarınca hukuk mahkemesinin, ceza mahkemesince belirlenen kusur oranı ile bağlı olmadığı düzenlenmiştir. Ancak somut olayda ceza dosyası kesinleştiğinden, ceza mahkemesinde belirlenen maddi vaka ve kusur da kesinleşmiştir.Bu nedenle mahkemece iş bu tazminat davasında ayrıca bir kusur raporu aldırılmadan, ceza dosyasındaki kesinleşen kusur durumuna göre hüküm kurulmasında bir isabetsizlik bulunmadığından davalı ... vekilin bu konudaki yerinde görülmeyen temyiz itirazlarının da reddi gerekmiştir.

d)...nün, yargı harcından muaf olmasına rağmen mahkemece, hesap edilen harcın, ... de dahil edilerek tüm davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmek suretiyle, davalı kurumun harçtan sorumlu olduğu yönünde hüküm kurulması doğru olmayıp, davalı kurum vekilin bu husustaki temyiz itirazları yerinde görüldüğünden hükmün bu yönden bozulması gerekmiştir.