Yargıtay 17. Hukuk Dairesi E.2013/2638 K.2013/8819

Taraflar arasındaki itirazın iptali davasının yapılan yargılaması sonunda; kararda yazılı nedenlerden dolayı davanın kabulüne dair verilen hükmün süresi içinde davalı ... vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği düşünüldü:

- KARAR -

Davacı vekili, müvekkiline trafik sigortalı, davalı ...'a ait, davalı ...'ın sevk ve idaresindeki kamyonun tek taraflı kaza sonucu devrildiğini, aracın kasa kısmında yolculuk eden ...'un vefat ettiğini, müvekkili tarafından vefat edenin hak sahiplerine destekten yoksun kalma tazminatı ödendiğini, ödenen bedelin davalılardan rücuan tahsili için başlatılan icra takibine davalıların itiraz ettiğini belirterek itirazın iptaline, takibin devamına ve davalıların %40 icra inkar tazminatı ödemesine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalılar, davaya cevap vermemiştir.

Mahkemece, toplanan deliller ve benimsenen bilirkişi raporuna göre; davanın kabulüne, davalının icra takibine itirazının iptali ile takibin devamına, davalıların %40 icra inkar tazminatı ödemesine karar verilmiş; hüküm, davalı ... vekili tarafından temyiz edilmiştir.

1-Dava, zorunlu trafik sigortası sözleşmesinden kaynaklanan tazminat istemine ilişkindir.

Davacılar vekili, 24.11.2010 tarihli celsenin ara kararı gereği dosyaya sunduğu bila tarihli dilekçede, kaza esnasında aracın istiap haddini aştığını, ayrıca yük kasasında çok sayıda da yolcu taşındığını iddia etmiş ve ZMSS Genel Şartları B.4.e maddesi uyarınca müvekkili şirketin rücu hakkının bulunduğunu ileri sürmüştür.

Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartlarının B.4 maddesinde sigortacının işletene rücu hakkı düzenlenmiş, rücu edilebilecek haller sınırlı olarak sayılmıştır.

Adı geçen maddenin (e) bendinde “Tazminatı gerektiren olay, yolcu taşımaya ruhsatlı olmayan araçlarda yolcu taşınması veya yetkili makamlarca tespit edilmiş olan istiap haddinden fazla yolcu veya yük taşınması yüzünden meydana gelmiş ise” hükmü getirilmiş olup, sigortacının istiap haddinin aşılması nedeniyle işletene rücu edebilmesi, kazanın salt istiap haddinin aşılmasından kaynaklanmış olması şartına bağlanmıştır.

O halde mahkemece, araçta bulunan yükün ve yolcu sayısının belirlenmesi suretiyle uzman bilirkişiden kazanın münhasıran istiap haddinin aşılmasından kaynaklanıp kaynaklanmadığı yönünde rapor alınarak sonucuna göre karar verilmesi gerekirken eksik araştırma ve inceleme ile yazılı şekilde hüküm verilmesi doğru görülmemiştir.

2-Davalının sorumlu tutulacağı alacak miktarı likit (belirli, muaccel) olmayıp, alacak miktarının tespiti yargılama yapılmasını gerektirdiğinden davalı aleyhine icra inkar tazminatına hükmedilmemesi gerekirken yazılı olduğu şekilde karar verilmesi isabetli değildir.

- KARŞI OY-

Davalı ...'in işleteni olduğu, davacıya ZMSS'li ... plakalı, kasa seviyesine kadar buğday çuvalları yüklü kamyon ile 8.11.2006 tarihinde yük taşınmakta iken yük üzerinde oturan ... 'un araçtan düşerek ölmesi sonucu desteğinden mahrum kalanlara davacı tarafından ödenen

tazminatın ZMSS Poliçesi Genel Şartlarının B.4/e maddesi gereğince araç sürücüsü ve işleteninden rücuen tahsili istemi ile yapılan genel haciz yolu ile icra takibine borçluların vaki itirazı üzerine eldeki itirazın iptali davası açılmış,

Davalılar davanın reddini savunmuş,

Yargılama sonucunda mahkemece "davanın kabulüne, icra inkar tazminatının davalılardan tahsiline" karar verilmiş,

Davalı işleten ... 'in vaki temyizi üzerine karar sayın çoğunluk görüşü doğrultusunda yazılı gerekçe ile bozulmuştur.

