Yargıtay 17. Hukuk Dairesi E.2014/16331 K.2014/18687

Taraflar arasındaki tazminat davasında ... 5. Sulh Hukuk, ... 11. Asliye Hukuk ile ... 1. Asliye Ticaret Mahkemelerince ayrı ayrı görevsizlik kararı verilmesi nedeni ile yargı yerinin belirlenmesi için gönderilen dosya içindeki tüm belgeler incelendi, gereği düşünüldü;

- KARAR -

Dava, hapis hakkının yasal olup olmadığının tespiti, yasal olmadığının tespiti halinde aracın davacıya teslimi istemine ilişkindir. ... 5. Sulh Hukuk Mahkemesince, dava değerinin 5910,00 TL nin üzerinde olduğu ve asliye hukuk mahkemesinin görevli olduğu gerekçesiyle görevsizlik kararı verilmiştir. ... 11. Asliye Hukuk Mahkemesince, davanın ticari dava olduğundan bahisle görevsizlik kararı verilmiştir. ... 1. Asliye Ticaret Mahkemesi ise, dava tarihinde asliye hukuk ve asliye ticaret mahkemeleri arasında görev değil, işbölümü ilişkisi olduğu ve davalının işbölümü itirazında bulunmadığı için asliye hukuk mahkemesinin görevli olduğu gerekçesiyle görevsizlik yönünde hüküm kurmuştur.

İş bölümü itirazı yalnız ilk itiraz olarak ileri sürülebileceği hususu TTK.'nun 5. ve HUMK.'nun 187.(6100 Sayılı HMK.'nun 116. maddesi) maddelerinde düzenlenmiştir. İlk itiraz olarak ileri sürülmeyen işbölümü itirazının mahkemece kabul edilmemesi gerekir. İşbölümü itirazının uygun bulunması halinde mahkemece dava dosyasının ilgili mahkemeye gönderilmesine karar verilir.

Gönderme kararı nihai bir karardır, mahkeme bu karar ile davada elini çeker, gönderme kararı ile dava sona ermez ve bu kararın temyizi kabil değildir. Yine, gönderme kararı usulüne uygun şekilde verilmesi halinde (ilk itiraz olarak ileri sürülmesi ve mahkemece uygun görülmesi) gönderilen mahkemeyi bağlar ve gönderilen mahkeme bu davaya bakmaya zorundadır.

Ancak, gönderilen mahkemenin davaya bakma zorunluluğu iş bölümü itirazının ilk mahkemede süresinde yapılması hali ile sınırlıdır.

TTK.'nun 5/3. maddesi "Bir davanın ticari veya hukuki mahiyeti itibariyle iş sahasına girip girmediği yalnız iptidai itiraz şeklinde taraflarca dermeyan olunabilir". TTK.'nun 5/son maddesi ise "vazifesizlik sebebiyle dava dilekçesinin reddi halinde yapılacak muamelelere ve bunların tabi oldukları müddetlere dair usul hükümleri iş sahasına ait iptidai itirazın kabulü halinde de tatbik olunur" hükümleri yer almaktadır.

Somut olayda, dosya kapsamına göre, davanın hapis hakkının yasal olup olmadığının tespiti istemine ilişkin olduğu, davanın 08.03.2007 tarihinde dava değeri 1000,00 TL olarak gösterilmek suretiyle sulh hukuk mahkmesinde açıldığı anlaşılmaktadır.

Sulh hukuk Mahkemesince esasa ilişkin verilen kararın davacı vekilince temyiz edilmesi üzerine, Yargıtay 3. Hukuk dairesinin 16.02.2012 tarih, 2011/21543, 2012/3751 sayılı kararı ile alacağın miktarının davacıya sorularak, dava konusu edilen miktar 5910,00 TL’nin üzerinde olduğu taktirde davaya asliye hukuk mahkemesince bakılması gerektiği ve görev yönünden davanın reddedilmesi gerektiği belirtilerek karar bozulmuştur.

Bozma üzerine sulh hukuk mahkemesi bozmaya uyarak, dava değerinin bu miktarın üzerinde olduğu ve asliye hukuk mahkemesinin görevli olduğu gerkçesiyle görevsizlik kararı vermiştir.Asliye Hukuk Mahkemesi ise, davanın ticari dava niteliğinde olduğu gerekçesiyle görevsizlik kararı vermiştir.

Bu kez dosyanın gönderildiği Asliye Ticaret mahkemesi ise, asliye hukuk mahkemesinin görevli olduğundan bahisle karşı görevsizlik kararı vererek dosyayı merci tayini için Dairemize göndermiştir. Dava tarihine göre, Asliye ticaret ve Asliye hukuk mahkemesi arasındaki ilişki görev değil, işbölümü ilişkisidir.Dosya kapsamına göre, davalının süresinde yaptığı işbölümü itirazı bulunmadığına göre asliye hukuk mahkemesinin verdiği gönderme kararı asliye ticaret mahkemesini bağlamaz.

Bu halde, uyuşmazlığın Asliye Hukuk Mahkemesinde görülerek sonuçlandırılması gerekmektedir.