Yargıtay 17. Hukuk Dairesi E.2014/14481 K.2016/11879

Taraflar arasındaki trafik kazasından kaynaklanan maddi ve manevi tazminat davasının yapılan yargılaması sonunda; kararda yazılı nedenlerden dolayı davanın görev yönünden reddine dair verilen hükmün süresi içinde davalılar ... ve ... vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği düşünüldü:

-K A R A R-

Davacılar vekili; davalılardan ...'ya ait, davalı .... yönetimindeki ve diğer davalı ...Ş. 'nin zorunlu trafik sigorta poliçesi ile sigortalı aracın, 22.11.2007 tarihinde davacıların babaları ve anneleri olan 73 yaşındaki... ile 62 yaşındaki....'a çarparak onların ölümüne neden olduğu, olayda davalı sürücünün tamamen kusurlu olduğunu belirterek fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla 10.000 TL destek tazminatının ve her bir davacı için 50.000,00 TL'şer olmak üzere toplam 150.000,00 TL manevi zararın (sigorta şirketi sadece maddiden ve poliçe limiti ile sınırlı sorumlu) olay tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalılardan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı ...Ş. vekili; poliçe limiti ile sigortalı sürücünün kusuru oranında sorumlu olduklarını belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalılar ... Ve ... vekili; davanın zamanaşımı süresi içinde açılmadığını, araç sürücüsü ....'nın meydana gelen olayda kusurunun bulunmadığını ve ceza davasının bekletici mesele yapılmasını belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Mahkemece, dava tarihi itibariyle yürürlükte bulunan 6102 Sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 1483 ve devamı maddelerinde zorunlu sorumluluk sigortalarının düzenlendiği, aynı kanunun 4/I-a maddesinde de her iki tarafın da ticari işletmesiyle ilgili hususlardan doğan hukuk davalarının ve tarafların tacir olup olmadıklarına bakılmaksızın bu kanunda öngörülen hususlardan doğan hukuk davalarının ticari dava sayılacağı gerekçesiyle davanın Hukuk Muhakemeleri Kanunun 115/1 ve 2 maddesi gereğince davanın görev nedeniyle ve dava şartı yokluğundan reddine temyiz edilmiş; hüküm davalılar ... ve ... vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Dava, trafik kazasından kaynaklanan maddi ve manevi tazminat istemine ilişkindir.

Bilindiği gibi asliye mahkemeleri, Asliye Hukuk ve Asliye Ticaret Mahkemeleri olarak ikiye ayrılır. Asliye Ticaret Mahkemeleri, Asliye Hukuk Mahkemesinin görevine giren ticari davaların çözümlendiği mahkemelerdir. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin görevine giren işler dışında kalan tüm uyuşmazlıklar Asliye Hukuk Mahkemesince çözümlenir. Dava tarihinde yürürlükte bulunan 6762 sayılı TTK'nun 4. maddesinde hangi davaların ticari dava olduğu sayılmıştır. Bundan başka, bir yerde ticaret mahkemesi varsa Asliye Hukuk Mahkemesinin görevi içinde bulunan ve bu kanunun 4. maddesi hükmünce ticari sayılan davalarla hususi hükümler uyarınca ticaret mahkemesinde görülecek diğer işlere Asliye Ticaret Mahkemesinde bakılacağı düzenlenmiştir. (TTK'nun 5/2)

Dava tarihi itibariyle yürürlükte bulunan 1086 sayılı HUMK gereği Asliye ticaret mahkemesi ile asliye hukuk mahkemesi arasındaki ilişki görev değil iş bölümü ilişkisidir. (TTK'nun 4 ve 5. maddeleri) Asliye Ticaret Mahkemesi kanunla belirtilmiş olan ticari davalara bakar. Asliye Hukuk Mahkemesi ise ticari davalar dışında kalan hukuk davalarına (dar anlamda hukuk davalarına) bakar.

İş bölümü itirazı yalnız ilk itiraz olarak ileri sürülebilir (T.T.Y. 5. md., H.M.U.K. 187), ilk itiraz olarak ileri sürülmeyen işbölümü itirazının mahkemece kabul edilmemesi gerekir. İşbölümü itirazın uygun bulunması halinde mahkemece dava dosyasının ilgili mahkemeye gönderilmesine karar verilir. Gönderme kararı nihai bir karardır, mahkeme bu karar ile davada elini çeker, gönderme kararı ile dava sona ermez, temyizi kabil kararlardan değildir ve gönderme kararı usulüne uygun şekilde verilmesi halinde (ilk itiraz olarak ileri sürülmesi ve mahkemece uygun görülmesi) gönderilen mahkemeyi bağlar ve gönderilen mahkeme bu davaya bakmaya zorundadır. Ancak, gönderilen mahkemenin davaya bakma zorunluluğu iş bölümü itirazının ilk mahkemede süresinde yapılması hali ile sınırlıdır.

Yukarıda açıklanan ilkelere göre; Asliye Hukuk Mahkemesi ile Asliye Ticaret Mahkemesi arasındaki ilişki görev değil, iş bölümü ilişkisidir. Bu nedenle mahkemece verilen görevsizlik kararı usul hükümlerine aykırı olduğu gibi buradaki işbölümü itirazı yalnız ilk itiraz olarak ileri sürülebilir. Davalı tarafça bu konuda usulünce yapılmış bir ilk itiraz olmamasına rağmen mahkemece resen yazılı şekilde karar verilmesi de isabetli değildir.