Yargıtay 17. Hukuk Dairesi E.2013/17599 K.2013/16218

Taraflar arasındaki tazminat davasının yapılan yargılaması sonunda; kararda yazılı nedenlerden dolayı dava dilekçesinin yetkisizlik nedeni ile reddine dair verilen hükmün süresi içinde davacı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği düşünüldü:

-K A R A R-

Davacı vekili, davalıya zorunlu mali sorumluluk poliçesi ile sigortalı araçta yolcu olarak bulunan müvekkilinin meydana gelen trafik kazasında yaralandığını belirterek çalışma gücü kaybı nedeni ile fazlaya dair haklarını saklı tutarak 10.000,00.-TL maddi tazminatın olay tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile tahsilini talep etmiştir.

Davalı ...Ş. vekili, mahkemenin yetkili olmadığını belirterek davanın reddini savunmuştur.

Mahkemece, iddia, savunma, toplanan kanıtlara göre; kaza yerinin Edirne İli olduğu, davalı ... şirketinin merkezinin İstanbul Kadıköy İlçesinde bulunduğu, trafik sigorta poliçesinin Çanakkale İlinde tanzim edildiği, yetkili mahkemenin davalının ticari merkezinin bulunduğu yer Kadıköy Asliye Ticaret Mahkemesi olduğu gerekçesi ile dava dilekçesinin yetkisizlik nedeni ile reddine karar verilmiş, hüküm davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Dava, trafik kazasından kaynaklanan destekten yoksun kalma tazminatı istemine ilişkindir.

Mahkemece, kaza yerinin Edirne İli olduğu, davalı ... şirketinin merkezinin İstanbul Kadıköy İlçesinde bulunduğu, trafik sigorta poliçesinin Çanakkale İlinde tanzim edildiği gerekçesiyle davalının yetki itirazının kabulüne karar verilmiştir.

2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 110. maddesi ile ZMSS Genel Şartlarının C.7.maddesinde, motorlu araç kazalarından dolayı hukuki sorumluluğa ilişkin davaların sigortacının merkez veya şubesinin veya sigorta sözleşmesini yapan acentenin bulunduğu yer mahkemelerinden birinde açılabileceği gibi, kazanın vuku bulduğu yer mahkemesinde de açılabileceği düzenlenmiştir. Somut olayda, kaza Safranbolu İlçesinde vuku bulmuş, sigorta poliçesi de Karabük İlinde tanzim edilmiştir. Davacı vekilinin davayı, sigortacının bir acenteden daha yetkili organı olan Anadolu Bölge Müdürlüğünün bulunduğu Ankara'da açtığı gözetilerek yetki itirazının reddi ile işin esasına girilmesi gerekirken yazılı şekilde karar verilmesi doğru görülmemiştir.

-KARŞI OY-

Dava, trafik kazasından kaynaklanan maddi tazminat istemine ilişkindir.

Davalı davacının yolcusu olduğu aracın trafik sigortacısıdır.

Mahkemece kaza yerinin Edirne İli olduğu, davalı ... şirketinin merkezinin İstanbul Kadıköy İlçesinde bulunduğu, trafik sigorta poliçesinin Çanakkale İlinde tanzim edildiği, yetkili mahkemenin davalının ticari merkezinin bulunduğu yer Kadıköy Asliye Ticaret Mahkemesi olduğu gerekçesi ile dava dilekçesinin yetkisizlik nedeni ile reddine karar verilmiştir.

T.C. Anayasasının 142 maddesinde "Mahkemelerin kuruluşu, görev ve yetkileri, işleyişi ve yargılama usullerinin kanunla düzenleneceği"

2918 Sayılı Karayolları Trafik Yasası'nın 110/2 maddesinde "motorlu araç kazalarından dolayı hukuki sorumluluğa ilişkin davaların, sigortacının merkez veya şubesinin veya sigorta sözleşmesini yapan acentenin bulunduğu yer mahkemelerinden birinde açılabileceği gibi kazanın vuku bulduğu yer mahkemesinde de açılabileceği",

6100 Sayılı HMK 16 maddesinde de "haksız fiilden doğan davalarda haksız fiilin işlendiği veya zararın meydana geldiği yahut gelme ihtimalinin bulunduğu yer ya da zarar görenin yerleşim yeri mahkemesinin de yetkili" bulunduğu öngörülmüştür.

T.C. Anayasasının 142 maddesi hükmünden de açıkça anlaşıldığı üzere mahkemelerin görev ve yetkileri ancak kanunla düzenlenebilmektedir. İdari bir kararla mahkemelerin yetki ve görevlerinin tayini mümkün olmadığı gibi yargı kararları ile de yasa ile açıkça yetki verilmeyen bir mahkemenin yorum yolu ile yetkili kılınması da mümkün bulunmamaktadır.

