Yargıtay 17. Hukuk Dairesi E.2013/795 K.2013/2119

Taraflar arasındaki itirazın iptali davasının yapılan yargılaması sonunda; kararda yazılı nedenlerden dolayı davanın kısmen kabul kısmen reddine dair verilen hükmün süresi içinde davalı ... ve davacı ... vekilleri tarafından temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği düşünüldü:

-K A R A R-

Davacı vekili, davalının işleteni olduğu trafik sigortasız motosikletin dava dışı ... ’un idaresinde yaptığı kazada vefat eden ... için destekten yoksun kalanlara 29.878,74.-TL ödeme yaptıklarını ve ödemenin rücuen tahsili için yaptıkları takibe itirazın iptali ile % 40 icra inkar tazminatının tahsilini talep etmiştir.

Davalı ... vekili, kaza tarihinden önce motosikletin çalındığını belirterek davanın reddini savunmuştur.

Mahkemece, iddia, savunma, toplanan kanıtlara ve benimsenen bilirkişi raporuna göre; davanın kısmen kabulü ile 21.816,00.-TL kısmı üzerinden itirazın iptaline ve takibin devamına, fazlaya dair talebin ve icra inkar tazminatı talebinin reddine karar verilmiş; hüküm, davalı ... ve davacı ... vekilleri tarafından temyiz edilmiştir.

1-Dosya içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde, dayanılan delillerin tartışılıp, değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına göre davalı ... vekilinin yerinde görülmeyen tüm, davacı ... vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazlarının reddine karar verilmiştir.

2-Dava, zorunlu mali sorumluluk sigortasız aracın neden olduğu trafik kazası sonucu davacı ...’nca ödenen destekten yoksun kalma tazminatının rücuen tahsili istemine ilişkindir.

Davalı vekili, desteğin hatır için taşındığını savunmuştur. Mahkeme kararı, davacı vekilince, hatır taşımasının olmadığı ve indiriminin fazla yapıldığı gerekçesiyle temyiz edilmiştir.

Öğretide hatır taşıması konusunda bir kavram birliği olmadığı gözlemlenmekte, ancak "hatır için ücretsiz taşıma" ve "aracı hatır için ücretsiz kullandırma" tamlamalarının benimsendiği görülmektedir. Hatır taşımaları bir menfaat karşılığı olmadığı cihetle, bu gibi taşımalarda 818 sayılı BK'nın 43. maddesi (6098 sayılı TBK md. 51) uyarınca tazminattan uygun bir indirim yapılması, gerek öğretide gerekse Yargıtay içtihatlarında benimsenmiş ve yerleşmiş bulunmaktadır.

Hatır taşımasından ya da kullanmadan sözedebilmek için yaralanan ya da ölen karşılıksız taşınmış olmalıdır. Taşınan veya kullananın yararının sözkonusu olduğu durumda hatır taşıması ilişkisi gündeme geleceğinden işletenin sorumluluğu genel hükümlere göre değerlendirilecek ve ödenceden indirim yapılacaktır. Bu bakımdan hatır taşıma ilişkisinin değerlendirilmesinde taşıma ya da kullanmanın kimin çıkar ve yararına olduğunun saptanması önemlidir.

Yarar ekonomik olabileceği gibi, ortak toplumsal değerleri de ilgilendirebilir. Ancak taşıma ve kullanmada işletenin veya eylemlerinden sorumlu olduğu kişilerin bir çıkarı veya yararının bulunması halinde hatır taşımasından sözedilemeyecektir. Hakim, tazminattan mutlaka belli bir oranda indirim yapmak zorunda değilse de bunun dahi gerekçesini kararında tartışması ve nedenlerini göstermesi gerekir.

Mahkemece, taşımanın hatır için olup olmadığı, tarafların yakınlığı, varsa hatır için taşımanın kimin arzusu ve ne amaçla yapıldığı gibi olayın özel şartları gözönüne alınarak araştırma ve inceleme yapılması, BK'nın 43. madde hükmüne göre tazminattan indirim yapılıp yapılmayacağı karar yerinde tartışılması, sonucuna göre hüküm tesisi gerekmektedir.

Somut olayda, davalı ...'ın işleteni olduğu motosiklet ... 'un sevki sırasında meydana gelen trafik kazası sonucu yolcu olarak bulunan ...vefat etmiştir. Yapılan soruşturma sonucu Kovuşturmaya Yer Olmadığına Dair Karar verilmiş ve kararda da ... motosiklet sürücüsü İbrahim'in arkadaşı olarak tespit edilmiş olması bakımından olayda hatır taşıması olduğunun kabulü yerinde ise de, indirimin fazla olduğu da savunulmaktadır. Somut olayın özelliği dikkate alındığında, belirlenen zarardan % 40 oranında yapılan indirim Dairemiz yerleşmiş

içtihatları göz önüne alındığında yukarıda açıklaması yapılan BK'nın 43. maddesinde belirtilen uygun ölçülerin üzerinde olmuştur. Bu itibarla, daha uygun oranda bir indirim yapılması gerekirken yazılı şekilde hüküm kurulması doğru görülmemiştir.