Yargıtay 3. Hukuk Dairesi E.2013/795 K.2013/2227

Dava dilekçesinde kira parasının 01.03.2011 gününden başlayarak aylık 1.000 TL olarak tesbiti istenilmiştir. Mahkemece davanın kabulü cihetine gidilmiş, hüküm davalı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

YARGITAY KARARI

Temyiz isteminin süresi içinde olduğu anlaşıldıktan sonra dosyadaki bütün kağıtlar okunup gereği düşünüldü.

Davacı dilekçesinde aylık kira parasının 01.03.2011 tarihinden itibaren aylık 1.000 TL olarak tespitine karar verilmesini talep etmiştir.

Mahkemece, davanın kabulü ile 01.03.2011 tarihinde başlayan kira döneminden itibaren geçerli olacak şekilde davacıya davalı tarafından ödenmesi gereken aylık kira bedelinin 1.000,00 TL olarak tespitine karar verilmiş, hüküm davalı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Kira tespiti davasını, kira sözleşmesini yapan taraflar açabileceği gibi, o taşınmazın maliki veya paydaşlarından her biri de açabilir. Kiralanan, iştirak halinde mülkiyete konu ise, tüm mirasçıların birlikte dava açmaları veya açılan davaya katılmaları yahut izin belgesi vermeleri ya da miras şirketine mümessil tayini ile mümkündür. Kiralanan müşterek mülkiyete tabi ise, her paydaş kendi payı oranında kira parasının tespitini isteyebilir.

Somut olayda, dava konusu taşınmaz çok paydaşlı, aynı zamanda müşterek ve iştirak halinde malikleri bulunan bir taşınmazdır. Davacının dava konusu taşınmazda iştirak halinde malik olduğu anlaşılmakta olup, buna göre mahkemece, yukarıda açıklanan hususlar karşısında, davacının tek başına dava açmaya sıfat ve yetkisinin bulunup bulunmadığının tartışılmaması doğru görülmemiştir.

Bundan ayrı; 21.11.1966 gün ve 19/10 Sayılı Yargıtay İçtihadı Birleştirme Kararı gereğince, kira parasının tespiti davası her zaman açılabilir. Kira parasının arttırılması ile ilgili olarak gönderilen ihtarname veya aynı amaç için açılan davanın dilekçesinin tebliğ tarihi, tesbit edilecek kira parasının geçerli olacağı dönemin belirlenmesi açısından önemlidir.

Tesbit edilecek kira parası, kira sözleşmesinde kira parasının arttırılmasına dair bir şartın mevcut olmaması halinde ihtarname veya dava dilekçesinin tebliğini takip eden dönem için kiracıyı bağlar. Bunun için de sözü geçen tebliğ tarihi ile yeni dönem başlangıcı arasında 15 günden fazla bir sürenin geçmiş olması gerekir.

Davaya konu kira sözleşmesi 01.03.1999 başlangıç tarihli ve iki yıl sürelidir. Sözleşmede, kira bedelinin artışına ilişkin artış şartı bulunmamaktadır. Dava; 15.02.2011 tarihinde açılmış olup dava dilekçesi de davalıya 01.03.2011 tarihinde tebliğ edilmiştir.Süresinde gönderilmiş ihtarname veya açılmış dava da bulunmadığına göre 01.03.2011 günü başlayan dönem için kira parasının tespitine karar verilemez. Ancak yargılama devam ederken yeni dönemin (01.03.2012) başladığı da gözönünde bulundurularak, mahkemece bir sonraki dönem için (2012) kira parasının tespitini isteyip istemediği hususunun davacı taraftan sorularak istemesi halinde bir sonraki dönem için kira parasının tesbitine karar verilmesi mümkündür.

O halde mahkemece, davacının iştirak halinde malik olduğu taşınmaza ilişkin tek başına kira tespit davası açmaya sıfat ve yetkisinin bulunup bulunmadığı tartışılmalı ve yukarıda açıklanan İBK. hükmü gereğince davacıdan 01.03.2012 dönemi için kira tespiti isteyip istemediği sorularak, sonucuna göre istediği takdirde taşınmazın anılan tarih itibariyle boş olarak getireceği kira parası belirlenerek sonucuna göre hak ve nesafete uygun bir miktara hükmedilmesi; bir sonraki dönem için kira tespiti istememesi durumunda ise davanın reddine karar verilmesi gerekmektedir.

Buna göre mahkemece, yukarıda açıklanan hususlar tartışılmadan, eksik inceleme ve yanılgılı değerlendirme ile yazılı şekilde hüküm tesisi bozmayı gerektirmiştir.