Yargıtay 17. Hukuk Dairesi E.2014/16933 K.2017/722

Taraflar arasındaki, ölümlü trafik kazası nedeniyle manevi tazminat davası üzerine yapılan yargılama sonunda, kararda yazılı nedenlerle, davanın kısmen kabulüne ilişkin verilen hüküm, davacılar vekili, davalı ... vekili ve davalı ... Kargo A.Ş. vekili tarafından süresi içinde temyiz edilmekle, dosya incelendi, gereği düşünüldü:

-K A R A R-

Davacılar vekili, davalılarn maliki, sürücüsü ve kiralama yoluyla işleteni olduğu aracın yaptığı tek taraflı kazada, araçta yolcu olarak bulunan davacılar murisinin öldüğünü, davacıların manevi zarara uğradıklarını belirterek, davacı eş ... için 15.000,00 TL, davacı ... için 10.000,00 TL. ve diğer davacılardan her biri için 8.000,00 TL. manevi tazminatın kaza tarihinden işleyecek yasal faiziyle birlikte davalılardan müteselsilen tahsilini talep etmiştir.

Davalı ..., davacılar murisinin kendi isteğiyle ve gezmek amacıyla araca bindiğini, tazminattan hatır taşıması nedeniyle indirim yapılması gerektiğini, kazada kendisinin kusuru olmadığını belirterek davanın reddini savunmuştur.

Davalı ... vekili, davalının aracını sözleşmeyle diğer davalı ... Kargo'ya kiraya verdiğini, aracın şöförü ile birlikte kiralandığını, kaza tarihinde davalı şirketin çalışanı olan sürücünün aracı kullandığını, aracını uzun süreli olarak kiraya veren davalının zarardan sorumlu olmadığını, davacılar murisinin hatır amaçlı taşındığını, talep edilen tazminatın fahiş olduğunu belirterek davanın reddini savunmuştur.

Davalı ... Kargo A.Ş. vekili, davacılar murisinin hatır için taşındığını ve emniyet kemeri takmamış olması nedeniyle asli kusurlu olduğunu, istenen tazminatların fahiş olduğunu belirterek davanın reddini savunmuştur.

Mahkemece, iddia, savunma, yapılan yargılama ve toplanan delillere göre; davanın kısmen kabulü ile davacı ... ve ... 3.000,00'er TL, davacı ..., ..., ... ve ... için 1.500,00'er TL. manevi tazminatın, olay tarihinden işleyecek yasal faiziyle birlikte davalılardan müteselsilen tahsiline, fazlaya ilişkin taleplerin reddine karar verilmiş; hüküm, davacılar vekili, davalı ... vekili ve davalı ... Kargo A.Ş. vekili tarafından temyiz edilmiştir.

1-Dosya içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına, tazminatın takdirinde davacılar murisinin hatır için taşındığı gözetilerek takdir hakkının kullanılmış olması nedeniyle, tazminattan ayrıca hatır taşıması indirimi yapılmayışında usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına göre; davalı ... vekili ve davalı ... Kargo A.Ş. vekilinin, davacı ... ve ... lehine hükmedilen manevi tazminatlara yönelik, yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddine karar vermek gerekmiştir.

2-Davalı ... vekili ve davalı ... Kargo A.Ş. vekilinin, davacılar ..., ..., ... ve ... için hükmedilen manevi tazminata ilişkin temyiz taleplerinin incelenmesinde; 6100 Sayılı HMK'nun geçici 3/2. maddesi delaletiyle 1086 sayılı HUMK'nun 427. maddesinde öngörülen kesinlik sınırı 01.01.2014 tarihinden itibaren 1.890,00 TL’ye çıkarılmıştır.

Temyize konu kararda, ihtiyari dava arkadaşı olan davacılardan her biri lehine ve davalılar aleyhine 1.500,00 TL. manevi tazminata hükmedilmiştir. Karar, anılan yasanın yürürlüğünden sonra verildiğinden, manevi tazminatın kabul olunan kısmı, davalılar için kesin niteliktedir. Kesin olan kararların temyiz istemleri hakkında mahkemece bir karar verilebileceği gibi, 01.06.1990 gün 3/4 sayılı İçtihadı Birleştirme Kararı uyarınca Yargıtay’ca da temyiz isteminin reddine karar verilebileceğinden, davalı vekillerinin davacılar ..., ..., ... ve .... için hükmedilen manevi Tazminata ilişkin temyiz taleplerinin reddine karar vermek gerekmiştir.

3-Davacılar vekili, dava konusu kaza sonucu davacılar murisinin ölümünden duyulan üzüntü nedeniyle, murisin çocuğu/eşi olan davacılar için manevi tazminat isteminde bulunmuş; mahkemece talebin kısmen kabulüne karar verilerek hükümde belirtilen miktarlarda manevi tazminata karar verilmiştir.

6098 sayılı TBK'nun 56. maddesi (818 sayılı BK'nun 47. md.) hükmüne göre, hakimin özel halleri göz önünde tutarak manevi zarar adı ile hak sahibine verilmesine karar vereceği bir para tutarı adalete uygun olmalıdır. Manevi tazminat, zarara uğrayanda, manevi huzuru gerçekleştirecek ve tazminata benzer bir fonksiyonu da olan özgün bir nitelik taşır. Manevi tazminat bir ceza olmadığı gibi, mamelek hukukuna ilişkin zararın karşılanmasını da amaç edinmemiştir.

Zarar görenin zenginleşmemesi, zarar sorumlusunun da fakirleşmemesi gerekmektedir. Takdir edilecek miktar, mevcut halde elde edilmek istenen tatmin duygusunun etkisine ulaşmak için gerekli olan kadar olmalıdır. 22.6.1976 günlü ve 7/7 sayılı İçtihadı Birleştirme Kararı’nın gerekçesinde takdir edilecek manevi tazminatın tutarını etkileyecek özel hal ve şartlar açıkça gösterilmiştir.

Bunlar her olaya göre değişebileceğinden, hakim bu konuda takdir hakkını kullanır iken ona etkili olan nedenleri de karar yerinde objektif ölçülere göre isabetli bir biçimde göstermelidir.

O halde mahkemece, meydana gelen trafik kazası sonucu davacıların eşi/babası olan murislerinin ölümü nedeniyle duyulan acı ve elemin kısmen de olsa giderilmesi amacıyla; tarafların sosyal ve ekonomik durumları, özellikle davacılar murisinin araç içinde yolcu olması ve kazada hiçbir kusurunun bulunmaması, davacıların ölene yakınlıkları nedeniyle duyacağı elemin derinliği hususları gözönünde tutularak, olay tarihindeki paranın alım gücüne uygun düşen, manevi tazminat isteminde bulunan tüm davacılar için hak ve nesafet kuralları çerçevesinde daha yüksek manevi tazminata hükmedilmesi gerekirken, somut olay ile bağdaşmayan, düşük miktarda manevi tazminata hükmedilmesi uygun görülmemiş ve kararın bozulması gerekmiştir.