Yargıtay 17. Hukuk Dairesi E.2013/268 K.2013/4389

Taraflar arasındaki istihkak davasının yapılan yargılaması sonunda; kararda yazılı nedenlerden dolayı dava dilekçesinin yetki nedeniyle reddine dair verilen hükmün süresi içinde davalı alacaklı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği düşünüldü:

-K A R A R-

Davacı 3.kişi vekili, Germencik İcra Müdürlüğü'nün 2012/721 sayılı takip dosyasından haczedilen menkullerin müvekkiline ait olduğunu haczin müvekkilinin deposunda yapıldığını ileri sürerek haczin kaldırılması ile icra memurunun işleminin iptaline karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı alacaklı vekili, davanın istihkak davası olup süresinde açılmadığını, nisbi harcın tamamlanması gerektiğini, müvekkilinin borçluya sattığı kömürlerin mal kaçırma kasdıyla borçlu tarafından dava konusu haczin yapıldığı depoya nakledildiğini savunarak davanın reddini istemiştir.

Mahkemece duruşma açmadan dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda, haczin talimatla Bayındır İcra Müdürlüğü'nce yapıldığı, davanın şikayete konu işlemi yapan icra dairesinin bulunduğu yer mahkemesinde görülmesi gerektiğinden bahisle dava dilekçesinin yetki nedeniyle reddine karar verilmiş; hüküm, davalı alacaklı vekilince temyiz edilmiştir.

1-Uyuşmazlık, 3.kişinin İİK'nin 96 vd.maddelerine dayalı istihkak davasına ilişkindir. Mahkemece, kesin yetkinin HMK 114/ç maddesi uyarınca dava şartı olarak öngörülmesi nedeniyle eldeki davada duruşma açmadan yetki nedeniyle dava dilekçesinin reddine karar verilmişse de varılan sonuç usul ve yasaya uygun değildir.

Eldeki dava HMK yürürlüğe girmesinden sonra 17.9.2012 tarihinde açılmıştır. HMK'nunda mahcuz mala istihkak davaları ile ilgili usul ve esasları belirlenmemiştir. (HUMK'da yer alan 512 mad. bu konuyla ilgili düzenleme yapmakta idi.) İİK 50.maddesi yetki konusunu düzenlerken HUMK'na atıf yaparak kıyas yoluyla tatbik olunacağını öngörmüştür. Dava ve haciz tarihinde yürürlükte bulunan HMK'nun yetkiyi düzenleyen 5 ila 19.maddeleri arasında eldeki dava ile ilgili kesin yetki kuralı öngölmemiştir.

Somut olayda davalı alacaklının ikamet merkezi ... olup, icra takibi ...'te haciz Bayındır'da yapılmış ve istihkak davası da Germencik'te açılmıştır. Davalı alacaklı tarafından usulünce yapılmış yetki itirazıda bulunmamaktadır.

Diğer yandan İİK.4.maddesi İcra ve İflas Dailerinin işlemleri ve karşı yapılacak itiraz ve şikayetleri incelemeye bu İcra ve İflas Daireleri'nin bağlı bulunduğu icra mahkemesinin yetkili olduğunu bildirmiş, ancak koşulların oluşması halinde İİK 79.maddesinde yetkiyle ilgili istisnai hüküm olarak getirilmiştir.

Buna göre haciz, talimat yoluyla yapılmış ve haciz istemi genel nitelikli olup nokta haciz istemi değilse talimat icrasının işlemine yönelik itiraz ve şikayetleri inceleme talimat icrasının bağlı olduğu icra mahkemeleride yetkili olucaktır. Basit yargılama usulüne göre yürütülen taşınır mala ilişkin istihkak davalarında yasaca kesin yetki kuralı öngörülmediğinden yetki itirazı ancak cevap dilekçesinde (HMK m.19/2) ileri sürülmesi gerekir.

Kesin yetki kuralı bulunmadığı durumlarda, hakim doğrudan yetkisizlik kararı veremez.

Hal böyle olunca, davalı alacaklının yetki itirazında bulunmadığı gözetilerek davanın esasının incelenmesi yerine doğrudan yetkisizlik kararı verilmesi bozmayı gerektirmiştir. 2-Bozma nedenine göre sair temyiz itirazlarının incelenmesine şimdilik yer olmadığına,