Sayın çoğunluğun 1 nolu bozma gerekçesine katılamıyorum.

2918 sayılı yasanın 95.maddesinde "sigorta sözleşmesinde veya sigorta sözleşmesine ilişkin kanun hükümlerinden doğan ve tazminat yükümlülüğünün kaldırılması veya miktarının azaltılması sonucunu doğuran hallerin zarar görene karşı ileri sürülemeyeceği, ödemede bulunan sigortacının sigorta sözleşmesine ve bu sözleşmeye ilişkin kanun hükümlerine göre tazminatın kaldırılmasını veya azaltılmasını sağlayabileceği oranda sigorta ettirene başvurabileceği" düzenlenmiş,

ZMSS Genel Şartlarının 4.e maddesinde "tazminatı gerektiren olayın yolcu taşımaya ruhsatlı olmayan araçlarda yolcu taşınması veya yetkili makamlarca tespit edilmiş olan istiab haddinden fazla yolcu veya yük taşınması...." halinde sigortacının işletene rücu hakkının bulunduğu öngörülmüş,

Karayolları Trafik Yönetmeliğinin 130/1 maddesinde de "kamyon, kamyonet, römork ve yarı römorktaki yük üzerinde insan taşınmasının yasak olduğu" belirtilmiş, maddenin ikinci fıkrasında da gerekli hallerde kamyon, kamyonet, römork ve yarı römorklarda ne şekilde yolcu taşınabileceği düzenleme altına alınmış ise de maddenin 130/2-c-4 maddesinde yönetmeliğin 130/1 maddesindeki düzenlemeye paralel şekilde yüklerin üzerine yolcu bindirilmesi yasaklanmıştır.

Somut uyuşmazlıkta, davalı ...'in işleteni olduğu, davacıya ZMSS'li araç kasa seviyesine kadar buğday çuvalları ile yüklü olduğu halde yük üzerinde müteveffa Ramazan yolcu olarak bindirilmiş, aracın devrilmesi sonucu yük üzerinde taşınan ... buğday çuvallarının altında

kalarak vefat etmiş, araç ZMSS'ini düzenleyen davacı tarafından müteveffa Ramazan'ın desteğinden yoksun kalanlara tazminat ödenmiş, 2918 sayılı yasanın 95.maddesi ve ZMSS Genel Şartlarının B.4-e maddesi gereğince davacı sigortaca davalı ... ettirene rücu etmiştir.

Müteveffa Ramazan'ın ölümü, 2918 sayılı yasaya istinaden çıkarılan, Karayolları Trafik Yönetmeliğinin 130/1 ve 130/2.c-4 maddesinde açıkca yasaklanmış olmasına rağmen yük üzerinde taşınmasından ileri gelmiş olup davalı işleten tarafından yönetmeliğin anılan hükümlerine uygun davranılarak yük üzerinde müteveffa taşınmamış olsa idi ölüm olayı da meydana gelmeyecekti.

Bu halde müteveffanın ölümü yasaklanmış olmasına rağmen yük üzerinde taşınmasından ileri gelmiş olup olayda uygun illiyet bağı bulunmaktadır.

ZMSS Genel Şartlarının B-4.e maddesinde düzenlenen "...yolcu taşımaya ruhsatlı olmayan araçlarda yolcu taşınması..." nı sigortacının sigorta ettirene rücu hakkı olarak öngören hüküm gereğince (başka bir koşul aranmaksızın) davayı kabul eden yerel mahkeme kararının, alacağın likit olmaması nedeniyle icra inkar tazminatı talebinin kabulüne ilişkin fıkranın hükümden çıkarılmak suretiyle Düzeltilerek Onanmasına karar verilmesi gerekirken, uyuşmazlıkta uygulama yeri bulunmayan "kazanın münhasıran istiap haddinin aşılmasından kaynaklanıp kaynaklanmadığı hususunda bilirkişi incelemesi yaptırılması" yönünden bozulmasına ilişkin sayın çoğunluğun 1 nolu bozma gerekçesine karşıyım.

Karşı oy ...