2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanunu, dava tarihinde yürürlükte bulunan 6100 sayılı HMK 16 (mülga HUMK 21) maddesine paralel olarak 110/2 maddesi hükmünü getirmiş olup prensip olarak motorlu araç kazalarından kaynaklanan davalara uygulanır.

Dolayısıyla işletene (KTK 85), motorlu araçlarla ilgili mesleki faaliyette bulunana (KTK 104) yarış düzenleyicilere (KTK 105) aracı çalan ya da gasp edenlere (KTK 107), sigortacıya (KTK 97) ve işletenle birlikte müteselsil sorumlu olan kişilere (KTK 88) mesela araç sürücüsüne karşı açılacak tüm davalar bu madde kapsamına girmektedir.

Şu durum karşısında madde kapsamı dışındaki yerlerden birinde bir dava açıldığı ve yetki yönünden karşı konulduğu takdirde istenilen ve madde kapsamında yer alan mahkemelerden birine dosya gönderilmek üzere yetkisizlik nedeni ile dava dilekçesi red edilmelidir (Y4HD., 27.4.1989 gün 1037/4037 sayılı kararı, Karahasan-Tazminat Davaları S.367-369, Nomer, 2918 Sayılı KTK'ya göre motorlu araç işleteninin hukuki sorumluluğu İBD 1992 S.1-3 S.86, Havutçu-Gökyayla, uygulamada 2918 sayılı KTK'ya göre hukuki sorumluluk).

TTK 1301. maddesine dayanılarak açılacak sigorta rücu davalarında ise KTK 110/2 maddesinde öngörülen yetki kuralının uygulanması mümkün değildir. Bu tür uyuşmazlıklarda ise yetki itirazının HMK'da düzenlenen yetki kurallarına göre çözümlenmesi gerekir (YHGK., 26.5.1990 gün 319/464 sayılı kararı, Işık Ulaş Sigorta Hukuku S.468).

KTK 110/2 maddesindeki kural sigortacının sorumluluğunun söz konusu olduğu durumlar için öngörülmüş olup bu kural davacı yararına getirilmiştir. Davalı olan sigorta şirketine bu kuraldan yararlanması mümkün değildir (Çetin Aşçıoğlu-Trafik Kazalarından Doğan Hukuk ve Ceza Sorumlulukları S.394, Işıl Ulaş Uygulamalı Zarar Sigortalar Hukuku S.1052-1053).

Somut uyuşmazlıkta; davacı davalıya zorunlu mali sorumluluk poliçesi ile sigortalı araçta yolcu olarak bulunduğu sırada meydana gelen trafik kazasında yaralandığı, kazanın Edirne İlinde meydana geldiği, davalı ...Ş.'nin süresinde yetki itirazında bulunarak yetkili mahkemenin Kadıköy Asliye Ticaret Mahkemesi olarak bildirdiği, mahkemenin yetki itirazı doğrultusunda yetkisizlik kararı verdiği anlaşılmıştır.

Kararı davacı ... vekili temyiz etmiş, sayın çoğunluğun görüşü doğrultusunda karar davanın sigortacının bir acenteden daha yetkili organı olan Anadolu Bölge Müdürlüğünün bulunduğu Ankara'da açtığı gözetilerek yetki itirazının reddi ile işin esasına girilmesi gerektiğinden bahisle bozulmuştur.

Mevcut olayda haksız fiil Edirne İlinde gerçekleşmiştir. Davalı ...Ş.'nin ticari merkezi Kakıköy/İstanbul adresinde bulunmaktadır. Trafik poliçesini yapan davalı sigortanın acentası ise Çanakkale İlinde bulunmaktadır. Davacı ise Edirne'de oturmaktadır. Ancak dava, davalının Ankara İlinde "Bölge Müdürlüğü" bulunduğundan burada açılmıştır.

Dava tarihinde taraflardan hiç kimse Ankara İlinde ikamet etmemektedir. Ayrıca 2918 Sayılı yasanın 110/II. maddesinde belirlenen davalının şirket merkezi-şube-acentasıda Ankara'da olmayıp kazada Edirne'de meydana gelmiştir. Sırf Bölge Müdürlüğünün Ankara'da olması açılan davanın Ankara'da görülmesini gerektirmez. Ancak Bölge Müdürlüğü "Şube" olarak aynı yerde tescilli ise yetkili olduğu düşünülebilir.

Bu nedenlerle açılan davada davalının süresinde yapmış olduğu yetki itirazının yerinde bulunduğu verilen kararın onanması gerektiği görüşünde olduğumdan sayın çoğunluğun görüşüne katılmıyorum.