Yargıtay 17. Hukuk Dairesi E.2014/14102 K.2016/8278

Taraflar arasındaki tazminat davasının yapılan yargılaması sonunda; kararda yazılı nedenlerden dolayı davanın kabulüne dair verilen hükmün süresi içinde davacılar vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği düşünüldü:

- KARAR -

Davacılar vekili, davalı ...'ın tali kusurlu olarak ve davalı ...'in asli kusurlu olarak kullandığı araçların çarpışması sonucu ...'ın kullandığı araçta yolcu olarak bulunan müvekkili küçük İlhan'ın gözünü kaybettiğini, müvekkillerinin bu nedenle elem çektiklerini, müvekkili baba ...'nin asgari ücretle çalışmakta olup, kapıcılık yaptığını, anne ...'ın evlere haftada 5 gün günlük 60,00 TL'den temizliğe gittiğini, kazadan sonra oğlunun bakım ve tedavileri sebebiyle işe gidemediğini, geçim sıkıntısı yaşadıklarını,

ev kirası ödediklerini beyanla fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydı ile çocuk İlhan için 100,00-TL maddi tazminat (sürekli iş göremezlik vs.) ve 50.000,00-TL manevi tazminat, anne Elmas'ın mahrum kaldığı temizlik gelir kaybı için 100,00-TL maddi tazminat, çocuğuna duymuş olduğu üzüntü nedeniyle 3.000,00-TL manevi tazminat,

baba Basri'nin çocuğuna duymuş olduğu üzüntü nedeniyle 3.000,00-TL manevi tazminat olmak üzere toplam 56.200,00 TL'nin(davalı zorunlu trafik sigorta şirketleri bakımından maddi tazminat ve sigorta limiti ile sınırlı olmak üzere) davalılardan olay tarihinden işleyecek avans faizi ile birlikte müştereken ve müteselsilen tahsilini talep etmiş, ıslah dilekçesi ile davacı İlhan için maddi tazminat talebini 7.137,45- TL'si bakıcı gideri olmak üzere toplam 126.195,37-TL'ye yükseltmiştir.

Mahkemece, toplanan deliller ve benimsenen bilirkişi raporuna göre, davacı tarafın maddi tazminat davasının kabulüne, davacı İlhan Doğru bakımından -119.057,92-TL. maluliyet tazminatı ile -7.137,45-TL. bakıcı giderleri olmak üzere toplam -126.195,37-TL. maddi tazminatın %75'inden davalı ... ve Yapı Kredi Sigorta A.Ş, %25'inden diğer davalılar sorumlu olmak üzere tamamının kaza tarihinden itibaren davalı şahıslardan, dava tarihinden davalı ... şirketlerinden işleyecek yasal faiziyle birlikte müştereken ve müteselsilen alınmasına, davacı tarafa verilmesine,

davalı ... şirketlerinin poliçe teminat limitleriyle sınırlı olmak üzere sorumlu tutulmasına, davacıların manevi tazminat davasının kabulüne, davacı İlhan Doğru bakımından -50.000,00-TL., davacı ... bakımından -3.000,00-TL, ... bakımından -3.000,00-TL. olmak üzere -56.000,00-TL. manevi tazminatın %75'inden davalı ..., %25'inden davalı ... ve ... olmak üzere tamamının kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte bu davalılardan müştereken ve müteselsilen alınmasına, davacı tarafa verilmesine karar verilmiş; hüküm davacılar vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Dava trafik kazasından kaynaklanan maddi ve manevi tazminat istemine ilişkindir.

Birden çok kimsenin birlikte neden oldukları zarardan sorumluluklarını düzenleyen BK. 50. maddesi ya da birden çok kimsenin değişik nedenlerle meydana getirdikleri aynı zarardan sorumluluklarını düzenleyen BK. 51. maddesi uyarınca ve aynı yasanın 142. maddesi hükmüne dayanarak davacı, zararının tümünü müteselsil sorumlulardan biri aleyhine açacağı bir dava ile isteyebileceği gibi, sorumluların hepsi aleyhine açacağı tek bir dava ile de talep edebilir.

Ancak, aynı yasanın 141. maddesi gereğince, teselsül ister yasadan, ister sözleşmeden doğmuş olsun bu kuraldan yararlanma hakkı sadece zarara uğrayanın, daha geniş bir deyim ile alacaklınındır. Zarara uğrayan (alacaklı) bu hakkını kullanmadıkça, yani müteselsilen tahsil isteğinde bulunmadıkça, mahkemece re'sen onun yararına teselsül kuralı uygulanamaz.

Çünkü, hakim HUMK'nun 74. maddesi uyarınca, istek ile bağlı olup istek dışı karar veremez.(HGK.’nun 23.03.1966 gün, 9/3 Esas ve 80 Karar sayılı. HGK'nun 03.04.1963 gün, 2/93 Esas ve 29 Karar; HGK'nun 24.06.1983 gün, 1981/9-533 Esas ve 1983/724 Karar; HGK'nun 15.05.1996 gün, 1996/21-140 Esas ve 1996/342 Karar sayılı. HGK'nun 21.11.2001 gün, 2001/19-938 Esas, 1047 Karar sayılı ilamları).

Ana kural bu olmakla beraber, dava dilekçesinde açıkça müteselsil sorumluluktan bahsedilmemişse; dava dilekçesindeki sözcüklerden, ileri sürülen olaylardan ve bunların yorumlarından, dosyadaki diğer bilgi ve belgelerden, davacının dolaylı da olsa müteselsilen ödetme isteği anlaşıldığı takdirde, BK.’nun 18. ve MK.’nun 2. maddeleri göz önünde tutularak (gerçek maksat ve afaki iyiniyet kuralları) davacının müteselsilen talep iradesi kabul edilip sonuca varmak gerekir.( HGK.’nun 23.03.1966 gün, 9/3 Esas ve 80 Karar sayılı; 03.04.1963 gün, 2/93 Esas ve 29 Karar; 24.06.1983 gün, 1981/9-533 Esas ve 1983/724 Karar; 15.05.1996 gün, 1996/21-140 Esas ve 1996/342 Karar sayılı ilamları)

Somut olayda davacılar tarafından dava dilekçesi ve ıslah dilekçesinde açıkça alacağın tümünün davalıların tamamından müştereken ve müteselsilen tahsili için talepte bulunulmuştur. Mahkemece hükme esas alınan bilirkişi raporuna göre davalıların %25 ve %75 kusur oranlarına göre sorumlulukları ayrı ayrı belirlenmek suretiyle alacağın kusur oranlarına göre davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili yönünde hüküm kurulmuştur.

Davalılar farklı hukuki nedenlere dayalı olarak davacılara verilen zararın tamamından sorumludur. O halde mahkemece, davalıların zararın tümünden sorumlu olduğu gözetilerek, bilirkişi raporunda belirlenen gerçek zararın tamamının davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesi gerekirken, yazılı şekilde davalıların kusur oranlarına göre sorumlulukları ayrı ayrı belirlenerek hüküm kurulması isabetli olmamıştır.